Người DTTS ở Đắk Lắk làm giàu từ cây cà phê (Bài 2): Hợp tác xã - 'sợi dây' kết nối thị trường
Chọn cỡ chữ
Người DTTS ở Đắk Lắk làm giàu từ cây cà phê (Bài 2): Hợp tác xã - 'sợi dây' kết nối thị trường
Việc hình thành các hợp tác xã ở vùng trồng cà phê chủ lực có vai trò quan trọng trong việc kết nối sản phẩm của bà con DTTS ở Đắk Lắk với thị trường trong và ngoài nước. Các HTX đang phát huy hiệu quả vai trò liên kết giữa người sản xuất và DN, từ đó gia tăng giá trị cho sản phẩm cà phê.
Tại xã Hoà Đông, huyện Krông Pắc, HTX dịch vụ nông nghiệp Ecomart được biết tới là một trong những điểm sáng về sản xuất cà phê bền vững tỉnh Đắk Lắk. 4 năm qua, HTX giúp cho hơn 300 đồng bào dân tộc thiểu số có thu nhập ổn định. Liên kết với DN, hướng dẫn thành viên sản xuất cà phê theo tiêu chuẩn.
HTX tạo sinh kế cho bà con dân tộc thiểu số
Một HTX khác cũng được nhiều người nhắc tới là HTX nông nghiệp và dịch vụ Công Bằng Ea Tu (xã Ea Tu, TP.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk), HTX được thành lập vào tháng 8/2015 với 49 thành viên, chủ yếu là đồng bào DTTS, diện tích sản xuất 60ha cà phê. Đến nay, HTX mở rộng diện tích liên kết sản xuất với gần 200 thành viên là đồng bào DTTS ở xã Ea Tu với diện tích hơn 200ha cà phê.
HTX nông nghiệp đang phát huy hiệu quả vai trò liên kết giữa bà con dân tộc thiểu số và doanh nghiệp.
Theo ông Trần Đình Trọng, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX nông nghiệp và dịch vụ Công Bằng Ea Tu, những năm gần đây, trước tình hình giá cà phê giảm mạnh, bất lợi cho nông dân nên HTX đã chủ động chuyển sang sản xuất cà phê sạch theo chứng chỉ Fairtrade và gần đây sản xuất, chế biến thêm cà phê đặc sản.
Đặc biệt, HTX nông nghiệp và dịch vụ Công Bằng Ea Tu đảm nhận từ khâu cung ứng vật tư đầu vào đến quy trình sản xuất, chế biến, xây dựng thương hiệu, bao tiêu sản phẩm đầu ra.
Tương tự, sau khi được địa phương cử tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật về sản xuất nông nghiệp bền vững, chị Triệu Thị Châu (thôn 3, xã Cư Suê, huyện Cư M'gar, Đắk Lắk) và nhiều trí thức người Dao ở địa phương bàn bạc, đề xuất với các cơ quan chức năng thành lập một mô hình để liên kết sản xuất cà phê, hồ tiêu thích ứng với biến đổi khí hậu tại địa phương. Tháng 8/2016, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Bình Minh được thành lập, đến nay HTX đã có 27 thành viên là người Dao.
Hiện nay, HTX Bình Minh có hơn 100 ha cà phê có trồng xen canh hồ tiêu, bơ, sầu riêng…Vụ thu hoạch năm 2020, HTX Bình Minh đã thu về sản lượng cà phê xấp xỉ 165 tấn; bơ 35 tấn; sầu riêng gần 100 tấn; tiêu 155 tấn…
Toàn bộ sản phẩm cà phê của nông dân trong HTX sau khi thu hoạch được phơi sấy theo quy trình khoa học nên được nhiều khách hàng tin cậy đặt mua. Hiện nay, HTX Bình Minh đang mở rộng thêm dịch vụ sấy cà phê, mở đại lý kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thu mua sản phẩm nông nghiệp, tổ chức dịch vụ du lịch sinh thái…
Hiện, thu nhập bình quân của mỗi hộ gia đình đạt từ 200 - 400 triệu đồng/năm. Nhiều hộ đã sắm được ô tô và các trang thiết bị phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
Xuất khẩu với hàm lượng công nghệ cao
Ông Nguyễn Đình Chiến, Phó Chủ tịch UBND xã Cư Suê, huyện Cư M’gar nhận xét: "Tuy mới thành lập gần 5 năm, HTX Bình Minh với nòng cốt là các tri thức trẻ, con em người dân tộc địa phương đã tiên phong trong sản xuất nông nghiệp bền vững, góp phần thay đổi tập quán, canh tác của đồng bào. Điều đáng mừng là người dân đã tạo ra được sản phẩm nông nghiệp sạch, quá trình sản xuất, sơ chế sản phẩm không gây ô nhiễm môi trường. Đây cũng là định hướng phát triển sản xuất của địa phương trong tương lai".
Ông Lê Đức Huy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột, cho hay thời gian gần đây một số DN thực hiện liên kết với bà con DTTS thông qua HTX để xây dựng vùng cà phê bền vững, tạo hệ thống chất lượng, đem lại sự tin cậy cho người mua. Sản phẩm cà phê trong nước được hái chín nhiều hơn, phơi tốt hơn, điều này giúp giá tăng hơn 30% so với cà phê thông thường.
Ngành cà phê của Đắk Lắk đang chuyển dần sang xuất khẩu với hàm lượng công nghệ cao.
Để đảm bảo quyền lợi cho người nông dân khi sản xuất đúng nguyên tắc theo tiêu chuẩn, quy trình... cứ 1kg cà phê tươi có lượng quả chín trên 90% được các HTX, DN bao tiêu, thu mua cao hơn thị trường 4.000 - 5.000 đồng/kg. Chính vì thế sản lượng cà phê nhân ở Đắk Lắk luôn có kích cỡ hạt, màu... đồng đều, ít lỗi. Cà phê chất lượng cao nên bán giá cũng cao hơn 5-10% so với thị trường.
Theo ông Nguyễn Tuấn Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, ngành cà phê của địa phương đang chuyển dần sang xuất khẩu với hàm lượng công nghệ cao, tỉnh sẽ chú trọng nâng cao chất lượng hơn nữa để tìm tới các thị trường khó tính, thu về giá trị cao hơn.
Đặc biệt, trong bối cảnh các Hiệp định thương mại tự do đã có hiệu lực, mở ra cơ hội lớn với ngành cà phê nhưng cũng đặt ra những thách thức không hề nhỏ. Các chương trình cà phê bền vững có chứng nhận, siết chặt lại các quy trình tiêu chuẩn, đồng thời các công ty lớn trên thế giới đang thay đổi về chiến lược... Theo đó, việc tổ chức sản xuất theo chuỗi sẽ đáp ứng được những điều kiện trên.
Thy Lê
Bài cuối: Phát triển thành vùng nguyên liệu đạt chuẩn lớn nhất
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Từ một huyện nghèo thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, Nậm Pồ đang dần thay da đổi thịt khi người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số mạnh dạn tiếp cận công nghệ thông tin, thương mại điện tử để sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Không còn là miền đất của đói nghèo và biệt lập, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi tỉnh Bắc Kạn giờ đây đang trở thành hình mẫu về khát vọng vươn lên nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử vào sản xuất, với HTX là cầu nối.
Giữa vùng cao biên giới Sìn Hồ (tỉnh Lai Châu) quanh năm mây mù bao phủ, ít ai nghĩ rằng nơi đây lại đang âm thầm diễn ra một cuộc “cách mạng nông nghiệp” với trung tâm là đồng bào dân tộc thiểu số.
Giữa đại ngàn Việt Bắc, huyện Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên) đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và đặc biệt là sự “bứt phá” của các HTX có đông thành viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Liên minh HTX Việt Nam và Tổ chức Lao động Quốc tế triển khai chương trình hỗ trợ 356 hộ gia đình tại hai xã Xuân Thượng và Xuân Hòa, tỉnh Lào Cai, với tổng kinh phí gần 1,5 tỷ đồng. Chương trình giúp khôi phục sản xuất, sửa chữa nhà cửa và nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, hướng tới phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc miền núi sau cơn bão Yagi.
Cuộc đua hút tiền gửi trong hệ thống ngân hàng đang nóng lên rõ rệt khi mặt bằng lãi suất huy động liên tục được điều chỉnh tăng, thậm chí xuất hiện các mức lãi suất tiệm cận 9–10%/năm dành cho những khoản tiền gửi lớn.
Gắn kết với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), khu vực kinh tế tập thể tại Quảng Trị đang tạo ra những chuyển biến rõ nét. Nhiều HTX không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn từng bước mở rộng thị trường, khẳng định vai trò động lực trong...