Ở xã Cơ Pơng, ai cũng biết đến Y Hlý Niê Kdăm. Sau khi tốt nghiệp Đại học Kiến trúc Đà Nẵng, Y Hlý trở về địa phương tham gia công tác Đoàn. Nhận thấy môi trường sống trên địa bàn không được trong lành do người dân vứt rác bừa bãi, Y Hlý đứng ra thành lập Câu lạc bộ Môi trường xanh và huy động 50 đoàn viên thanh niên trong xã tham gia thu dọn rác thải tại nơi công cộng, phát quang bụi rậm, trồng cây xanh ven đường...

Làm giám đốc kiêm luôn nhân viên

Năm 2017, HTX Thanh niên Cư Pơng được thành lập từ tiền thân là Câu lạc bộ Môi trường xanh, Y Hlý được bầu làm Giám đốc. Lĩnh vực hoạt động chủ yếu của HTX là thu gom, xử lý rác thải, tuyên truyền vận động thanh niên và người dân về giảm tình trạng ô nhiễm môi trường ở địa bàn.

Anh Y Hlý cho biết với mục tiêu không để rác tồn đọng lâu ngày, định kỳ mỗi tuần, HTX sẽ thực hiện thu gom rác hai lần vào thứ Tư và thứ Bảy. Để duy trì hoạt động cho HTX, mỗi hộ gia đình tham gia dịch vụ sẽ đóng 20.000 đồng/tháng, hộ sản xuất kinh doanh đóng 30.000 đồng/tháng. Lúc mới ra đời, HTX có hơn 700 hộ đăng ký tham gia dịch vụ.

Thời gian đầu, 9 thành viên HTX mượn một chiếc xe máy cày của người dân để thu gom rác thải và vận chuyển đến bãi rác tập trung của huyện, cách trung tâm xã khoảng 15km. Trong khu vực HTX phụ trách thu gom rác có nhiều người không chịu đóng tiền nên mỗi tháng bình quân HTX chỉ thu được khoảng 4 triệu đồng. Vì thế trong năm đầu tiên, anh Y Hlý phải bù lỗ 15 triệu đồng cho chi phí sửa xe máy cày. HTX không có lương nên các thành viên tự rời bỏ dần.

Một mình anh Y Hlý vẫn cố gắng duy trì hoạt động của HTX, một mình tự đánh xe đi hốt rác chở đến bãi rác tập trung. Gồng gánh được nửa năm, anh không còn tiền để mua dầu chạy xe máy cày nữa nên tạm dừng việc thu gom rác.

Hai tuần sau đó, nhận thấy lượng rác thải tồn quá nhiều, gây mùi hôi thối, UBND xã Cư Pơng đã kêu gọi được Công ty TNHH Vận tải Thành Đạt (đóng trên địa bàn xã) hỗ trợ 2 triệu đồng/tháng để HTX có kinh phí hoạt động trở lại. Anh Y Hlý với vai trò vừa là Giám đốc, vừa là nhân viên đã kêu gọi các thành viên ban đầu của HTX bắt đầu lại hoạt động chạy xe, tiếp tục hành trình thu gom rác thải.

"Nếu chỉ nghĩ đến lợi nhuận mà làm thì không thể duy trì được, bởi từ khi tham gia hoạt động thu gom rác thải trên địa bàn, mình chưa hề có tiền lương. Thậm chí, mình còn phải bù hàng chục triệu đồng chi phí mua dầu và sửa xe", anh Y Hlý bộc bạch.

Tạo hiệu ứng dư luận

Nhờ những nỗ lực của giám đốc, hoạt động thu gom rác thải của HTX Thanh niên Cư Pơng đã được vực dậy, mang lại những hiệu quả nhất định. Không chỉ thu gom rác thải, xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp mà HTX còn góp phần nâng cao ý thức của người dân tham gia bảo vệ môi trường. Nhiều gia đình trong xã đã quen với việc đem rác thải sinh hoạt ra trục đường chính để HTX đến thu gom. 

Ông Trần Thành, Chủ tịch UBND xã Cư Pơng cho biết từ khi HTX Thanh niên Cư Pơng đi vào hoạt động, tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt trên địa bàn đã được giải quyết. Việc làm của HTX thể hiện tinh thần xung kích, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng của thanh niên, thể hiện vị trí, vai trò của thanh niên trong bảo vệ môi trường, tạo được hiệu ứng trong dư luận để góp phần nâng cao hơn nữa ý thức của người dân về giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp. 

Ngoài hoạt động thu gom rác thải, HTX cũng góp phần phát triển kinh tế, giúp đỡ các đoàn viên thanh niên khó khăn ở địa phương, thông qua hoạt động kinh doanh các mặt hàng nông nghiệp như các giống cây, phân bón.... Đây là mô hình điểm để cho các đoàn xã khác trong huyện học tập kinh nghiệm về xây dựng kinh tế hợp tác, HTX trong thanh niên.

Thu Huyền