Tuy nhiên, giới điều hành và các chuyên gia đều chung nhận định về một bài toán cân não khi phải vừa "tiếp máu" cho sản xuất, vừa giữ chặt lằn ranh an toàn trước áp lực lạm phát và tỷ giá đang trực chờ.

Áp lực từ mục tiêu tăng trưởng 

Tại Hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn đã đưa ra một thông điệp điều hành đầy quyết liệt. Chính sách tiền tệ hiện nay không còn chỉ đóng vai trò "chiếc neo" để giữ ổn định vĩ mô mà phải chủ động tạo ra động lực bứt phá. 

Mục tiêu tăng trưởng hai con số theo Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV đang đặt hệ thống ngân hàng vào trạng thái phải vận hành hết công suất nhưng không được phép lơ là chất lượng tín dụng.

Số liệu thống kê tính đến ngày 29/6/2026 cho thấy dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã chạm mốc 20,03 triệu tỷ đồng. So với cuối năm 2025, con số này tăng 7,73%, tương đương với việc khoảng 1,44 triệu tỷ đồng đã được bổ sung vào các mạch máu của nền kinh tế. Đây là một tín hiệu tích cực cho thấy dòng vốn đang quay trở lại mạnh mẽ với khu vực sản xuất kinh doanh. 

Điều này càng được củng cố khi báo cáo từ NHNN xác nhận có đến 77% dư nợ phục vụ trực tiếp cho các ngành sản xuất, xuất khẩu, nông nghiệp và doanh nghiệp công nghệ cao.

Tại buổi làm việc với NHNN mới đây, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đánh giá cao sự đóng góp của tín dụng vào kết quả tăng trưởng 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý NHNN cần sớm có giải pháp thúc đẩy dòng vốn tập trung vào lĩnh vực thực chất, đồng thời phải kiểm soát chặt chẽ các lĩnh vực rủi ro và đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu. Việc giữ vững ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát vẫn là những nhiệm vụ cấp bách không thể tách rời khỏi mục tiêu tăng trưởng.

Mặc dù dòng vốn chảy ra nền kinh tế rất lớn, các chuyên gia phân tích từ SSI Research cho rằng đây không phải là một đợt nới lỏng tiền tệ trên diện rộng. Thực tế, NHNN đang ở trong tình thế "tiến thoái lưỡng nan" khi nhiều yếu tố như lạm phát dai dẳng, dự trữ ngoại hối mỏng và độ nhạy của tỷ giá đang hạn chế khả năng tung tiền ồ ạt. Thay vào đó, cơ quan quản lý đang thực hiện các biện pháp "nới lỏng kỹ thuật" để tháo gỡ vướng mắc cho từng dự án cụ thể.

Các biện pháp này bao gồm việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%, đồng thời mở rộng tỷ trọng tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính trong tỷ lệ LDR lên 20%. Những động thái này giúp giảm bớt áp lực ngắn hạn lên chi phí vốn và lãi suất huy động của các ngân hàng. 

Theo ghi nhận, lãi suất điều hành vẫn được giữ nguyên ở mức thấp, đồng thời NHNN liên tục yêu cầu các ngân hàng thương mại giảm lãi suất cho vay đối với các giao dịch mới để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực tài chính dễ dàng hơn.

Báo cáo của SSI Research cũng chỉ rõ rằng việc duy trì mục tiêu tăng trưởng 8-10% không thể chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng. Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng tiền gửi đang ngày càng nới rộng, tiệm cận đỉnh lịch sử. Điều này cho thấy dư địa của kênh huy động truyền thống đang dần cạn kiệt và nền kinh tế cần một thị trường vốn phát triển mạnh mẽ hơn để giảm tải áp lực cho hệ thống ngân hàng.

Van xả thực sự nằm ở chính sách tài khóa

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong bức tranh điều hành nửa cuối năm 2026 là vai trò của chính sách tài khóa. Các chuyên gia nhận định, thanh khoản của hệ thống hiện nay vẫn dồi dào, nhưng tốc độ luân chuyển dòng vốn đang bị nghẽn lại do giải ngân đầu tư công chậm.

Tính đến giữa năm, giải ngân đầu tư công mới đạt 35,5% kế hoạch, thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Khi đầu tư công chậm lại, một lượng tiền lớn bị "mắc kẹt" tại Kho bạc Nhà nước thay vì chảy vào túi các nhà thầu và người lao động để rồi quay lại hệ thống ngân hàng dưới dạng tiền gửi.

SSI Research khẳng định "van xả" của tăng trưởng lúc này không nằm ở việc nới lỏng tiền tệ mà nằm ở thực thi tài khóa. Nếu không đẩy mạnh chi tiêu công, thanh khoản sẽ không thể luân chuyển và việc tăng trưởng dựa vào tín dụng sẽ trở nên vô cùng đắt đỏ.

Dư địa chính sách tiền tệ còn rất hạn hẹp trước "vòng vây" lạm phát và tỷ giá

Áp lực đang đè nặng lên chính sách tiền tệ

Chính vì vậy, Chính phủ đang đặt trọng tâm vào việc siết chặt trách nhiệm giải trình và công khai kết quả giải ngân của từng địa phương. Việc sửa đổi Luật Đất đai cũng được xem là giải pháp hạ tầng để rút ngắn thời gian phê duyệt dự án, giải phóng mặt bằng và tạo điều kiện cho dòng vốn được giải ngân nhanh chóng. Khi các dự án được khởi công, dòng tiền sẽ tự động được khơi thông, tạo ra tác động lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế.

Dù còn nhiều thách thức, báo cáo chiến lược tháng 7/2026 của Maybank lại đưa ra những dự báo khá tích cực cho giai đoạn cuối năm 2026. Sau áp lực từ xung đột quốc tế khiến lạm phát tăng lên mức 5,5% hồi đầu năm, dự kiến chỉ số này sẽ giảm dần xuống dưới 5% vào cuối năm. Sự ổn định của giá dầu và dòng vốn FDI duy trì tích cực sẽ là "bệ đỡ" quan trọng để NHNN có thêm dư địa điều hành.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà khẳng định NHNN sẽ tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt để hấp thụ các cú sốc bên ngoài. Dự trữ ngoại hối nhà nước vẫn được quản lý đúng quy định và sẵn sàng can thiệp khi thị trường có biến động mạnh. Điều này giúp đảm bảo rằng nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của doanh nghiệp luôn được đáp ứng đầy đủ và kịp thời, không gây gián đoạn chuỗi cung ứng và hoạt động xuất nhập khẩu.

Huyền Anh