Chia sẻ về những khó khăn mà cộng đồng doanh nghiệp thủy sản đang đối mặt tại Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp”, được tổ chức ngày 8/7, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và Xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP), cho biết ngành nông nghiệp đang hướng tới mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD, riêng thủy sản phấn đấu đạt 15-16 tỷ USD. Để đạt được con số này, năng lực cung ứng và sản xuất phải mở rộng tương ứng, nhưng "điểm nghẽn" đầu tiên và lớn nhất chính là tín dụng.

Theo ông Nam, khi đơn hàng tăng, doanh nghiệp cần thêm vốn để thu mua nguyên liệu từ nông dân, ngư dân. Ông dẫn chứng: "Nếu trước đây doanh nghiệp xuất khẩu 100 container/tháng thì khi đơn hàng tăng lên 150-200 container/tháng, nhu cầu vốn lưu động cũng tăng tương ứng. Tuy nhiên, hiện nay việc tiếp cận phần tín dụng tăng thêm vẫn còn khó khăn, kể cả đối với những doanh nghiệp có uy tín, có kim ngạch xuất khẩu lớn". Ông nhấn mạnh, nếu không có đủ vốn, doanh nghiệp rất khó tận dụng được cơ hội thị trường để bứt phá.

Trước những phản ánh của VASEP, bà Phạm Thị Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) , khẳng định nông nghiệp và xuất khẩu luôn là trụ cột được Chính phủ ưu tiên. Thực tế, NHNN đã triển khai gói tín dụng ưu đãi cho ngành lâm, thủy sản với doanh số giải ngân đạt trên 168.000 tỷ đồng, gấp nhiều lần quy mô ban đầu. Lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực này cũng được duy trì ở mức thấp, tối đa 4%/năm.

Bà Tùng nêu rõ con số ấn tượng: Tổng dư nợ cho khối doanh nghiệp xuất khẩu đạt khoảng 4,5 triệu tỷ đồng, chiếm gần 23% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Đây là nhóm khách hàng mà các ngân hàng thương mại luôn "săn đón".

Tín dụng phân bổ không đều, nhiều doanh nghiệp khó tiếp cận vốn

Hơn 7 triệu tỷ đồng cho vay doanh nghiệp tư nhân, vì sao doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn khó tiếp cận vốn?

Tuy nhiên, để giải quyết dứt điểm các kiến nghị thay vì chỉ nêu phản ánh chung, bà Phạm Thị Thanh Tùng đề nghị: "VASEP cung cấp danh sách cụ thể các doanh nghiệp xuất khẩu đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh nhưng đang gặp khó khăn, vướng mắc tại các ngân hàng nào. NHNN nước sẽ tiến hành rà soát, chỉ đạo trực tiếp. Ngân hàng thương mại nào không đáp ứng, không cân đối nguồn vốn cho doanh nghiệp đủ điều kiện sẽ phải chịu trách nhiệm trước Thống đốc NHNN”.

Ở tầm nhìn vĩ mô, ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Phó Thống đốc NHNN khẳng định ngành ngân hàng luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp để thực hiện các mục tiêu tăng trưởng của Đảng và Nhà nước. Ông cho biết NHNN đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đột phá.

Cụ thể, NHNN đã ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN sửa đổi quy định theo hướng nới lỏng các giới hạn an toàn để tháo gỡ khó khăn cho các dự án lớn. Trong đó, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn đã được tăng từ 30% lên 40%. Đồng thời, NHNN cho phép các ngân hàng thương mại loại trừ dư nợ cho vay đối với các dự án trọng điểm, công trình quy mô lớn và lĩnh vực nhà ở xã hội khi tính toán chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng hàng năm.

Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh thông tin thêm, tính đến cuối tháng 6/2026, tín dụng đối với nền kinh tế đã vượt mốc 19,9 triệu tỷ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm 2025. Riêng tín dụng cho khu vực kinh tế tư nhân chiếm tới 92,6% dư nợ toàn nền kinh tế.

Nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ về việc phải "hành động và hành động" để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng ít nhất 10%, ông Cảnh khẳng định: "Hệ thống ngân hàng cam kết sẽ điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tín dụng, ngoại hối, bảo đảm cung ứng đủ vốn đáp ứng cho nền kinh tế, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên hùng cường và thịnh vượng."

Dù vậy, Phó Thống đốc cũng nhìn nhận áp lực về vốn trung và dài hạn cho các công trình quốc gia là rất lớn. Do đó, bên cạnh các giải pháp của ngành ngân hàng, ông đề xuất cần đẩy mạnh phát triển thị trường vốn (trái phiếu, chứng khoán) để giảm sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng, đồng thời tháo gỡ các rào cản về thể chế và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thanh Hoa