Phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp sạch ở huyện Gò Quao (Bài 2): Đa dạng hóa các mô hình sản xuất
Gò Quao là địa phương có nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển nông nghiệp, đặc biệt là mô hình thâm canh cây lúa, cây khóm với con tôm… Tuy nhiên, sau nhiều năm nhọc nhằn, cây khóm, con tôm mãi chẳng đạt hiệu quả, thường xuyên bị sâu, bệnh, tôm chậm lớn, thời gian thả nuôi kéo dài.
Phát huy thế mạnh địa phương
Đặc biệt, tình trạng người dân không nắm vững kỹ thuật, sau mỗi vụ thu hoạch đều vứt cây, lá xuống mương làm ô nhiễm nguồn nước, khiến nhiều hộ mặc dù có ao nhưng không thể canh tác.
Để khắc phục tình trạng trên và phát huy hết những tiềm năng, thế mạnh của địa phương, nhiều hộ dân trên địa bàn đã mạnh dạn tìm tòi, học hỏi phương pháp nuôi tôm xen canh cây lúa, cây khóm.
Thời gian đầu đi vào thực hiện, nhiều hộ đã đạt được những thành công nhất định. Tuy nhiên, do hoạt động riêng lẻ, người dân thường có tư tưởng “mạnh ai lấy làm”, nên đầu vào đầu ra không đồng đều, ổn định, dẫn đến giá cả bấp bênh.
Từ khi HTX Phước An ra đời, hoạt động theo đúng luật HTX năm 2012, có điều lệ, quy chế hoạt động, quy chế tài chính và nhận được sự quan tâm, đồng hành sát sao của các cấp, ban, ngành nông nghiệp địa phương. HTX đã khắc phục được những hạn chế, hình thành thói quen sản xuất, hoạt động tập thể cho người dân, từ đó, năng suất, chất lượng làm ra ngày càng cao hơn, từng bước khẳng định giá trị, thương hiệu sản phẩm của HTX nói riêng và của huyện Gò Quao nói chung.
Cũng nhờ đó, HTX ngày càng thu hút thành viên. Hiện, HTX có trên 60 thành viên canh tác diện tích trên 100ha với mô hình khóm – lúa - tôm. Các thành viên trong HTX, người có thu nhập cao nhất là khoảng 700 triệu đồng/năm, còn thấp nhất cũng 70 triệu đồng/năm.
Ngoài đóng vai trò hướng dẫn, đồng hành, định hướng cùng người dân trong sản xuất, HTX còn nhân giống cây khóm để bán ra các địa phương khác, tạo công ăn việc làm cho hơn 20 lao động địa phương, với thu nhập bình quân 200.000 - 250.000 đồng/người/ngày.
Hiệu quả bền vững
Cùng với HTX Phước An, HTX khóm - tôm ở ấp Phước An của xã Vĩnh Phước A cũng là đơn vị tạo việc làm, gia tăng thu nhập cho người dân địa phương. Hiện HTX có 50 thành viên chuyên sản xuất và tiêu thụ trái khóm và con tôm thành phẩm. Đất ở vùng này nhiễm phèn, mặn nên khóm là cây chủ lực được trồng rất nhiều theo quy trình sản xuất VietGap.
Để tăng thu nhập, nông dân lên liếp, phía trên trồng khóm, dưới mương liếp thả tôm, cá nuôi và cấy thêm lúa mùa. Với cách nuôi trồng này, nông dân nhẹ công chăm sóc, không dùng đến các loại hóa chất, nhưng cây - con vẫn phát triển rất tốt, cho thu nhập cao.
Từ nguyên liệu là trái khóm, người nông dân đã chế biến ra nhiều sản phẩm, như: mứt khóm, bánh khóm, nước khóm, nước màu... Đặc biệt, gạo thành phẩm từ lúa bẹ là gạo sạch, ngon cơm và hiếm. Còn tôm, chắc thịt, rất thơm ngon, những vùng khác không thể bì được.
Ông Dương Duy Duyệt, Phó Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Gò Quao cho biết, trước đây diện tích đất trồng lúa ở các xã trên địa bàn huyện hầu hết đều bị xâm nhập mặn nên năng suất không cao. Năm 2006, khi có chủ trương chuyển đổi mô hình tôm - lúa và tôm - khóm, người dân đi vào thực hiện và dần có thu nhập ổn định. Đặc biệt, từ khi HTX Phước An ra đời, hoạt động sản xuất của bà con ngày càng được thống nhất, chất lượng và hiệu quả ngày càng được nâng cao.
HTX đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo chung cho toàn xã Vĩnh Phước A, từ 9,6% năm 2015 xuống còn hơn 2% vào cuối năm 2020.
Có thể thấy, mô hình sản xuất đa canh tổng hợp khóm – tôm – lúa là mô hình nông nghiệp bền vững, đặc trưng, phù hợp với vùng sinh thái ở huyện Gò Quao. Đây cũng có thể xem là những mô hình sản xuất sinh thái và cho hiệu quả cao trên cùng một diện tích canh tác.
Để mô hình tiếp tục phát triển và mang lại hiệu quả bền vững, thời gian tới, phòng NN&PTNT huyện sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền vận động người dân thực hiện đúng theo quy hoạch và quy trình sản xuất, không thể duy trì mô hình chuyên tôm sẽ làm cho đất bị cằn cỗi, nhiễm bệnh, hiệu quả mang lại không cao.
“Song song đó, tiếp tục hoàn thiện các cống, đập ngăn mặn ven sông Cái Lớn phục vụ cho sản xuất vụ tôm, vụ lúa. Tiến tới thành lập thêm HTX để liên kết sản xuất giúp ổn định trong các khâu nuôi trồng cũng như tìm đầu ra ổn định cho nông dân nơi đây”, ông Duyệt cho biết.
Phương Nam
Bài cuối: HTX góp phần xây dựng nông thôn mới
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Từ một huyện nghèo thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, Nậm Pồ đang dần thay da đổi thịt khi người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số mạnh dạn tiếp cận công nghệ thông tin, thương mại điện tử để sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Không còn là miền đất của đói nghèo và biệt lập, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi tỉnh Bắc Kạn giờ đây đang trở thành hình mẫu về khát vọng vươn lên nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử vào sản xuất, với HTX là cầu nối.
Giữa vùng cao biên giới Sìn Hồ (tỉnh Lai Châu) quanh năm mây mù bao phủ, ít ai nghĩ rằng nơi đây lại đang âm thầm diễn ra một cuộc “cách mạng nông nghiệp” với trung tâm là đồng bào dân tộc thiểu số.
Giữa đại ngàn Việt Bắc, huyện Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên) đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và đặc biệt là sự “bứt phá” của các HTX có đông thành viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Liên minh HTX Việt Nam và Tổ chức Lao động Quốc tế triển khai chương trình hỗ trợ 356 hộ gia đình tại hai xã Xuân Thượng và Xuân Hòa, tỉnh Lào Cai, với tổng kinh phí gần 1,5 tỷ đồng. Chương trình giúp khôi phục sản xuất, sửa chữa nhà cửa và nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, hướng tới phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc miền núi sau cơn bão Yagi.
Magazine
Dưới chân cao nguyên Mộc Châu, nơi khí hậu ôn hòa quanh năm và đất đai trù phú, HTX Nông nghiệp Quyết Thanh (Sơn La) đã âm thầm đi lên từ những trăn trở rất đời thường của người làm nông.
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
