Việc quản lý thuế đối với loại hình kinh doanh thương mại này đang đặt ra nhiều thách thức với cơ quan thuế trong việc xác định doanh thu, chi phí, thu nhập để có thể tiến hành quản lý tiền thuế phát sinh.

Tại buổi tọa đàm về quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ TMĐT xuyên biên giới diễn ra tại Hà Nội ngày 26/10, một số ý kiến đặt ra là làm thế nào để tránh gây thất thu cho ngân sách, tạo sự bình đẳng với kinh doanh truyền thống nhưng cũng đảm bảo được quyền lợi của người tiêu dùng?

Doanh thu nghìn tỷ nộp thuế nhỏ giọt

Bên cạnh hoạt động kinh doanh TMĐT trên nền tảng website, hiện nay, bùng nổ thêm loại hình kinh doanh qua Mobile. Khảo sát của Hội tư vấn thuế Việt Nam cho biết, hiện Việt Nam có khoảng 140 triệu thuê bao di động, trong đó thuê bao 3G là khoảng 32 triệu thuê bao.

Đây là nền tảng tốt cho các hãng TMĐT khai thác thị trường. Trong khi đó, chính sách thuế và quản lý nguồn thu từ hoạt động này chậm thay đổi và chưa thu được triệt để.

Phát biểu tại toạ đàm, bà Nguyễn Thị Cúc cho rằng: “Hiện có nhiều doanh nghiệp (DN) hoạt động TMĐT có doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, nhưng lại nộp cho ngân sách quá ít và không đáng kể”.

Lấy dẫn chứng, bà Cúc cho biết, thời gian qua, Hà Nội và Tp.HCM đã thanh tra các DN và các loại hình kinh doanh TMĐT qua biên giới, xuyên biên giới và đã truy thu được hàng trăm tỷ đồng tiền thuế.

Quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới còn lúng túng

Tại Việt Nam, các DN trong nước, tập đoàn nước ngoài, DN đa quốc gia cũng mở rộng các dịch vụ TMĐT, phần lớn các hình thức này chủ yếu cung ứng dịch vụ trên nền tảng internet, điện thoại để cung ứng hàng hóa, dịch vụ rồi thu tiền qua visa, thẻ tín dụng của các ngân hàng, khiến việc quản lý này càng trở nên phức tạp.

Trong khi đó, ngành công nghệ thông tin về loại hình TMĐT xuyên biên giới này vẫn là khái niệm mới mẻ ở Việt Nam. Vì vậy, việc xây dựng cơ chế, chính sách thuế cho loại hình kinh doanh này còn nhiều lúng túng, chưa có chính sách chung bắt buộc phải nộp thuế và có nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước, gây bất bình đẳng trong chính sách thuế.

Bà Cúc cho rằng điều cần làm là chúng ta phải quản lý tốt, tạo cơ chế để họ tin tưởng đăng ký kinh doanh và thu được thuế. Lấy ví dụ về trường hợp của Uber tại Việt Nam, bà Cúc nhấn mạnh: “Ngay từ khi loại hình kinh tế sẻ chia kiểu Uber đi vào Việt Nam, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng có nói với chúng tôi là không được bóp chết họ mà phải làm công bằng. Tức là chúng ta chưa quản lý tốt thì hãy xây dựng cơ chế quản lý tốt để tạo điều kiện mở cửa cho người dân kinh doanh và có cách thu ngân sách tốt. Đây mới là mấu chốt của vấn đề”.

Tạo môi trường tốt để DN phát triển

Trên thực tế, mô hình kinh doanh này, xét từ góc độ dân sinh, người dân được hưởng dịch vụ đi lại thuận tiện nhất, rẻ nhất. Xét từ góc độ tiếp cận văn minh của dân tộc, thì người Việt cần tiếp cận công nghệ mới nhất.

Tuy nhiên, hầu như các dịch vụ này đều không đăng ký kinh doanh theo đúng ngành nghề quy định tại Việt Nam; như Uber hay Grap taxi đăng ký kinh doanh theo dịch vụ cung ứng công nghệ thông tin, trong khi bản thân lại cung ứng dịch vụ vận tải, hành khách trên nền tảng công nghệ thông tin.

Với hình thức kinh doanh này, toàn bộ doanh thu vận chuyển bằng chuyển khoản sẽ được chuyển về công ty mẹ ở Hà Lan, sau đó chuyển cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam 80%. Còn doanh thu bằng tiền mặt tổ chức cá nhân, vận tải giữ lại 80%, sau đó chuyển lại cho Uber 20%. Đây chính là kẽ hở để DN lách thuế hoặc kê khai nộp thuế rất thấp.

Theo bà Cúc, Uber kết hợp và thông qua các đơn vị, cá nhân kinh doanh vận tải trong nước để tổ chức hoạt động, sản xuất kinh doanh tại Việt Nam thì phải có nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của pháp luật Việt Nam.

“Đã là DN, tổ chức, cá nhân hoạt động tại Việt Nam, có phát sinh doanh thu, lợi nhuận đều phải nộp thuế và nghĩa vụ liên quan đối với Nhà nước, đây là vấn đề công bằng trong môi trường kinh doanh và chính sách thuế”, bà Cúc nói.

Đối với trường hợp Uber thuộc hoạt động vận tải, bà Cúc kiến nghị cơ quan thuế nên thu thuế GTGT theo tỷ lệ trên doanh thu là 3%.

Đưa ra giải pháp đối với hình thức kinh doanh TMĐT, bà Cúc cũng cho rằng trong quá trình thanh tra, cần phải có sự hỗ trợ, vào cuộc của các tổ chức tín dụng, cơ quan quản lý chức năng liên quan mới có xác định luồng tiền thanh toán; truy tìm dấu vết giao dịch, kết xuất dữ liệu lịch sử giao dịch… làm cơ sở truy thu thuế đối với các doanh thu không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ trong giao dịch mua bán hàng hóa trên hệ thống máy tính, chủ của doanh nghiệp…

Thanh Hoa