Tuyên bố của ông Trump được đưa ra sau khi một cuộc điều tra của chính phủ Mỹ kết luận thuế dịch vụ kỹ thuật số mà Pháp mới ban hành sẽ gây tổn hại cho các công ty công nghệ của Mỹ và làm gia tăng tranh chấp thương mại giữa châu Âu và Mỹ.

Quan hệ đi thụt lùi

Tham dự một hội nghị thượng đỉnh NATO tại London, ông Trump và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã có một cái bắt tay rất chặt trước khi cả hai nói rằng họ hy vọng có thể rút ngắn khác biệt về vấn đề thuế dịch vụ kỹ thuật số.

“Đó là các công ty Mỹ. Họ là công ty công nghệ. Tôi không đặc biệt ưu ái họ lắm, nhưng cũng OK, tôi không quan tâm, họ là công ty của Mỹ. Và chúng tôi muốn đánh thuế các công ty Mỹ, chứ không phải để cho nước khác đánh thuế họ”, ông Trump nói.

“Vì vậy, nước Pháp cần biết phải làm gì, hoặc chúng tôi sẽ cân nhắc một số loại thuế cùng có lợi. Và sắc thuế đó sẽ đáng kể đấy. Tôi không chắc tình hình có đến với mức đó hay không, nhưng có thể”, ông Trump ám chỉ việc đánh thuế bổ sung.

Màn đối đầu này đánh dấu một bước lùi nữa trong mối quan hệ đầy thử thách giữa ông Trump và ông Macron, hai người vốn đã có những bất đồng trước đó về cách tiếp cận đơn phương của Mỹ trong các vấn đề thương mại, biến đổi khí hậu và Iran.

Hôm thứ Ba, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross cho biết sắc thuế của Pháp có tính chất “rất cực đoan, đánh vào doanh thu thay vì thu nhập” và nhằm tăng thu ngân sách cho Pháp. “Các nước khác sẽ nỗ lực hơn để cố gắng phát triển công nghệ riêng, thay vì tìm cách trừng phạt các công ty Mỹ vì ăn nên làm ra”, ông Ross trả lời phỏng vấn báo giới ở New York.

Trước đó, Tổng thống Trump đã chỉ trích các đồng minh châu Âu, đặc biệt là nhằm vào ông Macron vì “những bình luận rất khó chịu” ví von liên minh NATO đang trải qua tình trạng “chết não”.

Bộ trưởng Tài chính Pháp khẳng định lời đe dọa đánh thuế của ông Trump là không thể chấp nhận được và cho biết EU có khả năng đáp trả nếu Mỹ áp đặt mức thuế mới.

Ủy ban châu Âu (EC) cho hay 28 quốc gia EU sẽ sát cánh bên nhau và nơi tốt nhất để giải quyết tranh chấp là Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). “Tôi quyết tâm bảo vệ lợi ích của đất nước tôi và của châu Âu”, ông Macron cho hay khi đang ngồi cạnh ông Trump.

Hiện nay Mỹ đang áp thuế 25% đối với rượu vang và phô mai Pháp sau khi WTO kết luận EU trợ cấp bất hợp pháp cho hoạt động sản xuất máy bay của EU. Động thái này được các công ty xuất khẩu nhận định là sẽ khiến người tiêu dùng Mỹ chịu thiệt, còn các nhà sản xuất Pháp cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Khả thi 50/50

Mức thuế 3% của Pháp áp dụng đối với doanh thu từ các dịch vụ kỹ thuật số của các công ty có doanh thu hơn 25 triệu euro tại Pháp và 750 triệu euro trên toàn thế giới.

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã mở một cuộc điều tra và kết luận sắc thuế này là không phù hợp với các nguyên tắc hiện hành trong chính sách thuế quốc tế. USTR cho rằng sắc thuế đó là gánh nặng đột biến đối với các công ty của Mỹ như Google, Facebook, Apple và Amazon.com.

Pháp không phải là nước duy nhất nhắm đến các công ty kỹ thuật số lớn, mà ngày càng nhiều quốc gia đã và đang xây dựng quy định tương tự. Nhiều nước, trong đó có chính nước Mỹ, cảm thấy bất bình với việc các công ty kỹ thuật số kiếm tiền trên lãnh thổ mình nhưng lại chuyển lợi nhuận về các quốc gia có mức thuế thấp như Ai-len.

Pháp cho biết sẽ gỡ bỏ thuế kỹ thuật số nếu Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đạt được thỏa thuận về việc cải tổ quy tắc thuế quốc tế vốn đã tồn tại hàng thập kỷ qua.

Trên thực tế, các sản phẩm của Pháp sẽ chưa bị đánh thuế ở Mỹ ngay lập tức, vì USTR có ý định lấy ý kiến rộng rãi và tổ chức một phiên điều trần vào tháng 1/2020. Theo kinh nghiệm trước đây từng áp dụng cho hàng hóa Trung Quốc, thì phải mất 2 - 3 tháng nữa thì sâm banh, phô mai Pháp mới phải chịu thuế bổ sung.

Còn nếu Pháp muốn “ăn miếng trả miếng” thì cũng phải thực hiện ở cấp độ toàn EU, vì khối này hiện là một liên minh hải quan.

Hải Châu