Mới đây, Liên minh HTX TP Đà Nẵng đã báo cáo Liên minh HTX Việt Nam về thực trạng của kinh tế hợp tác, HTX tại địa phương và mong có chính sách tháo gỡ khó khăn kịp thời.

Lao đao vì khó khăn "kép"

HTX sản xuất nấm An Hải Đông là đơn vị sản xuất sạch, bởi nguyên liệu đầu vào và quy trình sản xuất đều theo tiêu chuẩn hữu cơ. Từ cuối năm 2019 trở về trước, HTX có gần 2.000m2 nhà xưởng sản xuất với 5 lao động thường xuyên, trung bình mỗi tháng sản xuất, tiêu thụ hơn 3 tấn sản phẩm gồm nấm sò, nấm rơm, nấm linh chi.

Bà Nguyễn Thị Hoa, phụ trách HTX cho biết, HTX chỉ phải nộp thuế môn bài với gần 3 triệu đồng/năm, còn các loại thuế khác như: nguyên liệu đầu vào, thuế VAT được miễn nộp.

Dù được hỗ trợ bởi các chính sách thuế của Nhà nước, nhưng bước sang năm 2020, do ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19, khó khăn bủa vây khiến HTX buộc phải thu hẹp diện tích sản xuất.

“Ngoài những khó khăn chung, HTX sản xuất nấm An Hải Đông còn gặp những khó khăn riêng như các phụ phẩm đầu vào để sản xuất các loại nấm là mùn cưa, gỗ cây cao su đều lên giá. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp không có thị trường tiêu thụ nên cũng hạn chế sản xuất, hạn chế về phụ phẩm đầu vào, HTX buộc phải giảm diện tích sản xuất từ hơn 2.000m2 xuống còn 180m2, lao động thường xuyên giảm xuống còn 3 người, sản lượng sản xuất và tiêu thụ giảm khoảng 70% so với năm 2019”, bà Hoa cho biết.

Cũng rơi vào khó khăn là HTX dịch vụ sản xuất kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1, xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang. HTX hoạt động trên địa bàn 6 thôn, 1.370 hộ thành viên với 260 ha lúa và gần 100 ha đất trồng các loại rau màu.

Theo ông Nguyễn Thảo, Giám đốc HTX, ảnh hưởng dịch Covid-19 lần 1, việc cung cấp giống lúa cho người dân gặp khó khăn. Đặc biệt là một số diện tích lúa giống đã đến kỳ thu hoạch nhưng không thể thu hoạch để đảm bảo chất lượng giống, mà phải chuyển sang lúa thịt. Bên cạnh đó, diện tích đất sản xuất vụ kế tiếp cũng giảm hơn 40% và không đạt tiến độ đề ra.

Trong đợt bùng phát dịch Covid-19 bắt đầu từ ngày 25/7, HTX có 600 hộ phải thực hiện cách ly do địa bàn có ca lây nhiễm tại thôn Yến Nê và thôn Lệ Sơn.

Giám đốc Nguyễn Thảo cho biết, để hỗ trợ các thành viên sau khi cách ly, giãn cách xã hội, HTX đã chỉ đạo và hỗ trợ phương tiện, máy móc tạo điều kiện để các thành viên HTX thu hoạch lúa, rau màu.

“Đến nay, HTX không chỉ khó khăn do ảnh hưởng bởi dịch bệnh, mà còn gặp khó khăn trong quá trình dồn điền đổi thửa, áp dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất để nâng cao hiệu quả trên cùng một đơn vị diện tích. Việc này đang ảnh hưởng lâu dài đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh của các thành viên HTX. Chúng tôi mong Liên minh HTX Việt Nam, Thành ủy, UBND TP Đà Nẵng sớm có chính sách tháo gỡ, hỗ trợ để các thành viên HTX yên tâm sản xuất”, ông Thảo kiến nghị.

Khôi phục dần sản xuất kinh doanh

Ông Tôn Thất Uyên, Phó Chủ tịch Liên minh HTX TP Đà Nẵng cho biết, Đà Nẵng hiện có 123 HTX, liên hiệp HTX đang hoạt động, trong đó có 50 HTX và 1 liên HTX nông nghiệp, 23 HTX công nghiệp xây dựng và 49 HTX lĩnh vực thương mại dịch vụ với tổng số vốn điều lệ 239,91 tỷ đồng, thu hút 9.317 thành viên, giải quyết việc làm cho 15.024 lao động.

Cũng theo ông Uyên, với 2 đợt dịch bệnh, nhất là đợt tái phát dịch bệnh lần 2 đã ảnh hưởng rất lớn tới tất cả các hoạt động trên tất cả các lĩnh vực của TP Đà Nẵng. Cụ thể, có đến hơn 60% số HTX bị ảnh hưởng. Nặng nề nhất là các HTX trên địa bàn huyện Hòa Vang, trong đó có có HTX dịch vụ sản xuất kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 có 600 hộ phải thực hiện cách ly do địa bàn có ca lây nhiễm; HTX dịch vụ sản xuất kinh doanh tổng hợp Hòa Phong 1 có 160 hộ cách ly do địa bàn có ca lây nhiễm và HTX dược liệu Nam Sơn cũng có thành viên bị cách ly do tiếp xúc với bệnh nhân lây nhiễm. Bên cạnh đó, các HTX giao thông vận tải đã nghiêm chỉnh chấp hành, tạm ngưng hoạt động vận tải hành khách.

Mặc dù gặp khó khăn, nhưng một số HTX đã vận động thành viên tham gia vào đội tình nguyện vận chuyển hàng hóa, nhu yếu phẩm phục vụ các khu cách ly, khu dân cư bị phong tỏa, vận chuyển cấp cứu bệnh nhân… Các HTX thương mại, HTX kinh doanh chợ cũng cố gắng duy trì hoạt động trong bối cảnh đáp ứng quy định về phòng chống lây lan dịch bệnh. Các HTX luôn chú trọng đến việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, tích cực tìm kiếm nguồn sản phẩm đảm bảo chất lượng và an toàn vệ sinh phục vụ nhu cầu người tiêu dùng…

“Trong bối cảnh hiện nay, Liên minh HTX TP Đà Nẵng vừa vận động các HTX và thành viên hoạt động trở lại, vừa theo dõi để không lây lan dịch bệnh. Đến khi nào các HTX tái sản xuất trở lại đồng đều, chúng tôi sẽ khảo sát đánh giá những khó khăn mà các HTX đang gặp phải và kiến nghị của các HTX. Trên cơ sở đó, chúng tôi mới có hướng đề nghị các cơ quan cấp trên như Thành ủy, UBND TP, Liên minh HTX Việt Nam có chính sách hỗ trợ cụ thể. Nhưng trước mắt, các HTX rất cần hỗ trợ về giãn thuế, miễn thuế, cho vay tín dụng để các HTX có vốn duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh”, ông Uyên chia sẻ.

Phạm Duy