Còn nhớ, cuối tháng 5/2025, trước thời điểm tỉnh Tiền Giang sáp nhập với tỉnh Đồng Tháp, tại buổi họp mặt kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Liên minh HTX tỉnh Tiền Giang, bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam khẳng định, Liên minh HTX là cầu nối hỗ trợ mang lợi nhuận, tăng thu nhập cho người dân.

Hướng đi riêng đầy sáng tạo

Tháng 5 năm 2024, HTX nông nghiệp công nghệ cao Kim Phát thành lập trên cơ sở nâng chất cơ sở sản xuất cây giống, ngay những ngày đầu HTX đã có hướng đi riêng đầy sáng tạo khi sản xuất giống cây theo kỹ thuật cấy mô, vườn ươm và xây dựng mã số vùng trồng cây ăn trái, nhằm phục vụ người nông dân xa gần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp theo hướng xuất khẩu. Đồng thời, HTX chú trọng liên kết tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sản phẩm cho các thành viên và người nông dân.

Nhờ đó, sau 1 năm thành lập, HTX đã gặt hái được kết quả đáng ghi nhận với các sản phẩm “có tiếng” trên thị trường như sản xuất cây giống khóm (dứa) MD2, hoa lan, chuối... với hình thức cấy mô và đã được nhà nông ưa chuộng.

Hiện tại, trang trại Cây giống – Cây cấy mô của HTX đã nhân giống thành công trên 30 loại cây trồng như khóm (dứa) MD2, hoa cúc, hoa lan (phi điệp, dendro) và nhiều loại cây kiểng lá có giá trị khá cao. Trung bình mỗi tháng, HTX sản xuất hơn 1 triệu cây giống; trong đó chủ lực là giống dứa MD2 cung cấp cho nhu cầu trồng của các hợp tác xã nông nghiệp, nông dân ở tỉnh Đồng Tháp khu vực miền Trung, Tây Nguyên.

Để được thành công như ngày hôm nay, một phần nhờ HTX đã lựa chọn những cán bộ có trình độ, tâm huyết về làm việc. Bà Bùi Thị Kim Thanh, Giám đốc HTX, cùng ông Ngô Hùng Vũ là Phó giám đốc HTX, vốn là kỹ sư công nghệ sinh học, công nghệ thực phẩm đã miệt mài nghiên cứu, triển khai quy trình nhân giống nuôi cấy mô đạt kết quả tốt.

Bên cạnh đó, các thành viên của HTX đã dành tâm huyết nghiên cứu quy trình nhân giống nhiều loại cây trồng bằng phương pháp nuôi cấy mô. Hiện, HTX có 50 cán bộ, nhân viên kỹ thuật; trong đó 50% là kỹ sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực nông nghiệp. Ngoài ra, HTX còn liên kết với khoảng 300 nông dân xa gần trong sản xuất cây giống.

Sự chung tay và quyết tâm từ lãnh đạo đến các thành viên HTX trong nghiên cứu, nhân giống cây mới đã giúp sản xuất nhanh và đồng loạt các giống cây trồng mà vẫn lưu giữ được hoàn toàn đặc tính của cây gốc, đồng thời khắc phục nhược điểm của các phương pháp nhân vô tính khác như chiết, ghép hay giâm cành, được bà con nông dân và thị trường đón nhận.

Ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc HTX nông nghiệp Quyết Thắng tại xã Tân Phước 3, tỉnh Đồng Tháp cho biết, qua chọn giống dứa MD2 của HTX nông nghiệp công nghệ cao Kim Phát trồng, thấy cây phát triển rất tốt, hy vọng đạt hiệu quả hơn các loại giống trước đây: “HTX chúng tôi đang trồng khóm giống cấy mô của HTX Kim Phát rất tốt. Mình mới trồng gần 10 tháng, đang chuẩn bị xử lý, cây phát triển rất tốt vì giống cấy mô ra sạch bệnh hơn, cây dứa chuẩn hơn các giống truyền thống”, ông Khoa chia sẻ.

Mô hình sản xuất giống cây cấy mô của HTX nông nghiệp công nghệ cao Kim Phát không chỉ cung cấp cho bà con cây giống đảm bảo chất lượng với giá phải chăng, góp phần thúc đẩy sản xuất, giảm chi phí, tăng lợi nhuận cho bà con, mà còn giúp bà con nông dân thay đổi nhận thức trong phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, công nghệ cao.

Mở rộng liên kết, xuất khẩu hàng hoá

Bên cạnh sản xuất giống theo phương pháp cấy mô, HTX Kim Phát còn phối hợp với các doanh nghiệp, nhà vườn xây dựng mô hình sản xuất, quản lý vùng sản xuất cây ăn trái đạt tiêu chuẩn xuất khẩu gồm: 100 ha dừa xiêm, 50 ha bưởi da xanh. HTX đã cử cán bộ tăng cường công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức sản xuất theo hướng tập trung, thống nhất chung các tiêu chuẩn hoạt động sản xuất từ khâu chọn giống đến chăm sóc, sơ chế, chế biến, xuất khẩu, nhằm tạo ra vùng nguyên liệu với chất lượng cao và an toàn thực phẩm, cung cấp hàng hóa đảm bảo chất lượng cho các đơn vị tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Ông Ngô Hùng Vũ, Phó giám đốc HTX nông nghiệp công nghệ cao Kim Phát, cho biết: “Từng thành viên trong HTX phải cố gắng trong sản xuất, nông dân liên kết với HTX cũng phải nỗ lực tăng diện tích sản xuất giống nhiều hơn để phục vụ cho thị trường. Những thành viên liên kết vùng trồng nâng cao sản lượng, chất lượng vùng trồng tốt hơn để đạt yêu cầu phục vụ cho các công ty xuất khẩu. Qua một năm HTX đã cố gắng, phấn đấu phát triển vùng nguyên liệu, liên kết vùng trồng triển khai được vùng trồng cây dừa, bưởi. Hướng tới HTX sẽ phát huy, phát triển hơn nữa vùng dừa tại địa phương tốt hơn và vùng trồng bưởi theo hướng hữu cơ. Ngoài ra, phát triển theo chuỗi dứa MD2 theo hướng liên kết giữa nông dân – HTX và công ty chế biến, xuất khẩu”.

Hiện nay, HTX nông nghiệp công nghệ cao Kim Phát hoạt động sản xuất, kinh doanh trên diện tích 3,5 ha với diện tích phòng mô 400 m², diện tích vườn ươm 1.500 m², diện tích vườn ươm liên kết với thành viên 3.000 m². HTX đã đầu tư nhiều phương tiện, thiết bị hiện đại phục vụ cho việc nhân cấy mô, sản xuất giống cây trồng như: tủ cấy vi sinh, nồi hấp vi sinh, máy chưng cất nước, cân điện tử 4 số lẻ, máy đo pH, máy lọc nước. Đặc biệt, phòng thí nghiệm nuôi cấy mô được đầu tư tiền tỷ, đáp ứng tốt cho hoạt động này.

Ông Lê Quốc Việt, Phó Chủ tịch UBND xã An Thạnh Thủy cho biết, chính quyền địa phương đánh giá rất cao hoạt động của HTX Kim Phát trong việc tạo ra cây giống chất lượng cao phục vụ nông dân. HTX có hướng đi rất riêng, góp phần phát triển lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao. “Kinh tế tập thể thì Đảng bộ, chính quyền địa phương rất quan tâm, mở rộng. Đặc biệt hiện nay kinh tế tập thể là xu hướng chung để phát triển toàn diện. Thế mạnh trên địa bàn xã An Thạnh Thủy là nông nghiệp nên mong rằng HTX nông nghiệp công nghệ cao Kim Phát phát triển hơn trong thời gian tới. Đảng ủy – UBND xã luôn đồng hành, hỗ trợ HTX để góp phần phát triển kinh tế xã nhà”, ông Lê Quốc Việt nói.

Mục tiêu liên kết với hộ nông dân để thoát nghèo bền vững

Bên cạnh nỗ lực trong sản xuất kinh doanh, hiện nay HTX nông nghiệp công nghệ cao Kim Phát còn xây dựng Đề án kinh tế - xã hội tham gia chương trình “HTX liên kết với hộ nông dân để phát triển kinh tế và thoát nghèo bền vững” với mục tiêu tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho các hộ nghèo, cận nghèo thoát nghèo từ năm 2025 – 2030. Theo đó, HTX sẽ hỗ trợ nông dân về cây giống để phát triển sản xuất, thu mua lại sản phẩm; tăng cường khâu liên kết với các HTX nông nghiệp, doanh nghiệp để đưa sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu.

Chỉ trong một thời gian ngắn hoạt động nhưng HTX nông nghiệp công nghệ cao Kim Phát và các thành viên đã đạt nhiều thành tích trong sản xuất giống như: Chứng nhận OCOP 3 sao “Sản phẩm lan phi điệp nuôi cấy mô” của UBND xã Chợ Gạo (Huyện Chợ Gạo cũ); chứng nhận cây đầu dòng dứa MD2 của Sở NN&PTNT Tiền Giang (nay là Sở NN&MT Đồng Tháp).

Thực tế, tại Đồng Tháp có rất nhiều HTX đang thành công trong việc ứng dụng công nghệ cao, tăng năng suất cho cây trồng đáp ứng điều kiện xuất khẩu hàng hoá và tạo nguồn thu nhập ổn định cho các thành viên.

Tuy nhiên, chia sẻ với các HTX bà Cao Xuân Thu Vân cũng chỉ ra, so với các nước khác (như Hàn Quốc) tổ chức, quy mô HTX của nước ta còn nhiều hạn chế, sản phẩm chưa đủ sức cạnh tranh. Liên minh HTX cần thí điểm thực hiện mô hình thành lập Liên đoàn để sản xuất sản phẩm chất lượng cao, ổn định, đủ cung cấp cho thị trường.

“Liên minh HTX cần rà soát lựa chọn những cán bộ có trình độ, tâm huyết về làm việc. Tiền Giang là một trong những địa phương đầu tiên thành lập HTX ở miền Nam. Do đó, cần có hành động cụ thể để phát triển kinh tế tập thể, HTX đủ sức cạnh tranh với các tập đoàn lớn ở nước ngoài”, bà Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh.

Liên minh HTX tỉnh Đồng Tháp cho biết thời gian tới sẽ làm tốt vai trò cầu nối giúp HTX phát triển, mang lại lợi ích cho thành viên, tạo việc làm, thu nhập cho người lao động, xóa nghèo bền vững. Nhân rộng mô hình HTX kiểu mới, phát triển bền vững, nâng cao chất lượng sản phẩm theo hướng hữu cơ. Ưu tiên phát triển kinh tế HTX theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế tri thức, hỗ trợ HTX xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Thanh Hoa