Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) gồm 5 nước Nga, Belarus, Kazakhstan, Armenia và Kyrgyzstan sẽ chính thức đưa Việt Nam ra khỏi danh sách hưởng ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) từ tháng 10/2021. Sự thay đổi này dự kiến sẽ tác động mạnh đến các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa.

Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga đã thông báo về việc EAEU sẽ đưa Việt Nam và một số nước khác như Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Singapore, Brunei… ra khỏi danh sách hưởng ưu đãi GSP.

Theo thỏa thuận, hệ thống ưu đãi GSP dành cho hàng hóa các nước chậm phát triển xuất khẩu vào các nước phát triển, thậm chí bằng 0% tùy từng chính sách các quốc gia phát triển. Việt Nam nằm trong danh sách được hưởng GSP với EAEU từ nhiều năm nay.

Ưu đãi thuế quan GSP của EAEU lẽ ra đã chấm dứt ngay sau khi Hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và EAEU có hiệu lực từ năm 2016. Tuy nhiên, EAEU đã chấp thuận cho Việt Nam tiếp tục hưởng GSP thêm 5 năm nữa sau khi Hiệp định có hiệu lực. Do đó, đến ngày 12/10/2021, hiệu lực này hết hạn và Việt Nam rời danh sách hưởng thuế.

Vì vậy, Bộ Công Thương khuyến cáo sau thời điểm ngày 12/10/2021, các doanh nghiệp xuất khẩu cần chú ý đến thời hạn, tìm hiểu về mức thuế ưu đãi và quy tắc xuất xứ tương ứng để tận dụng ưu đãi thuế quan; đáp ứng điều kiện về ưu đãi xuất xứ và cả điều kiện hạn ngạch của từng nhóm hàng để điều chỉnh chiến lược xuất khẩu cho phù hợp.

Là đối tác FTA đầu tiên của EAEU sẽ giúp hàng hóa Việt Nam có lợi thế đặc biệt, nhưng để vào những thị trường này, các doanh nghiệp Việt Nam cũng gặp không ít thách thức và cần có sự chuẩn bị kỹ, nhất là trong vấn đề tiêu chuẩn hàng nông, thủy sản xuất khẩu. Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, thông qua các cơ chế Ủy ban Hỗn hợp, Ủy ban Liên Chính phủ...; tiếp tục hỗ trợ tháo gỡ khó khăn, thiết lập các khung khổ pháp lý thuận lợi hóa thương mại, đầu tư, tăng cường hơn nữa các hoạt động xúc tiến thương mại.

P.L