Theo báo cáo Chỉ số tín nhiệm doanh nghiệp Trusted Brand Index (TBI) 2015 cho các doanh nghiệp Việt Nam được công bố hôm 19/12 vừa qua tại Tp.HCM, có 149 doanh nghiệp thành viên xuất sắc áp dụng quy trình phù hợp với yêu cầu của hệ thống phát triển thương hiệu và 37 doanh nghiệp thành viên xuất sắc áp dụng quy trình phù hợp với yêu cầu của hệ thống phát triển bền vững.

Liệu số lượng doanh nghiệp Việt được đánh giá các chỉ số tín nhiệm như vậy có khiêm tốn quá không ?

Với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, việc tham gia đánh giá các chỉ số tín nhiệm doanh nghiệp còn khá khiêm tốn

Doanh nghiệp vẫn thờ ơ

Cần hiểu rằng chỉ số TBI do Hội đồng Viện Doanh nghiệp Việt Nam phối hợp với Tổ chức Đánh giá và Chứng nhận Quốc tế Inter Conformity (CHLB Đức) là mô hình hỗ trợ doanh nghiệp được phát triển từ năm 2004, giúp các doanh nghiệp thành viên tự hoàn thiện, nâng cao năng lực quản lý chất lượng, thiết lập mối quan hệ tốt nhất với đối tác, khách hàng và người tiêu dùng.

Tính đến năm 2015, chương trình này đã khảo sát và cập nhật thông tin cho hơn 12.000 doanh nghiệp trên Hệ thống dữ liệu hướng đối tượng của Mạng Doanh nghiệp Việt Nam và 645 thành viên chính thức. Nhưng thực tế hiện nay chỉ còn 66,7% doanh nghiệp thành viên tiếp tục duy trì áp dụng hệ thống này.

Theo các chuyên gia kinh tế, báo cáo chỉ số tín nhiệm doanh nghiệp là một trong những giải pháp ứng dụng thiết thực cho các doanh nghiệp xây dựng uy tín thương hiệu, chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Đây là một trong các giải pháp giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhưng thực tế cho thấy không nhiều doanh nghiệp trong nước tiến hành xếp hạng tín nhiệm uy tín doanh nghiệp, nhất là áp dụng quy trình phù hợp với yêu cầu của hệ thống phát triển thương hiệu. Trong khi đó, đây lại là “hành trang” cho quá trình quốc tế hóa thương hiệu doanh nghiệp nói riêng, hội nhập nói chung.

Trong lần trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, chuyên gia thương hiệu Nguyễn Phi Vân có nói rằng trong khi các thương hiệu nước ngoài đang đổ xô vào Việt Nam để đón đầu các cơ hội từ TPP, AEC và FTAs thì với các doanh nghiệp Việt, yếu tố phát triển thương hiệu Việt dường như chưa sẵn sàng cho hội nhập, chỉ loanh quanh sân nhà, lại không có thương hiệu lớn, xứng tầm.

Nhiều ý kiến cho rằng các DN Việt Nam chưa xem việc đánh giá tín nhiệm doanh nghiệp là một công việc quan trọng, cần làm ngay, thậm chí còn xem thường. Sự hạn chế đó bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, nhưng chung quy vẫn là ở nhận thức và khả năng cũng như tư duy kém cỏi của các thành phần kinh tế trong nước trước hội nhập.

Nguy cơ cạnh tranh kém

Thực ra, ở các nước, xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp là hoạt động quá quen thuộc nhưng với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, việc đánh giá chỉ số uy tín không được quan tâm một cách đúng mức và hoạt động này chưa được chú trọng trong khi trên thế giới đây là một trong những kênh thông tin rất có giá trị đối với rất nhiều đối tượng sử dụng thông tin mà hệ số tín nhiệm mang đến.

Chẳng hạn như Chương trình trao chỉ số TBI nhằm mục đích giúp các doanh nghiệp thành viên tự hoàn thiện, nâng cao năng lực quản lý chất lượng, thiết lập mối quan hệ tốt nhất với đối tác, khách hàng và người tiêu dùng. Đồng thời, gia tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bằng việc khảo sát, đánh giá độc lập của một bên thứ ba, được xem như là một điều kiện cần thiết để hợp tác, liên kết, liên minh thương mại toàn cầu.

Cũng liên quan đến vấn đề chỉ số đánh giá tín nhiệm doanh nghiệp, trong buổi làm việc vào gần giữa tháng 12/2015 vừa qua với các thành viên Hội đồng doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững (VBCSD), Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Chủ tịch Hội đồng Quốc gia về phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh, cũng lưu ý với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) về việc cần hoàn thiện bộ chỉ số doanh nghiệp bền vững.

Theo Phó thủ tướng Vũ Đức Đam, hàng năm có nhiều giải thưởng, bên cạnh các tiêu chí theo chuẩn quốc tế, cần cho doanh nghiệp thấy có lợi cho phát triển doanh nghiệp, khi đó các doanh nghiệp sẽ tham gia. Việt Nam có trên 500.000 doanh nghiệp, không có lý gì mà doanh nghiệp thành viên của VBCSD lại chỉ có mấy chục doanh nghiệp.

Theo nhận định của giới phân tích kinh tế, hầu như những mô hình mà một số tổ chức ở Việt Nam áp dụng để tính chỉ số tín nhiệm doanh nghiệp là đã rất phổ biến trên thế giới.

Nhưng có một điều rất bất cập là nền kinh tế nước ta khác rất nhiều so với hầu hết các quốc gia phát triển khác, nên việc áp dụng cách tính của các tổ chức trên thế giới vào Việt Nam sẽ gặp rất nhiều hạn chế. Khi đó, kết quả thu được không phản ánh được vai trò quan trọng của hệ số tín nhiệm.

Giám đốc một doanh nghiệp lĩnh vực điện tử chia sẻ rằng Việt Nam đang thiếu rất nhiều các tiêu chí để hoàn thiện cho bộ chỉ số doanh nghiệp bền vững, thiếu các chỉ số rõ ràng để người tiêu dùng có thể thấy sản phẩm có đạt tiêu chuẩn Việt Nam hay không. Do chưa có bộ tiêu chuẩn nên sẽ tạo ra những sự cạnh tranh không bình đẳng hoặc thiếu năng lực cạnh tranh…

Thế Vinh