Tỉnh Bắc Kạn hiện nay có 128 HTX kiểu mới, đa phần hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có 26 HTX được đánh giá là hoạt động hiệu quả căn cứ theo Bộ tiêu chí đánh giá của Liên minh HTX Việt Nam.

Khuyến khích liên doanh, liên kết

Theo Liên minh HTX tỉnh, hoạt động của phần lớn các HTX trong tỉnh còn nhiều hạn chế nhất định, năng lực nội tại yếu kém, chưa có các hình thức liên doanh, liên kết trong khu vực HTX, cũng như giữa HTX với các doanh nghiệp (DN).

Việc ứng dụng các tiến bộ KH-KT, nhất là liên kết “4 nhà” (Nhà nước - nhà nông - nhà khoa học - DN) còn lỏng lẻo dẫn đến năng suất lao động thấp, thiếu sản phẩm có thương hiệu và số lượng ổn định đáp ứng thị trường.

Khi xây dựng mô hình HTX gắn với chuỗi giá trị, các công đoạn trong sản xuất sẽ được thực hiện chặt chẽ và hiệu quả. Người nông dân từng bước làm chủ cả 3 công đoạn trong chuỗi giá trị, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm từ đó nâng cao giá trị sản phẩm một cách bền vững. Đây cũng là xu thế tất yếu trong hoạt động của các HTX nông nghiệp kiểu mới.

Nhằm thúc đẩy phát triển KTTT, tỉnh Bắc Kạn đã ban hành Nghị quyết số 08/2017/NĐ-HĐND ngày 11/4/2017 về Quy định chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất hàng hóa giai đoạn 2017 - 2020.

Một trong những mục tiêu quan trọng của Nghị quyết 08 là khuyến khích người dân tham gia liên doanh, liên kết, hình thành các THT, HTX để phát triển sản xuất theo hướng sản xuất hàng hóa, từng bước xây dựng được các sản phẩm có thương hiệu của tỉnh. Nghị quyết đưa ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 trên toàn tỉnh có 10 mô hình HTX kiểu mới sản xuất gắn với chuỗi giá trị.

Theo đó, mỗi mô hình HTX gắn với chuỗi giá trị sẽ được hỗ trợ tối đa 300 triệu đồng, trong đó kinh phí mua giống, vật tư, phân bón, máy móc thiết bị tối thiểu 70% trên tổng số kinh phí hỗ trợ. Các HTX sẽ phải thực hiện ứng dụng các tiến bộ KH-CN, đầu tư sản xuất theo chuỗi giá trị.

Bước đi đúng đắn

Theo ông Trần Ngọc Quang - Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Bắc Kạn, tiềm năng phát triển HTX ở tỉnh, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp là tương đối lớn. Các hộ nông dân muốn sản xuất thành hàng hóa thì phải tập trung lại, liên kết lại để sản xuất những sản phẩm hàng hóa có đủ số lượng đáp ứng thị trường.

Khi liên kết lại, các hộ sẽ tiếp cận được những chính sách ưu đãi hỗ trợ và chuyển giao ứng dụng KH-KT, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất.

Thực hiện kế hoạch phát triển KTTT, Liên minh HTX tỉnh đã xây dựng kế hoạch và lựa chọn được 5 HTX xây dựng mô hình điểm HTX gắn với chuỗi giá trị sản phẩm, hàng hóa tại các địa phương, gồm: Tp.Bắc Kạn, huyện Bạch Thông, huyện Ba Bể và huyện Chợ Mới. Đến nay đang tiến hành hoàn thiện các thủ tục, xin ý kiến của các đơn vị, ngành liên quan để trình UBND tỉnh duyệt, triển khai thực hiện hỗ trợ các mô hình điểm.

Xóa bỏ tình trạng sản xuất manh múc nhỏ lẻ và hướng đến liên kết trong sản xuất, chế biến, xây dựng nhãn hiệu, tiêu thụ hàng hóa nhằm tạo ra chuỗi giá trị bền vững đang là xu hướng tất yếu của các huyện kiểu mới. Xây dựng mô hình huyện gắn với chuỗi giá trị sản phẩm là bước đi đúng đắn, nhất là trong bối cảnh nguồn lực tài chính hạn chế.

Việc phát triển các huyện liên kết bền vững sẽ có tác động lan tỏa theo mô hình chuỗi giá trị sản phẩm liên kết ngành. Đồng thời, phát huy tốt tiềm năng, lợi thế, đẩy mạnh liên doanh, liên kết nâng cao hiệu quả hoạt động của các huyện, góp phần hoàn thành tiêu chí số 13 trong Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới.

Lê Trang