Là người sính ngoại và có điều kiện kinh tế khá giả, chị Hạnh - phố Trần Đăng Ninh (Cầu Giấy, Hà Nội) luôn lựa chọn trái cây ngoại cho thực đơn tráng miệng trong tuần. Chị Hạnh cho biết, cả nhà chị thích trái cây ngoại bởi hương vị ngon, lạ miệng so với hàng trong nước. Chính vì thế, dù trái cây ngoại giá có đắt hơn hàng Việt gấp nhiều lần vẫn được chị lựa chọn.

Hàng ngoại “đội lốt”

Tại Hà Nội, nhiều NTD cũng có tâm lý giống chị Hạnh, chuộng trái cây ngoại bởi ngon miệng và, rất phù hợp cho việc biếu, tặng của những người cần ngoại giao với đối tác.

Tuy nhiên, đáng nói là xuất xứ của các loại trái cây ngoại bán tại nhiều cửa hàng đang hết sức nhập nhèm. Nhiều loại nho được giới thiệu là nho Mỹ được bày ở quầy hoặc đựng trong các khay dán ni lông nhưng không có tem, mác in mã vạch. Nhiều loại cherry được giới thiệu cherry Mỹ, Australia, Canada… nhưng cũng thường đựng trong các khay, hộp nhựa để trong tủ lạnh mà không hề có tem nhãn.

Tại một quầy hoa quả thuộc quận Tây Hồ, cherry được quảng cáo là của Mỹ, nhưng không có bất cứ dấu hiệu nào cho thấy xuất xứ thực sự của loại sản phẩm này đến từ Mỹ. Khi được hỏi về tem mác, người bán hàng cho biết: “Chúng tôi là cửa hàng nhỏ, ngày nhập nhiều lắm cũng chỉ vài cân, có mua nguyên cả thùng đâu mà đòi hỏi có tem mác hay giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ”. Các sản phẩm khác như nho, táo, lê, mận cũng bị nhiều tiểu thương trả lời lập lờ, qua quýt về nguồn gốc xuất xứ.

Để trở thành NTD thông thái là quá khó

Không những nhập nhèm về nguồn gốc, trái cây ngoại cũng đang tạo cơn bão “loạn” giá trên thị trường. Cùng một loại trái cây, gắn cùng một loại tem, nhưng giá bán tại nhiều nơi chênh nhau từ vài chục tới vài trăm ngàn đồng trên cùng một đơn vị đo trọng lượng.

Tại siêu thị BigC, sản phẩm cam mang nhãn xuất xứ Nam Phi có giá 49.000 đồng/kg, còn tại Hapro Food có giá 55.000 đồng/kg. Táo Envy xuất xứ Mỹ tại Big C có giá 195.000 đồng/kg trong khi tại Klever Fruit có giá 299.000 đồng/kg, cũng sản phẩm này tại một quầy hoa quả tư nhân được bán với giá 160.000 đồng/kg. Kiwi vàng New Zealand được Big C niêm yết với mức giá 118.000 đồng/kg; Hapro Food có giá 134.000 đồng/kg; Klever Fruit có giá 199.000 đồng/kg nhưng quầy hoa quả tư nhân tại đường Đê La Thành lại bán với mức giá 180.000 đồng/kg.

Quá khó để tự bảo vệ mình?

Thông tin từ Cục Quản lý thị trường (QLTT) - Bộ Công Thương, cho thấy trong năm 2015, lực lượng QLTT đã kiểm tra, xử lý và tiến hành thu giữ và bán phát mại trên 79 tấn hoa quả nhập lậu các loại; trong 3 tháng đầu năm 2016 thu giữ và bán phát mại gần 11 tấn hoa quả nhập lậu các loại.

Như vậy, có thể nói lượng hoa quả nhập lậu, hoa quả được gắn tem mác để làm hàng, lừa NTD trên thị trường khá nhiều. Tuy nhiên, các tiểu thương lại đưa ra lý giải khác cho sự chênh lệch về giá bán khác nhau trên cũng một sản phẩm.

Theo chị Mây, chủ quầy hoa quả gần chợ Nghĩa Tân, giá hoa quả chênh lệch do nhiều yếu tố, cũng giống như ở Việt Nam, yếu tố mùa vụ đóng vai trò quan trọng, khi vào mùa, thu hoạch rộ, giá hoa quả bao giờ cũng rẻ hơn thời điểm cuối vụ. Bên cạnh đó, đặc tính của sản phẩm như mùi vị, kích cỡ cũng quyết định giá bán của sản phẩm đó.

Ngoài ra, ngay tại các thị trường XK trái cây tươi có tiếng trên thế giới như Mỹ, Australia, New Zealand, giá cả các loại trái cây trên từng vùng miền, của từng DN xuất bán cũng có mức chênh lệch gấp nhiều lần về giá. Đáng chú ý, hoa quả tươi mới nhập về bao giờ cũng có giá cao hơn nhiều.

Câu chuyện trái cây ngoại lại một lần nữa cho thấy, NTD vẫn luôn phải tự bảo vệ mình, tự biến mình thành thông thái, nhưng thực tế, để trở thành người thông thái quả là quá khó.

Thu Hường