Với các mặt hàng trang trí nội thất, hàng lưu niệm và nghệ thuật trang trí kiến trúc đồ gỗ, ngành gỗ mỹ nghệ gia dụng có tiềm năng rất lớn và giúp các thành viên bảo đảm thu nhập. Tuy nhiên, vấn đề mà HTX Hòa Thuận từng gặp khó khăn chính là ô nhiễm tiếng ồn, bụi bẩn...

Đầu tư để hạn chế ô nhiễm

Trong quá trình sản xuất, bụi bẩn và tiếng ồn có thể phát sinh ở bất cứ công đoạn nào của quy trình sản xuất như cưa, xẻ, đục, bào, khoan, sơn... Để hạn chế tình trạng này, HTX Hòa Thuận chú trọng tuyên truyền, vận động, nhắc nhở các thành viên, người lao động không bào, chà, phun sơn ngoài vỉa hè, hạn chế sử dụng quạt thổi trực tiếp bụi gỗ, bụi sơn thẳng ra ngoài đường.

Song song đó, Ban giám đốc HTX khuyến khích thành viên lắp đặt máy xử lý bụi gỗ, hoàn thiện nhà xưởng theo hướng khép kín để giảm tác động tiêu cực đến môi trường và cuộc sống của người dân.

Từ đó, thành viên từng bước nâng cao nhận thức, chú trọng đến công tác bảo vệ môi trường. Tại nhiều cơ sở sản xuất của thành viên, bụi gỗ được thu gom ngay tại vị trí phát sinh bằng hệ thống máy móc. Tình trạng bụi phát tán trong không khí, làm ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe được giảm đáng kể.

Theo Ban Giám đốc HTX, xã Hòa Phong có khoảng 385 xưởng và cơ sở sản xuất đồ mộc, tạo việc làm cho khoảng 2,7 nghìn lao động với mức thu nhập bình quân từ 7- 9 triệu đồng/người/tháng. Tuy nhiên, để hạn chế ảnh hưởng tới cuộc sống, sinh hoạt của các hộ xung quanh,  HTX đã phải họp thành viên và ký cam kết thực hiện khung thời gian làm việc theo quy định, tránh làm tăng ca, thêm giờ, nhất là vào các khung giờ nghỉ ngơi, ảnh hưởng tới những hộ xung quanh.

 Đồng thời, các hộ cũng đã có ý thức làm vách che chắn, sử dụng máy hút bụi và phân khu sản xuất, chế biến, hoàn thiện sản phẩm vào từng khu vực phù hợp để hạn chế bụi bẩn, mùi khó chịu trong các khâu hoàn thiện sản phẩm.

100% thành viên HTX dành một phần nguồn thu đầu tư hàng tỷ đồng lắp đặt các loại máy móc thiết bị hiện đại, trong đó có máy chạm trổ vi tính để góp phần giải phóng sức lao động, hạn chế tiếng ồn. Trung bình, một máy CNC-3D có công suất lớn nên có thể thay thế 5-6 thợ chính, độ chính xác cao, khắc họa tỉ mỉ, chính xác các loại hoa văn, hình khối của nhiều loại sản phẩm cao cấp nên đáp ứng được  nhu cầu thị trường.

Theo đánh giá của chính quyền địa phương, trước đây, các hộ sản xuất, kinh doanh đồ mộc thường lấn chiếm lòng đường để tập kết gỗ, trưng bày sản phẩm, thậm chí sản xuất và xả thải các phế phẩm từ gỗ ra đường làng,... gây ảnh hưởng đến mỹ quan, an toàn giao thông và sinh hoạt của nhân dân. Thế nhưng từ khi HTX Hòa Thuận được thành lập, những vấn đề trên đã được cải thiện rất nhiều.

Đặc biệt, việc HTX luôn nhắc nhở thành viên không sử dụng hóa chất tẩy gỗ khi chưa có hệ thống xử lý nước thải hóa học, nếu làm trái quy định sẽ không được hỗ trợ đầu ra. Với quy định này, việc người dân kêu ca về vấn đề ô nhiễm đã không còn.

Hướng tới phát triển bền vững

Nhờ xác định được hướng đi bền vững, trước đây, các xưởng mộc ở Hòa Phong chủ yếu cưa, cắt, sản xuất thủ công bằng tay, làm ra các sản phẩm đơn giản, từ khi tham gia HTX, máy móc đã thay thế sức người, chất lượng sản phẩm tăng lên và uy tín của HTX ngày càng vươn xa.

Theo các thành viên, khi đưa máy móc vào sản xuất, đặc biệt là việc lắp đặt máy hút bụi gỗ, tuy tốn chi phí ban đầu nhưng lại rất hữu ích đối với những cơ sở làm mộc, vừa bảo vệ sức khỏe của mình, vừa giảm thiểu ô nhiễm môi trường xung quanh và đặc biệt là giúp nâng cao chất lượng.

Tại các hội chợ, triển lãm đồ gỗ, sản phẩm mộc mỹ nghệ của HTX luôn được đánh giá rất cao, nhận được nhiều chú ý, khen ngợi của khách hàng. Song song với tiêu thụ trong nước, HTX cũng đã nhận được những đơn hàng xuất khẩu, từ đó nâng cao thu nhập cho thành viên.

 Xác định được vai trò của mô hình HTX trong phát triển nghề thủ công mỹ nghệ theo hướng bền vững, HTX đang tiếp tục tập hợp, thu hút các cơ sở sản xuất tham gia HTX để nâng vốn đầu tư và mơ rộng quy mô, từ đó tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Bên cạnh đó, HTX cũng đẩy mạnh phát triển sản xuất, kinh doanh thông qua các hoạt động marketing để quảng bá, đưa sản phẩm tới người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Ngành mộc mỹ nghệ muốn sản xuất lớn đòi hỏi nguồn vốn lớn, chính vì vậy, bên cạnh sự chủ động của các thành viên, Ban giám đốc HTX mong các cơ quan chức năng quan tâm tạo điều kiện cho HTX được vay các nguồn vốn ưu đãi. Bên cạnh đó là hỗ trợ xây dựng một khu sản xuất tập trung trên địa bàn xã.

Điều này không chỉ giúp các xưởng mộc của thành viên phát triển sản xuất, mà còn giúp giảm tình trạng ô nhiễm môi trường một cách tối ưu, từ đó đảm bảo sức khỏe cho người dân và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Vĩnh Bảo