Ngày 13/7, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tổ chức Hội nghị công nghệ thông tin ngành ngân hàng 2026 với chủ đề “An toàn số, dữ liệu và AI, kiến tạo ngân hàng số an toàn, thông minh và bền vững”.

Theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, trong giai đoạn chuyển đổi số sâu rộng, dữ liệu đã trở thành tài sản chiến lược và AI là cơ hội mới. Tuy nhiên, ông khẳng định an toàn số không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà là điều kiện bắt buộc để tồn tại.

Thống đốc nêu rõ quan điểm xuyên suốt: “Chuyển đổi số phải đi cùng an toàn; khai thác dữ liệu phải đi cùng bảo vệ dữ liệu; ứng dụng AI phải đi cùng quản trị rủi ro; đổi mới sáng tạo phải đi cùng tuân thủ, kiểm soát và trách nhiệm giải trình. Chúng ta không đánh đổi an toàn hệ thống, an toàn dữ liệu và niềm tin của khách hàng để lấy tốc độ phát triển ngắn hạn”.

Đồng thời, ông cho rằng các lãnh đạo cao nhất của các TCTD phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về an ninh mạng tại đơn vị mình. Việc quản trị dữ liệu phải đảm bảo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống" và phải được khai thác có mục đích, có giới hạn. “Ngân hàng dựa trên dữ liệu không chỉ là ngân hàng có nhiều dữ liệu, mà là ngân hàng biết quản trị dữ liệu, sử dụng dữ liệu có trách nhiệm, tạo giá trị cho khách hàng và nâng cao năng lực quản trị rủi ro”, Thống đốc nhấn mạnh.

Ngân hàng số 'lột xác' ấn tượng nhưng vẫn vướng 'nút thắt' dữ liệu liên ngành

Làm rõ hơn về định hướng công nghệ, ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN) cho rằng, công nghệ số đang thay đổi sâu sắc mô hình quản trị ngân hàng. Ông nhấn mạnh 3 trụ cột thiết yếu: An toàn số tạo niềm tin; Dữ liệu là nguồn lực điều hành; và AI mở ra phương thức tự động hóa phân tích.

“Ba trụ cột này chỉ phát huy giá trị khi được triển khai đồng bộ, có quản trị, có kiểm soát rủi ro và lấy sự an toàn của hệ thống, quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng làm yêu cầu xuyên suốt”, ông Quang khẳng định.

Đồng quan điểm, Thống đốc cũng yêu cầu toàn ngành phải thay đổi tư duy an ninh mạng: Chuyển từ phòng thủ bị động sang "phòng thủ chủ động - liên tục", với khả năng phát hiện sớm, cảnh báo sớm và phục hồi nhanh chóng sau sự cố.

Báo cáo tại Hội nghị, ông Hoàng Minh Tiến – Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN) đã đưa ra những dữ liệu minh chứng cho tốc độ số hóa "thần tốc" của ngành ngân hàng Việt Nam.

Tính đến nay, tỷ lệ giao dịch qua kênh số của nhiều ngân hàng đã đạt trên 98%. Đặc biệt, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 đã đạt mức kỷ lục, gấp 28 lần GDP. Việt Nam cũng đã mở rộng tầm ảnh hưởng khi kết nối thanh toán xuyên biên giới qua mã QR với 7 quốc gia gồm: Lào, Thái Lan, Campuchia, Hàn Quốc, Trung Quốc và Singapore.

Một trong những điểm sáng được ghi nhận là việc triển khai Đề án 06. Đến hết tháng 6/2026, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công cho gần 163 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân. Đáng chú ý, hệ thống SIMO đã phát huy vai trò "lá chắn" hiệu quả khi đưa ra cảnh báo cho hơn 4,6 triệu lượt khách hàng.

“Trong đó hơn 1,5 triệu lượt khách hàng đã dừng giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng giá trị trên 5,2 nghìn tỷ đồng”, ông Hoàng Minh Tiến chia sẻ. Đây là kết quả cụ thể nhất trong việc bảo vệ tài sản của người dân trước các thủ đoạn gian lận, lừa đảo ngày càng tinh vi.

Thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật để thúc đẩy ứng dụng AI, phát triển dữ liệu, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để đảm bảo một hệ sinh thái ngân hàng số an toàn, bền vững.

Thanh Hoa