BHXH Việt Nam cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2017, hệ thống thông tin giám định BHYT đã tiếp nhận 75,9 triệu hồ sơ điện tử chi KCB BHYT với số tiền đề nghị thanh toán trên 39.304 tỷ đồng, tăng 9,5 triệu lượt khám bệnh (14,3%) và trên 10.000 tỷ đồng (30,1%) so với cùng kỳ năm trước.

56 tỉnh chi vượt quỹ

Đáng chú ý, có 56 tỉnh chi vượt quỹ KCB được sử dụng 6 tháng đầu năm trên 8.480 tỷ đồng. Các tỉnh có số chi vượt quỹ lớn là: Nghệ An (627,2 tỷ đồng, vượt 65%), Thanh Hóa (595,6 tỷ, vượt 52%), Quảng Nam (441,2 tỷ, vượt 82% quỹ), Quảng Ninh (288,8 tỷ, vượt 54%), Hải Dương (283 tỷ, vượt 44%), Hà Tĩnh (208,4 tỷ, vượt 55%).

6 tháng đầu năm, số người tham gia BHYT đạt 75,6 triệu, tăng hơn 6,7 triệu người so với cùng kỳ năm trước. Toàn quốc gia tăng chi bình quân/thẻ so với cùng kỳ là 21%, 33 tỉnh tăng trên 20%, trong đó Lạng Sơn, Bình Phước, Đăk Nông tăng trên 70%, Quảng Ngãi, Điện Biên, Kom Tum trên 60%.

Chi bình quân ngoại trú tại Phú Thọ, Hà Nội, Tp.HCM, Bắc Ninh, Hưng Yên, Thanh Hóa cao gấp 1,5 - 2,16 lần toàn quốc. Ngoài hai thành phố lớn là Hà Nội, Tp.HCM, các tỉnh thành như Huế, Đà Nẵng, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Nghệ An, Cần Thơ đều có mức chi bình quân đợt điều trị nội trú cao hơn bình quân toàn quốc.

Từ 21/4/2017, 63 tỉnh đã áp dụng đầy đủ giá dịch vụ y tế có kết cấu tiền lương. Cơ cấu chi quỹ BHYT thay đổi, tỷ trọng chi thuốc giảm từ 43,69% xuống 36,02%, chi tiền khám và tiền giường từ 2,2% tăng lên 21,2% (từ 740,7 tỷ tăng lên 9.214 tỷ).

56 tỉnh chi vượt quỹ KCB được sử dụng 6 tháng đầu năm trên 8.480 tỷ đồng

Giá tiền giường tăng cao là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng chỉ định vào điều trị nội trú hoặc kéo dài nằm viện quá mức cần thiết. Nhiều trạm y tế tuyến xã, huyện chỉ định nằm viện từ 3 - 5 ngày với các bệnh lý như viêm họng cấp, viêm amydan, mụn...; bệnh nhân đẻ thường nằm viện trên 5 ngày ở các bệnh viện chuyên khoa Sản tại Sóc Trăng, Đà Nẵng, Yên Bái, Tiền Giang....

Một số cơ sở KCB tách nhiều hồ sơ thanh toán trong một số đợt điều trị ngoại trú để tính thêm tiền khám bệnh, tăng số lượt để giảm mức chi bình quân, đồng thời người bệnh không phải cùng chi trả; trong đó rất nhiều trường hợp thực hiện các kỹ thuật xoa bóp bấm huyệt, xông hơi, châm cứu liên tục hàng tháng.

Trong 6 tháng có 717.777 lần tách đợt điều trị, đề nghị thanh toán sau 6,9 tỷ đồng tiền khám và 4,4 tỷ đồng thuộc trách nhiệm cùng chi trả của người bệnh. Một số phòng khám đa khoa tiếp nhận hàng nghìn lượt khám bệnh mỗi ngày. Có bác sỹ khám trên 100 bệnh nhân trong ngày, trong đó có những bệnh nhân khám, kê đơn trong vòng 1 - 3 phút. Chi xét nghiệm cận lâm sàng tăng 14,7%, chi chẩn đoán hình ảnh toàn quốc tăng 37,6% so với cùng kỳ năm trước.

Mặc dù, BHXH Việt Nam đã cung cấp các giải pháp kỹ thuật để các cơ sở KCB có thể quản lý thông tuyến, khai thác các kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh từ lịch sử KCB của người bệnh. Tuy nhiên, tình trạng chỉ định trùng lặp, chỉ định đồng loạt cận lâm sàng và đặc biệt là chỉ định quá mức cần thiết vẫn diễn ra tại nhiều cơ sở y tế.

Nguy cơ mất cân đối quỹ

Ông Dương Tuấn Đức - Giám đốc Trung tâm Giám định và Thanh toán đa tuyến khu vực phía Bắc, BHXH Việt Nam, cho biết từ tháng 3/2016, giá dịch vụ y tế, được điều chỉnh tăng, cao nhất là tiền khám và giường. Dẫn tới, từ năm 2016, phát hiện nhiều cơ sở y tế, bệnh nhân không phải nằm trong giường hồi sức cấp cứu, nhưng cơ sở y tế vẫn cho bệnh nhân qua đó nằm.

Năm 2016, tổng chi tiền thuốc là 14.573 tỷ đồng, nhưng 6 tháng đầu năm nay là hơn 15.000 tỷ đồng.

Nhiều cơ sở y tế kéo dài ngày cuối cùng để bệnh nhân nằm viện, như cho thêm thuốc bổ, vitamin nhằm tính thêm 1 ngày để sử dụng một số thuốc không cần thiết điều trị tại bệnh viện.

Về tách đợt điều trị, ông Đức cho biết, phát hiện tình trạng này từ nhiều năm. Nhiều cơ sở y tế tránh tình trạng vượt trần, nên cho bệnh nhân ra viện, sau đó 1 - 2 ngày cho nhập viện, gây hao tổn quỹ BHYT.

“Nhiều người bệnh đang bị trả thêm chi phí trong cơ cấu giá được quỹ BHYT chi trả. Nhưng người bệnh không biết, trong khi chúng tôi cũng chưa xử lý được. Bản thân người đi KCB không biết mình bị thu sai, rất ít cơ sở y tế nộp lại nguồn tiền thu sai này cho ngân sách nhà nước”, ông Đức cho biết.

Về tình trạng vượt quỹ khám chữa bệnh của nhiều tỉnh hiện nay, ông Phạm Lương Sơn - Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam, cho biết 6 tháng đầu năm nay, số phát sinh, cơ sở đề nghị thanh toán lên tới 39.000 tỷ đồng, vượt so với dự kiến, dự toán nhiều. Năm 2017, BHXH dự toán dự kiến chi 71.000 tỷ đồng.

“Nếu không vào cuộc quyết liệt, nguy cơ bệnh nhân đến KCB sẽ không có thuốc, không cung cấp được dịch vụ y tế”, ông Sơn lo ngại.

Thy Lê