Theo dự báo của các chuyên gia, mặt bằng lãi suất cho vay nửa cuối năm vẫn được duy trì ở mức ổn định để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn.

Lãi vay hạ nhiệt

Theo văn bản vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành, lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại với khoản vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội sẽ thấp hơn 2% mỗi năm so với lãi suất cho vay trung và dài hạn bình quân của Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank. Mức lãi suất này được xác định trong 5 năm đầu tiên kể từ thời điểm giải ngân.

Từ nay đến 31/12, lãi suất áp dụng với khoản vay mua nhà xã hội của người trẻ là 5,9%/năm, thấp hơn 0,2% so với trước đây. Trong 10 năm tiếp theo, mức lãi này được xác định thấp hơn 1%/năm so với lãi suất cho vay trung và dài hạn bình quân của nhóm ngân hàng Big4.

Không chỉ lãi suất vay mua nhà xã hội cho người dưới 35 tuổi đang ở mức rất thấp, mà lãi vay mua nhà thương mại cũng đang ở mức thấp kỷ lục.

Chị Lê Thuý (38 tuổi) được giới thiệu một căn chung cư 2 phòng ngủ, diện tích 60m2 khu vực phường Từ Liêm (Hà Nội) giá 5,5 tỷ đồng. Chị đang có hơn 4 tỷ đồng tiền mặt nên có ý định vay thêm ngân hàng khoảng 1 tỷ đồng.

Chị kể đã tìm hiểu ở 4 ngân hàng thương mại thì thấy lãi suất vay đều khoảng 5-6%/năm ưu đãi trong năm đầu, sau đó thả nổi. Nhân viên tư vấn cho biết mức thả nổi có thể tầm 9-10%/năm. Nếu vay 1 tỷ đồng, thời hạn 20 năm, mỗi tháng chị phải trả gốc và lãi trên 10 triệu đồng. Trừ chi phí sinh hoạt, mỗi tháng, chị còn dư nhiều hơn số tiền này nên đang cân nhắc sẽ vay.

"So với đầu năm, mức lãi suất hiện đã hạ nhiều. Những khoản lãi suất cao, mọi người than là của những kỳ hạn trước đây, khi ngân hàng huy động cao. Còn hiện tại và sắp tới, lãi suất đều trong xu hướng thấp. Tôi có thể chứng minh thu nhập nên có thể vay được", chị Thuý nói.

Chị Ngọc (Hà Nội) lại cho biết ngại vay mua nhà dù sau khi đi tìm hiểu thì thấy lãi suất đã hạ. Chị đã tìm hiểu ở một số ngân hàng và các điều kiện vay không quá khó. Nhưng điều khiến chị băn khoăn là lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi. “Nhiều chuyên gia dự báo nhu cầu tín dụng tăng, khả năng lãi suất huy động và cho vay cũng tăng trong năm sau. Do đó, có thể những năm sau sẽ lên 11-12%/năm do thả nổi. Theo đó, nếu vay 1 tỷ đồng, số tiền mình phải trả gốc lãi hơn 17 triệu đồng/tháng, cũng là gánh nặng với nguồn thu nhập hiện tại của gia đình”, chị Ngọc nói.

Tuy nhiên, chị vẫn sẽ cân nhắc thêm, bởi theo thông tin mà vợ chồng tìm hiểu, lãi suất cho vay đang thấp nhất 20 năm qua và khó có thể thấp hơn.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Hữu Huân nhìn nhận, lãi suất cho vay mua nhà ở của các ngân hàng đang thấp nhất từ trước đến nay, thấp hơn cả thời điểm dịch COVID-19. Lãi suất cho vay trung bình hiện nay khoảng 5-7%/năm, thấp hơn thời điểm đầu năm 2020 từ 3-4%/năm, tương ứng tỷ lệ giảm từ 30-50% tùy theo nhà băng.

"Chính sách ưu đãi lãi suất cho vay mua nhà dành cho người dưới 35 tuổi là một giải pháp tốt, giúp khuyến khích người trẻ sở hữu ngôi nhà đầu tiên. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tiếp cận chính sách này, do giá nhà hiện nay vẫn ở mức cao so với thu nhập của đa số người trẻ. Chỉ những người có thu nhập cao mới có khả năng vay vốn dễ dàng hơn", ông Huân nói.

Một số chuyên gia khác lưu ý người mua nhà trước khi quyết định vay vốn ngân hàng cần cân nhắc, phải tính toán dòng tiền trong cả quá trình vay để có quyết định phù hợp, chứ không chỉ nhìn vào lãi suất thấp năm đầu tiên.

Tương lai của lãi suất?

Trong báo cáo mới đây về việc thực hiện các nghị quyết chất vấn của Quốc hội, NHNN cho biết, tính đến giữa tháng 4/2025, lãi suất cho vay bình quân đối với các khoản vay phát sinh mới của khối ngân hàng thương mại đạt khoảng 6,34%/năm, giảm 0,6 điểm phần trăm so với cuối năm 2024.

Đây là mức thấp kỷ lục trong nhiều năm, thấp hơn cả giai đoạn dịch Covid-19. Theo thống kê của Finpro, giai đoạn 2020 - 2022, lãi suất cho vay bình quân theo quý thấp nhất cũng ở mức 7,9%/năm (quý I/2022).

Nhìn nhận về xu hướng lãi suất trong nửa cuối năm 2025, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Giảng viên Trường Đại học Kinh tế TP.HCM cho rằng, nếu NHNN tiếp tục bơm thanh khoản nhiều cho hệ thống thì lãi suất vẫn duy trì ở mức thấp. Tuy nhiên, điều gì cũng có hai mặt, nếu giữ lãi suất thấp trong bối cảnh hiện tại, áp lực tỷ giá sẽ rất lớn. Dù sức mạnh của đồng USD đang có xu hướng suy yếu, nhưng VND vẫn tiếp tục mất giá so với USD, tức xảy ra tình trạng suy yếu kép.

Việc ngân hàng duy trì mặt bằng lãi suất thấp không chỉ tạo điều kiện cho người dân tiếp cận vốn, mà còn hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp xuất khẩu nói riêng tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm.

Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh khu vực II cho hay trong 6 tháng đầu năm 2025, ngành ngân hàng vẫn giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì mặt bằng lãi suất thấp, tỷ giá ổn định và hệ thống thanh khoản tốt là những nền tảng quan trọng để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp xuất khẩu nói riêng.

Những yếu tố trên giúp tăng trưởng tín dụng trên địa bàn TP.HCM đạt khá so với cùng kỳ. Tổng dư tín dụng đạt trên 4,165 triệu tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 35%.

Đáng chú ý, tín dụng giải ngân cho lĩnh vực xuất khẩu đạt khá. Tổng dư nợ cho vay xuất khẩu trong 5 tháng đầu năm đạt 146.500 tỷ đồng, tăng 42% so với cuối năm 2024, tăng 52% so với cùng kỳ.

Theo đánh giá của ông Nguyễn Đức Lệnh, các doanh nghiệp xuất khẩu có vốn vay ngắn hạn, quay vòng nhanh, dòng vốn luân chuyển rất tốt… góp phần thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. "Trong thời gian qua, TP.HCM có nhiều gói tín dụng chuyên biệt dành cho các doanh nghiệp xuất khẩu đã được triển khai hiệu quả, tiêu biểu như gói 100.000 tỷ đồng hỗ trợ chuỗi cung ứng nông - lâm - thủy sản, đã giải ngân hơn 2.000 tỷ đồng, với dư nợ trên 4.000 tỷ đồng cho hơn 3.000 khách hàng", ông Lệnh nói.

Thanh Hoa