Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa cho biết trong nửa đầu năm nay, nhóm ngành F&B có chỉ số tăng trưởng khả quan so với cùng kỳ năm ngoái. Theo đó, sản xuất đồ uống tăng 10,1% trong khi chỉ số tồn kho cũng đã giảm được 6%. Riêng chế biến thực phẩm đã tăng trưởng 12,9%.

Thị trường béo bở

Ngành F&B đến nay vẫn có một vị thế đáng nể khi chiếm 15% tổng GDP và luôn có xu hướng tăng trưởng tốt. Trong công bố khảo sát hôm 9/8 của công ty nghiên cứu thị trường Nielsen Việt Nam, khi quan sát kĩ hơn các ngành hàng lớn thuộc ngành hàng tiêu dùng nhanh – FMCG tại 6 thành phố lớn của Việt Nam trong quý II/2016 đã cho thấy có sự phục hồi tăng trưởng diễn ra ở mảng thực phẩm (4,7%).

Trong nhận định gần đây, bà Rungphech Chitanuwat (Giám đốc Kinh doanh công ty UBM Asia), cũng cho rằng các số liệu thống kê cho thấy tiềm năng phát triển cực lớn của ngành công nghiệp F&B Việt Nam. Với dân số 91 triệu dân, phần lớn ở độ tuổi dưới 30, đây là nền tảng vững chắc cho sự phát triển của dịch vụ thực phẩm và khả năng tiêu thụ thực phẩm chế biến.

Riêng ngành hàng nước uống (bao gồm bia), theo Nielsen, vẫn là ngành hàng có đóng góp lớn nhất cho toàn bộ doanh số tiêu dùng nhanh trong quý II/2016, với 41% – đạt mức tăng trưởng 9,2% (chủ yếu đến từ tăng sản lượng 6,9%).

Khoảng 50% thị phần ngành đồ uống đang rơi vào bàn tay khối ngoại

Chuyên gia phân tích của Nielsen nhận định: Trong 8 tháng liên tiếp, ngành hàng đồ uống liên tục cho thấy sự tăng trưởng ổn định. Ngược lại, tất cả các ngành hàng khác đều không cho thấy bức tranh tươi sáng như ngành này. Các ngành hàng khác vẫn thể hiện sự trì trệ trong tăng trưởng.

Phát biểu trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế về Thực phẩm và đồ uống (diễn ra tại Tp.HCM ngày 10/8), ông Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA), cho biết chỉ tính riêng hồi năm ngoái, ngành đồ uống Việt Nam đã đóng góp hơn 34.500 tỷ đồng cho ngân sách, tạo việc làm cho gần nửa triệu lao động.

Nhưng vị lãnh đạo VBA cũng lưu ý ngành này cần tập trung truyền bá tới người tiêu dùng về văn hoá uống có trách nhiệm. Ngoài ra, những năm gần đây, đã có nhiều thông tin sai lệch, thiếu chính xác về ngành bia – rượu – nước giải khát nên VBA muốn có những cái nhìn tích cực về ngành này.

“Cơn say” của khối ngoại?

Giới chuyên gia nhận định, chính sức hấp dẫn của thị trường thực phẩm, đồ uống ở Việt Nam đang tạo sức ép lên ngay chính các doanh nghiệp (DN) nội địa khi khối ngoại đang đua nhau “càn quét” thị trường béo bở này thông qua các hoạt động rót vốn đầu tư, mua bán sáp nhập (M&A), hợp tác chiến lược với các DN nội nhằm thâu tóm thị trường.

Riêng với ngành đồ uống, con số 50% thị phần ngành này được cho là đang rơi vào bàn tay của khối ngoại. Đơn cử như hồi cuối năm 2015, Tập đoàn Masan đã ký hợp tác chiến lược với hãng bia lớn nhất của Thái Lan là Singha Asia Holding Pte Ltd (Singha) với giao dịch trị giá 1,1 tỷ USD, đồng nghĩa việc Singha sở hữu 25% cổ phần Masan Consumer Holdings và 33,3% cổ phần nhà máy sản xuất bia Masan Brewery.

Trước Singha, cũng có nhiều nhà đầu tư ngoại đã nhảy vào thị trường rượu bia thông qua việc sở hữu cổ phần ở một loạt tên tuổi lớn trong ngành đồ uống Việt. Hai “đại gia” đồ uống khác của Thái Lan là ThaiBev và F&N Dairy Investments Pte Ltd gần đây cũng thể hiện tham vọng giành thị phần đồ uống ở Việt Nam.

Theo giới chuyên gia, cơ hội của ngành thực phẩm và đồ uống khá lớn khi hiện nay, hệ thống chuỗi cửa hàng tiện lợi trên thị trường bán lẻ Việt Nam ngày càng mở rộng về quy mô và chất lượng.

Với các DN Việt Nam trong nhóm ngành F&B, ngoài nguy cơ bị lấn chiếm thị phần, một thách thức lớn vẫn phải nhập khẩu một phần hoặc toàn bộ máy móc, dây chuyền sản xuất từ nước ngoài với chi phí cao; nhập khẩu một số nguyên liệu phục vụ cho sản xuất vì trong nước chưa sản xuất được,…

Do vậy, vấn đề đặt ra là các DN nội cần chủ động cải tiến các sản phẩm hiện có, áp dụng các tiêu chuẩn vào sản xuất và chế biến. Hơn nữa, cần đầu tư vào máy móc, hệ thống dây chuyền thiết bị hiện đại, đổi mới công nghệ… để nâng sức cạnh tranh.

Theo Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa, để phát triển ngành F&B, một trong những biện pháp là cần quảng bá sản phẩm đến người tiêu dùng cả nước và quốc tế. Đi đôi với sự phát triển của ngành này là sự phát triển của ngành thiết bị và bao bì thực phẩm.

Bà Thoa cho rằng người tiêu dùng ngày càng nhận thức rõ hơn về vấn đề vệ sinh và nguồn gốc thực phẩm khi những lo ngại sức khoẻ ngày càng gia tăng. Chính vì vậy, thiết bị công nghiệp thực phẩm và bao bì thực phẩm là mối quan tâm hàng đầu.

Còn nói như ông Phạm Thanh Bình, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc công ty CP thực phẩm Bích Chi, để cạnh tranh với khối ngoại, điều quan trọng đối với các DN nội là không chủ quan về những lợi thế sẵn có của mình và cạnh tranh bằng sự nỗ lực chủ quan của bản thân mỗi DN là chính.

Thế Vinh