Bài 2: Đánh thức tiềm năng cây ăn quả
PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN CAO NGUYÊN MỘC CHÂU
Mộc Châu vốn được thiên nhiên ưu đãi cho khí hậu mát mẻ quanh năm và thổ nhưỡng phù hợp cho phát triển nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp theo hướng an toàn, hữu cơ, công nghệ cao. Tận dụng những tiềm năng, thế mạnh của địa phương, nhiều hộ dân, doanh nghiệp, HTX ở Mộc Châu đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, nâng cao kỹ năng và đầu tư và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, bảo quản, chế biến nông sản, góp phần nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
Phát triển trồng cây ăn quả theo từng vùng
Hưởng ứng đề án phát triển cây ăn quả của tỉnh, huyện Mộc Châu chủ trương phát triển trồng cây ăn quả theo từng vùng. Tiêu biểu như vùng chuyên phát triển các loại cây ăn quả ôn đới như: mận hậu, bơ, chanh leo, hồng giòn…Vùng chuyên phát triển các loại quả nhiệt đới: cam vinh, nhãn ghép, bưởi diễn, bưởi da xanh, xoài lai. Vùng kết hợp phát triển được cả các loại cây ôn đới, nhiệt đới.
Chiềng Khừa vốn là xã vùng 3 của huyện Mộc Châu với tỷ lệ hộ nghèo trên 50%, người dân chủ yếu là đồng bào Mông, Thái, Mường, Kinh, Sinh Mun... Trước đây, các hộ chỉ tập trung trồng ngô, sắn, dong riềng nhưng nay đã chuyển đổi sang trồng các loại cây ăn quả như: Cam, xoài, mận, mơ, nhãn, sơn tra, chanh leo…
Nhờ đẩy mạnh áp dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi sản xuất, đến nay diện tích trồng cây ăn quả của toàn xã là gần 180ha, sản lượng thu hoạch khoảng 460 tấn quả/năm, tập trung tại bản Cang, bản Khừa, bản Trọng... Nhờ vậy, mức thu nhập bình quân của nhân dân trong xã đạt trên 18 triệu đồng/người/năm.
Cùng đẩy mạnh phát triển cây ăn quả, xã Vân Hồ mạnh dạn thành lập HTX nhằm hỗ trợ người dân sản xuất. Tiêu biểu là mô hình HTX nông trại hữu cơ Vân Hồ chuyên trồng các loại cây có múi như cam đường canh, bưởi ruby và cam Vinh. Để các thành viên từng bước làm quen với sản xuất hàng hóa, ban đầu, HTX hướng dẫn mọi người áp dụng quy trình sản xuất an toàn, sau đó từng bước nâng lên sản xuất theo hướng hữu cơ để kết hợp làm du lịch.
Với diện tích 21ha, HTX đang tập trung thu hoạch thu cam đường canh với sản lượng khoảng 50 tấn/năm, cam Vinh với sản lượng 12 tấn/năm. HTX sẵn sàng cung cấp vào hệ thống siêu thị VinEco, Big C và một số chuỗi siêu thị theo đơn đặt hàng.
Khai thác thế mạnh sẵn có cùng với thực hiện chủ trương phát triển cây ăn quả trên đất dốc của tỉnh, đến nay toàn bộ 8 xã và 2 thị trấn trên địa bàn huyện Mộc Châu đều đẩy mạnh phát triển trồng cây ăn quả. Theo Phòng Nông nghiệp huyện, Mộc Châu có 8.000 ha cây ăn quả, trong đó khoảng 300 ha được sản xuất theo quy trình VietGAP, GlobalGAP và áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước.
Làm quen quy trình sản xuất tiên tiến
Có thể nhận thấy, việc sản xuất các loại cây ăn quả thông qua áp dụng các biện pháp kỹ thuật giúp chất lượng sản phẩm tốt hơn. Trong khi đó, trồng cây ăn quả trên đất dốc còn giúp cải tạo đất, tận dụng được nguồn phụ phẩm thừa từ nông nghiệp làm phân hữu cơ cung cấp cho cây trồng, góp phần bảo vệ môi trường.
Đặc biệt sản xuất theo hướng hàng hóa giúp đồng bào dân tộc thiểu số dần làm quen với quy trình sản xuất hiện đại. Ông Kiều Quốc Nhật, Phó Giám đốc HTX chanh leo Mộc Châu cho biết với diện tích 5ha chanh leo, HTX đã thu hút đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Tân Lập và tiểu khu 84/85, (thị trấn Nông trường Mộc Châu) tham gia sản xuất.
“Đến nay, người dân không chỉ nắm bắt được kỹ thuật mà còn làm quen với quy trình sản xuất theo chuỗi khi HTX liên kết với Công ty cổ phần chanh leo Nafoods (Nghệ An) để ổn định đầu vào cũng như đầu ra cho sản phẩm”, ông Nhật nói.
Bà Lường Thị Phong, dân tộc Thái ở bản Dọi, xã Tân Lập, cho biết trước đây, bà chủ yếu trồng và chăm sóc cây chanh leo theo cách truyền thống nên năng suất, chất lượng còn thấp. Từ năm 2018, nhờ ứng dụng khoa học công nghệ cao vào sản xuất theo mô hình tưới nhỏ giọt tự động, kết hợp với phun thuốc bảo vệ thực vật, nên gia đình bà đã tiết kiệm được thời gian, chi phí sản xuất, chất lượng được nâng cao. Hiện, với diện tích 3.000m2, mỗi năm bà thu lãi 150 triệu đồng.
Việc tập trung phát triển sản xuất cây ăn quả đã và đang tạo điều kiện thuận lợi cho huyện Mộc Châu chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng cây ăn quả, đồng thời tạo điều kiện cho người dân áp dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất kinh doanh.
Đến nay, toàn huyện đã có gần 100 ha cây ăn quả được cấp mã vùng trồng, là vùng nguyên liệu chính cung cấp sản phẩm xuất khẩu. Rất nhiều sản phẩm nông sản của Mộc Châu đã và đang có mặt tại các siêu thị ở Hà Nội và được đánh giá cao về chất lượng.
Để tiếp tục phát huy những thế mạnh trên, mục tiêu của huyện Mộc Châu sẽ thành lập từ 5 HTX, 10 tổ hợp tác trở lên mỗi năm. Đồng thời, tiếp tục tăng cường các giải pháp hỗ trợ thúc đẩy hoạt động của các tổ chức liên kết sản xuất, nhằm hình thành các mô hình kinh tế hiệu quả, góp phần hình thành những vùng trồng cây ăn quả quy mô lớn, thu hút doanh nghiệp chế biến và hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn nâng cao chất lượng cuộc sống.
Bài 3: Bước đột phá từ ngành công nghiệp không khói
Như Yến
Từng là một trong những huyện vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lai Châu, nhưng những năm gần đây, Nậm Nhùn đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ triển khai hàng loạt mô hình kinh tế liên kết tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Từ một huyện nghèo thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, Nậm Pồ đang dần thay da đổi thịt khi người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số mạnh dạn tiếp cận công nghệ thông tin, thương mại điện tử để sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Không còn là miền đất của đói nghèo và biệt lập, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi tỉnh Bắc Kạn giờ đây đang trở thành hình mẫu về khát vọng vươn lên nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử vào sản xuất, với HTX là cầu nối.
Giữa vùng cao biên giới Sìn Hồ (tỉnh Lai Châu) quanh năm mây mù bao phủ, ít ai nghĩ rằng nơi đây lại đang âm thầm diễn ra một cuộc “cách mạng nông nghiệp” với trung tâm là đồng bào dân tộc thiểu số.
Giữa đại ngàn Việt Bắc, huyện Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên) đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và đặc biệt là sự “bứt phá” của các HTX có đông thành viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Liên minh HTX Việt Nam và Tổ chức Lao động Quốc tế triển khai chương trình hỗ trợ 356 hộ gia đình tại hai xã Xuân Thượng và Xuân Hòa, tỉnh Lào Cai, với tổng kinh phí gần 1,5 tỷ đồng. Chương trình giúp khôi phục sản xuất, sửa chữa nhà cửa và nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, hướng tới phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc miền núi sau cơn bão Yagi.
Tin ảnh
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
