Tại Việt Nam hiện nay, đặc điểm nổi bật và bao trùm về lao động ở nông thôn nói chung và trong các HTX nông nghiệp nói riêng là chủ yếu lao động chân tay, các công cụ phục vụ sản xuất bằng cơ giới. Người lao động luôn luôn phải làm việc trong điều kiện hết sức khắc nghiệt của thiên nhiên và đối mặt với môi trường thiếu ATVSLĐ.

Giảm độc hại cho người lao động

Để giảm bớt sự mệt nhọc, độc hại cho người lao động, hạn chế việc mất ATVSLĐ trong quá trình phun thuốc BVTV đã có nhiều giải pháp được áp dụng trong thực tế. Một trong số đó là việc áp dụng các sáng kiến cải tiến kỹ thuật phun thuốc BVTV.

Tại lễ “Tôn vinh HTX, THT tiêu biểu và nông dân có sáng chế, sáng kiến, năm 2016” tối ngày 13/11, tại Hà Nội, do Bộ NN&PTNT tổ chức, trong số 17 nông dân có sáng chế, sáng kiến, cải tiến về công nghệ, kỹ thuật, máy móc, thiết bị, công cụ đã được ứng dụng rộng rãi vào sản xuất, bảo quản, chế biến, tiêu thụ sản phẩm thuộc ngành nông nghiệp mang lại hiệu quả cao hơn được trao giải, đã có 4 sáng kiến góp phần bảo đảm ATVSLĐ cho người nông dân.

Đó là máy phun thuốc BVTV 2 trong 1 cải tiến và thiết bị đánh rãnh thoát nước của ông Nguyễn Văn Dũng (ấp Bình Thúy, xã Bình Thủy, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang), với sáng kiến cải tiến thiết kế lắp đặt máy phun thuốc BVTV trên máy cấy lúa có sẵn của Nhật Bản. Ông Dũng đã sáng chế ra một máy phun thuốc BVTV sử dụng kết hợp gieo hạt mè 2 trong 1. Sáng chế của ông đã được giải khuyến khích cuộc thi tài năng nhà nông do VTV Cần Thơ tổ chức.

Dàn máy phun thuốc trừ sâu kết hợp sạ lúa theo hàng của ông Nguyễn Cao Thượng

Đó là ông Hoàng Anh Tuấn (xã Khánh Nhạc, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình), chế tạo máy phun thuốc trừ sâu. Nhận thấy việc phun thuốc BVTV đa phần nông dân hiện nay vẫn làm thủ công, nông dân sử dụng bình bơm tay, bơm điện bơm máy khoác vai để phun thuốc. Thực tế, nhiều người khi phun thuốc hít phải hơi thuốc đã bị ngộ độc thuốc, ảnh hưởng tới sức khỏe. Ông Tuấn đã mày mò, chế tạo máy phun thuốc BVTV, sử dụng máy nén áp suất cao phun tạo ra những hạt nhỏ bắn xa, khi phun người nông dân hầu như không phải tiếp xúc trực tiếp với thuốc, đồng thời không phải mang bình thuốc nặng trên vai. Ngoài ra, thuốc lại còn được phun tơi đều, nên hiệu quả tăng tới 30%.

Góp phần phát triển sản xuất nông nghiệp

Máy phun thuốc trừ sâu cao áp cho cây cao su của ông Mai Văn Cúc (ấp 5, xã Minh Lập, huyện Châu Thành, tỉnh Bình Phước) - đã đoạt giải Nhất trong Hội thi sáng kiến kỹ thuật của tỉnh Bình Phước lần thứ I, tránh thiệt hại do bệnh rụng lá và bệnh phấn trắng, bệnh nấm hồng. Máy có thể phun lên tận ngọn cao mà máy phun thông thường của nông dân không phun tới được. Người phun thuốc không bị thuốc rớt lên, không ảnh hưởng tới sức khỏe.

Dàn máy phun thuốc trừ sâu kết hợp sạ lúa theo hàng do ông Nguyễn Cao Thượng (khu phố Vĩnh Phước 1, thị trấn Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang) chế tạo. Máy có hai chức năng chính, là xạ hàng và phun thuốc trừ sâu. Với kết cấu gọn nhẹ (trọng lượng khoảng 190 kg), công suất trung bình 15ha/1ngày, máy của ông đã được xuất khẩu sang các nước như Lào, Campuchia.

Các sáng chế, sáng kiến trên đã được đăng ký bản quyền, hoặc được cơ quan có thẩm quyền chứng nhận, công nhận, được phép lưu hành hoặc đã được nhận giải thưởng của tổ chức có thẩm quyền, hoặc đã được tặng thưởng từ Bằng khen trở lên và góp phần đáng kể vào việc bảo đảm ATVSLĐ cho người nông dân, tăng năng suất lao động.

Hiện nay, trên toàn quốc có khoảng 10.400 HTX nông nghiệp ở 9.000 xã của cả nước. Việc đẩy mạnh áp dụng các sáng kiến cải tiến kỹ thuật phun thuốc BVTV trong các HTX nông nghiệp nói riêng và trong sản xuất nông nghiệp nói chung là điều cần thiết, góp phần phát triển sản xuất nông nghiệp và bảo đảm ATVSLĐ cho người nông dân nói chung và các thành viên HTX nói riêng, tránh được mối nguy hại gây ảnh hưởng tới sức khỏe của người lao động.

Ngọc Cầm