Chiều 19/11, Quốc hội thảo luận về Dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Dự thảo luật này có khá nhiều điểm mới như bổ sung quy định áp dụng mức thuế suất 0,1% đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng, áp dụng trên giá chuyển nhượng từng lần giao dịch. Lý do được đưa ra là để nâng cao tính minh bạch của thị trường vàng, hạn chế đầu cơ.

Bày tỏ băn khoăn với quy định này, đại biểu Trần Kim Yến (đoàn TP. HCM) đề nghị rà soát kỹ, bởi đa phần người dân coi vàng là tài sản tích lũy, do tiết kiệm “chắt bóp” chi tiêu từ sinh hoạt hàng ngày. “Họ tiết kiệm để mua 5 phân, 1 chỉ, dành tài sản tích lũy để dự phòng sự cố xảy ra trong cuộc sống như ma chay, cưới hỏi, ốm đau… Vàng mua được cũng từ khoản tiền tiết kiệm sau khi đã đóng thuế thu nhập cá nhân”, bà Yến phát biểu. Vậy, với quy định như dự thảo luật, khi bán vàng lại tiếp tục bị đánh thuế thì “có phải thuế chồng thuế hay không?”, nữ đại biểu đoàn TP.HCM nêu vấn đề.

Bà Yến đề nghị cần có các biện pháp để quản lý, minh bạch hóa thị trường vàng. Mức thuế 0,1% như đề xuất tại dự thảo luật, theo đánh giá của bà, chưa đủ sức ngăn chặn việc đầu cơ vàng, bởi không đáng kể so với lợi nhuận mà những người này có thể được hưởng.

Đồng tình, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho rằng phải đánh thuế giao dịch vàng miếng để ngăn tình trạng đầu cơ, gây mất ổn định thị trường. Tuy nhiên, ông cũng nhận xét thuế suất 0,1% chưa đủ răn đe, nên cần xem lại.

Ông khuyến nghị không nên đánh thuế với những trường hợp cá nhân, gia đình mua vàng để tích trữ, phòng trường hợp ốm đau, bệnh dịch. "Những người này không sử dụng vàng với mục đích kinh doanh", ông Hòa nêu.

Trong khi đó, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) cho rằng đề xuất đánh thuế vàng là hợp lý với đặc thù thị trường vàng của Việt Nam, không ảnh hưởng đến việc tiết kiệm của người dân hay lo ngại thuế chồng thuế.

Ông phân tích thêm: "Không thể nói rằng mua vàng để tiết kiệm mà lại “thức đêm, thức hôm, xếp hàng từ 3 giờ sáng để đăng ký mua vàng miếng. Khi không mua được vàng miếng lại chuyển sang mua vàng nhẫn ép vỉ. Rất khó để phân biệt giữa đầu cơ và tiết kiệm”.

Vì vậy, đại biểu An đề xuất giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng giá trị giao dịch vàng miếng chịu thuế, xác định thời điểm thu thuế, chỉ áp dụng chính sách này với vàng miếng chứ không áp dụng với vàng nhẫn... Ông cũng đề xuất, mức thuế suất với giao dịch vàng miếng nên giao cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh sẽ phù hợp hơn mà không lo trùng thuế và ảnh hưởng đến khoản tiết kiệm của người dân.

Giải trình sau đó, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định không có chuyện thuế chồng thuế khi áp mức thu 0,1% trên giá trị chuyển nhượng vàng miếng từng lần. Ông cho biết đây một trong rất nhiều giải pháp để bình ổn thị trường vàng.

Thực tế, thuế là công cụ hữu hiệu điều tiết thị trường nhưng chưa từng được áp dụng với vàng ở Việt Nam. Giới phân tích cho rằng việc đánh thuế với kim loại quý có thể mang lại nguồn thu cho ngân sách, đồng thời lập lại sự công bằng với các kênh đầu tư khác như chứng khoán, bất động sản. Giải pháp này cũng giúp chống "vàng hóa" nền kinh tế, bởi người mua sẽ phải tính toán thời gian nắm giữ, tiên liệu lời lỗ dựa trên sự biến động của giá thế giới, trong nước và mức thuế phải nộp.

Biến động của thị trường vàng trong nước là một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm tại các phiên thảo luận từ đầu kỳ họp Quốc hội thứ 10 đến nay. Giá vàng tăng cao thời gian qua, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới có những thời điểm trên 20 triệu đồng mỗi lượng.

Thanh Hoa