Nhằm giải quyết những khó khăn này, Quảng Ninh đang xây dựng Đề án phát triển bền vững kinh tế -xã hội gắn với đảm bảo vững chắc quốc phòng - an ninh vùng đồng bào DTTS và miền núi, biên giới, hải đảo. Đề án này là bước phát triển tiếp theo của Đề án 196 ở mức cao hơn, gắn với Nghị quyết số 88/2019/QH14 và Nghị quyết số 120/2020/QH14 của Quốc hội. Hướng tới mục tiêu xây dựng NTM bền vững để "không ai bị bỏ lại phía sau".

Để các HTX có dịch vụ du lịch phát triển

Kỳ vọng từ đề án trên là thông qua các cơ chế, chính sách hỗ trợ, đến năm 2025, sẽ hình thành được các vùng sản xuất hàng hóa tập trung ở vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo... đẩy mạnh phát triển các mô hình HTX kiểu mới, phát triển sản phẩm OCOP... Từ đó, từng bước nâng cao mức sống, thu nhập của người dân khu vực này. Đồng thời, thể hiện quyết tâm thực hiện mục tiêu xóa chênh lệch vùng miền, chênh lệch giàu nghèo trong thời gian sớm nhất, tạo sự phát triển bền vững của tỉnh.

Bình Liêu hội tụ đầy đủ những yếu tố hấp dẫn từ cảnh quan tới văn hóa... Nền văn hóa truyền thống các dân tộc tại địa phương (chủ yếu là 3 dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ) vẫn được gìn giữ nguyên vẹn trong nhịp sống lao động quanh năm gắn liền với nền sản xuất nông nghiệp trồng cây lúa nước, dong riềng, quế, hồi...

Cộng đồng các dân tộc ở Bình Liêu đã hình thành ý thức bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc mình. Cùng với cảnh sắc thiên nhiên sẽ là nguồn tài nguyên vô giá để huyện phát triển thêm nhiều loại hình du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch biên giới... với bản sắc riêng có. Hầu hết các HTX trên địa bàn huyện đã tranh thủ các thế mạnh sẵn có của địa phương để phát triển sản phẩm bản địa, làm du lịch cộng đồng, đón khách trải nghiệm bản sắc văn hóa...

Việc phát triển trang trại, HTX chuyên ngành, đặc biệt gắn với phát triển du lịch giáo dục, trải nghiệm trên địa bàn huyện Bình Liêu là hướng đi hiệu quả (Ví dụ HTX Hoa Bình Liêu...). Tuy nhiên, để các HTX nông nghiệp hoạt động kết hợp du lịch hiệu quả, bền vững, đúng quy định pháp luật, đóng góp hiệu quả vào phát triển kinh tế nông thôn, Nhà nước cần có cơ chế chính sách khuyến khích mô hình này phát triển. Đồng thời đẩy nhanh tiến độ giao đất, cho thuê đất, có chính sách giao đất ổn định lâu dài cho các trang trại, HTX thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; đẩy mạnh xây dựng kết cấu hạ tầng, cải tạo, làm mới hệ thống đường giao thông, hệ thống cung cấp điện, nước.

Ông Nguyễn Thanh Hải – Giám đốc HTX Hoa Bình Liêu kiến nghị, chính quyền địa phương cần tiếp tục tạo điều kiện cho các HTX được tiếp cận nhiều nguồn vốn tín dụng, nhất là với các nguồn vốn tín dụng ưu đãi. Thủ tục vay vốn đơn giản, hợp lý, có sự ưu tiên, có thể tín chấp bằng công trình đầu tư trên đất bằng phương án, kế hoạch sản xuất. Có như vậy, các HTX mới có thể mở rộng sản xuất, kinh doanh dịch vụ.

Tăng cường công tác đào tạo

Ở Bình Liêu, các HTX tại vùng đồng bào DTTS hầu như thiếu phương tiện vận chuyển giao vật tư tới từng thành viên, đa số chỉ tập trung thực hiện được một số dịch vụ đầu vào cơ bản cho sản xuất nông nghiệp, chưa tìm kiếm được kênh thị trường tiêu thụ sản phẩm trên địa bàn. Vì vậy, cần có chính sách hỗ trợ để các HTX dịch vụ dần trở thành chủ thể trong cung ứng dịch vụ nông nghiệp, làm đầu mối đón nhận và triển khai dịch vụ công ở cộng đồng.

Phần lớn đội ngũ cán bộ các HTX là người DTTS, trình độ năng lực quản lý điều hành chưa theo kịp phát triển kinh tế cũng như xu thế thị trường...Vì vậy việc đào tạo nâng cao trình độ cho cán bộ, thành viên, người lao động các HTX vùng DTTS là việc làm hết cần thiết, thường xuyên.

Được biết, Liên minh HTX tỉnh Quảng Ninh đang xin ý kiến để báo cáo UBND tỉnh chính sách hỗ trợ HTX giai đoạn 2021-2025. Đồng thời, đề nghị UBND tỉnh cho tổ chức khảo sát, đánh giá tình hình hoạt động của HTX (trong đó có các HTX vùng đồng bào DTTS Bình Liêu) làm căn cứ đề xuất các nội dung phát triển phù hợp.

Bên cạnh đó, Liên minh HTX tỉnh cũng đề xuất thành lập quỹ hỗ trợ phát triển HTX, xây dựng Trung tâm trưng bày, giới thiệu sản phẩm, phát động phong trào thi đua, tạo điều kiện cho các HTX được tham quan, học tập kinh nghiệm. Ngoài ra, Liên minh HTX tỉnh cũng xây dựng 5-10 mô hình HTX tiêu biểu, kiểu mới, hiệu quả để từng bước nhân rộng ra toàn tỉnh.

Thanh Vân