Ông Eric Lamare, Phó Chủ tịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương của hãng vận chuyển hàng không Air Bridge Cargo, từng nhận định rằng, với dự án sân bay quốc tế Long Thành (tỉnh Đồng Nai) khi hoàn thành sẽ thúc đẩy vận tải hàng hoá qua đường hàng không của Việt Nam phát triển mạnh.

Thúc đẩy vận tải hàng hóa qua đường hàng không

Hơn thế, theo ông Eric, điều đó sẽ khiến nhiều công ty lớn đổ dồn về Việt Nam và vận tải hàng hoá qua đường hàng không sẽ đóng vai trò rất mạnh mẽ với mức tăng trưởng trong tương lai có thể lên tới trên 50%.

Còn theo Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), từ nay đến năm 2030, Việt Nam là một trong 10 quốc gia có tốc độ phát triển hàng không cao nhất khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Đến năm 2025, nhu cầu hàng không của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam sẽ đạt hơn 65 triệu hành khách, năm 2030 đạt khoảng 85 triệu hành khách.

Thực tế cho thấy, tính đến năm 2020, tại Việt Nam có tổng cộng 22 cảng hàng không có hoạt động bay dân sự, trong đó có 11 cảng hàng không quốc tế và 11 cảng hàng không nội địa.

Đối với các sân bay trong nước, ở thời điểm hiện tại chỉ có 2 sân bay lớn là Nội Bài (Hà Nội) và Tân Sơn Nhất (Tp.HCM) là có nhà ga tiếp nhận và xử lý hàng hoá thông qua đường hàng không. Trong khi đó, mạng lưới các sân bay nội địa còn lại vẫn chưa có một nhà ga chuyên biệt về xử lý hàng hoá và hầu như phải xử lý chung với hành lý của hành khách.

Rõ ràng, điều này gây ra hạn chế rất lớn cho phương thức vận tải hàng không của Việt Nam. Đó là lý do mà các doanh nghiệp (DN) rất mong chờ vào việc hình thành sân bay quốc tế Long Thành (với quy mô của giai đoạn 1 là công suất 1,2 triệu tấn hàng hóa/năm) để việc vận chuyển hàng hoá xuất nhập khẩu trở nên thuận tiện hơn, đáp ứng nhu cầu nhiều hơn.

Chính vì vậy, như chia sẻ của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại lễ khởi công sân bay quốc Long Thành tại huyện Long Thành vào ngày 5/1, dự án sân bay Long Thành nằm trong số 16 dự án sân bay được mong chờ nhất thế giới.

Người đứng đầu Chính phủ cho biết, đây cũng là dự án hạ tầng có quy mô vốn lớn nhất Việt Nam từ trước đến nay. Việc đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành là cần thiết và cấp bách nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của thị trường hàng không.

Theo đó, Cảng hàng không quốc tế Long Thành (có tổng mức đầu tư dự án giai đoạn 1 gần 109.112 tỷ đồng, tương đương gần 4,665 tỷ USD, thời gian thực hiện dự án từ năm 2020, hoàn thành giai đoạn 1 vào năm 2025) khi hoàn thành và đưa vào khai thác sẽ phát triển mạnh các đường bay trong nước và quốc tế, khắc phục tình trạng quá tải tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Đầu tư phát triển thích đáng 

“Nếu dự án hoàn thành đưa vào sử dụng, thì theo một tổ chức quốc tế của Australia, sân bay này có thể đóng góp cho tăng trưởng GDP 3-5%”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết.

Về lâu dài, sân bay Long Thành được kỳ vọng sẽ trở thành sân bay trung chuyển quốc tế của khu vực theo xu hướng chung của thế giới trong năm 2030. Qua đó, tạo điều kiện để Việt Nam xây dựng và nâng cao vị thế cạnh tranh của mình trên thị trường hàng không khu vực Đông Nam Á và thế giới.

Mục tiêu xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đạt cấp 4F, là mức cao nhất theo tiêu chuẩn của ICAO, hướng tới trở thành một trong những trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế và khu vực. 

Khi hoàn thành sau 3 giai đoạn, Cảng hàng không quốc tế Long Thành có 4 đường cất hạ cánh, 4 nhà ga hành khách cùng với nhiều hạng mục phụ trợ đồng bộ, công suất 100 triệu hành khách/năm và 5 triệu tấn hàng hóa/năm.

Theo Bộ Công Thương, tính đến năm 2025, nhu cầu đầu tư phát triển hạ tầng hàng không vẫn rất lớn. Ngoài nhu cầu đầu tư cho sân bay Long Thành thì còn có thể kể đến việc đầu tư cho sân bay Sa Pa, Chu Lai, Điện Biên, Phan Thiết... Dự kiến khoảng 10 tỷ USD nữa sẽ tiếp tục đổ vào hạ tầng hàng không, trong đó riêng dự án sân bay Long Thành đã chiếm khoảng 5 - 6 tỷ USD.

Mặt khác, trong 5 năm tới được dự báo sẽ chứng kiến nguồn vốn đầu tư từ xã hội, từ khối tư nhân tiếp tục ồ ạt đổ vào hạ tầng hàng không. Các sân bay được nâng cấp, đầu tư mới, cụ thể là Vân Đồn, Phú Quốc.

Giới chuyên gia nhận định hạ tầng hàng không Việt Nam đủ sức hấp dẫn để thu hút đầu tư từ nhiều nguồn khác nhau. Điển hình như Tổng công ty cảng Hàng không Việt Nam (ACV) đã lên kế hoạch đầu tư, nâng cấp hàng loạt cảng hàng không với tổng số tiền lên tới hơn 66,6 nghìn tỷ đồng (tương đương khoảng 3 tỷ USD) trong giai đoạn 2021 - 2025. 

Mặc dù hiện tại vận chuyển hàng hoá qua đường hàng không chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng khối lượng hàng hoá vận chuyển (0,23%) nhưng chiếm đến 25% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Vì thế, Bộ Công Thương cho rằng đây là một đặc điểm cần được chú ý khi hoạch định phát triển.

Do đó, từ việc khởi công dự án sân bay quốc tế Long Thành thì có thể thấy Việt Nam có điều kiện để trở thành trung tâm vận tải hàng hoá bằng đường hàng không của khu vực và thế giới. Điều này đòi hỏi cần được đầu tư phát triển thích đáng trong tương lai.

                          Thế Vinh