Ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN cho biết, quá trình chuyển đổi số của ngành Ngân hàng có sự tăng trưởng mạnh mẽ.

Tốc độ thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 38% so với cuối năm 2025. Trong đó, giao dịch trên internet tăng 66%, giao dịch trên kênh di động tăng 33%. Đặc biệt, thanh toán qua mã QR tăng trên 50%. Hạ tầng thanh toán số hiện nay đáp ứng đầy đủ các yêu cầu thanh toán của người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông Tuấn cho rằng sự phát triển mạnh của dịch vụ số cũng kéo theo nguy cơ gia tăng lừa đảo và gian lận tài chính. NHNN cũng đã nhận thấy và chủ động đưa ra các chính sách, các quy định, văn bản quy phạm pháp luật để giúp cho các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, các trung gian thanh toán có được nền tảng pháp lý để triển khai các vấn đề liên quan đến an ninh, an toàn.

Theo đó tối thiểu ba tháng một lần, các tổ chức cung ứng dịch vụ phải đánh giá lỗ hổng bảo mật, cập nhật phiên bản ứng dụng mới nhất và triển khai các biện pháp ngăn chặn giao dịch khi phát hiện nguy cơ bị tội phạm mạng lợi dụng. Trường hợp phát hiện lỗ hổng nghiêm trọng, đơn vị phải kịp thời khắc phục và áp dụng các biện pháp kiểm soát nhằm bảo vệ khách hàng...

Thông tin mới nhất từ NHNN cho biết tính đến ngày 17/5/2026, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) đã phát đi cảnh báo tới hơn 4 triệu lượt khách hàng về các giao dịch mang dấu hiệu bất thường. 

Theo đó, có tới hơn 1,3 triệu lượt khách hàng chủ động tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch ngay sau khi nhận tin báo qua đó ngăn chặn tổng số tiền giao dịch lên tới 4,4 nghìn tỷ đồng. Đây được xem là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chuyển đổi số trong việc bảo vệ tài sản và quyền lợi hợp pháp của người dân, đồng thời góp phần tăng cường an toàn cho toàn hệ thống ngân hàng.

Thực tế đang cho thấy tội phạm công nghệ cao đang tung ra những "vòi bạch tuộc" với nhiều kịch bản cực kỳ tinh vi. 

VPBank vừa qua đã phát đi thông báo khẩn về thủ đoạn đánh tráo chip trên thẻ thanh toán vật lý nhằm thực hiện giao dịch lén lút. Trong khi đó, Vietcombank liên tục ghi nhận các vụ lừa đảo qua tin nhắn SMS mạo danh thương hiệu thông báo điểm thưởng sắp hết hạn để dẫn dụ người dùng vào website giả mạo.

Tại BIDV, ngân hàng này cảnh báo về các email chứa mã độc núp bóng thông báo chính thức, còn Techcombank thì lên tiếng về việc tội phạm sử dụng công nghệ AI để giả lập giọng nói và số điện thoại người thân nhằm thao túng tâm lý nạn nhân để chiếm đoạt tiền.

"Mắt thần" SIMO chặn đứng 4.000 tỷ đồng nghi ngờ lừa đảo qua mạng

Cận Tết, chiêu lừa đảo không mới nhưng tiền mất rất thật

Đáng lo ngại hơn, các đối tượng lừa đảo còn đánh vào nhu cầu việc làm của người dân thông qua hình thức môi giới xuất khẩu lao động. LPBank cho biết kẻ gian thường hứa hẹn mức lương hấp dẫn tại Đức, Nhật Bản hay Hàn Quốc để lừa người lao động cài đặt ứng dụng chứa mã độc. Một khi người dùng cấp quyền truy cập, đối tượng lừa đảo sẽ chiếm quyền điều khiển điện thoại, âm thầm theo dõi thao tác và lấy mã OTP để rút sạch tiền trong tài khoản.

Thậm chí, nhiều cuộc gọi mạo danh nhân viên điện lực yêu cầu thanh toán tiền điện hoặc xác thực hồ sơ cũng xuất hiện dày đặc để bẫy người dùng tải ứng dụng lạ.

Trước những diễn biến phức tạp đó, hệ thống SIMO do NHNN vận hành từ tháng 5/2024 đang khẳng định vai trò là một bộ lọc rủi ro tối tân. Bằng cách cho phép các tổ chức tín dụng chia sẻ dữ liệu về các tài khoản nghi ngờ, hệ thống này tạo ra một mạng lưới bảo vệ đa tầng.

Những con số về hàng triệu lượt cảnh báo cùng hàng nghìn tỷ đồng được giữ lại cho thấy khi công nghệ quản lý đi cùng với sự cảnh giác của người dân, những cái bẫy lừa đảo dù tinh vi đến đâu cũng sẽ bị vô hiệu hóa.

Các chuyên gia khuyến nghị người dân tuyệt đối không cung cấp thông tin bảo mật qua điện thoại và luôn xác minh mọi yêu cầu chuyển tiền thông qua các kênh chính thức của ngân hàng.

Thanh Hoa