Tại cuộc họp báo thường kỳ quý I/2026 tổ chức chiều ngày 9/4 tại Hà Nội, ông Đinh Xuân Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước (Bộ Tài chính), cho biết tốc độ tăng GDP quý I ước đạt 7,83% so với cùng kỳ. Dù con số này cao hơn mức tăng của quý I/2025 (7,05%) và là kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với kịch bản 9,1% được đề ra tại Nghị quyết 01 của Chính phủ.

Lý giải về sự chênh lệch này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi thẳng thắn nhìn nhận nền kinh tế quý I chưa đạt mục tiêu do phải ưu tiên nguồn lực ứng phó với các tình huống khẩn cấp từ môi trường quốc tế.

Tuy nhiên, thay vì điều chỉnh hạ chỉ tiêu, Bộ Tài chính đang hoàn thiện kịch bản mới nhằm giữ vững mục tiêu tăng trưởng hai con số cho cả năm 2026. Thứ trưởng khẳng định các chính sách điều chỉnh tài khóa và tiền tệ sẽ được triển khai đồng bộ và mạnh mẽ ngay từ quý II để phù hợp với bối cảnh thực tế.

Để bù đắp mức thiếu hụt của quý I và đưa nền kinh tế cán đích tăng trưởng trên 10%, áp lực dồn lên 9 tháng còn lại là vô cùng lớn. Phân tích chi tiết về kịch bản này, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính), nhấn mạnh rằng các quý còn lại buộc phải duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức rất cao.

Cụ thể, theo lộ trình cập nhật của Cục Thống kê, GDP quý II dự kiến cần đạt mức tăng 10,5%. Đà tăng trưởng này phải tiếp tục được đẩy lên mức 10,6% trong quý 3 và đạt đỉnh 10,74% vào quý cuối cùng của năm. Đây là những con số mang tính thách thức kỷ lục, đòi hỏi sự bứt phá mạnh mẽ từ khu vực công nghiệp - xây dựng với mục tiêu tăng trưởng trên 12%, bên cạnh sự ổn định của khu vực dịch vụ và nông nghiệp.

Để hiện thực hóa kịch bản tăng trưởng đầy tham vọng này, Bộ Tài chính đã thiết lập một hệ thống giải pháp đa tầng, tác động trực diện vào các động lực tăng trưởng chính.

Trước hết, Bộ tập trung vào việc củng cố nội lực tài chính thông qua việc thực hiện nghiêm kết luận Hội nghị Trung ương 2, đồng thời nghiên cứu các gói hỗ trợ tài khóa mới cho doanh nghiệp. Song song với đó, công tác quản lý thu ngân sách sẽ được siết chặt nhằm chống thất thu và chuyển giá, tạo dư địa cho các chính sách kích cầu.

Một trong những mắt xích quan trọng nhất được Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đặc biệt nhấn mạnh là việc giải ngân đầu tư công. Bộ Tài chính xác định đây là trụ cột của tăng trưởng nên đã hoàn thiện toàn diện hệ thống chính sách từ khâu đấu thầu đến thanh quyết toán.

Tính đến hết tháng 3/2026, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trên cả nước ước đạt 110.000 tỷ đồng, tương đương 11% kế hoạch vốn được Chính phủ Việt Nam giao.

Bức tranh kinh tế quý I/2026: Gam sáng lan rộng, “nốt trầm” lạm phát lộ diện

Ngân sách quý I tăng tốc giữa “gió ngược”: Hai đầu tàu giữ nhịp tăng trưởng

Dù tỷ lệ giải ngân vẫn còn khiêm tốn so với tổng kế hoạch năm, nhưng kết quả này cho thấy dấu hiệu cải thiện so với cùng kỳ. Cụ thể, tỷ lệ giải ngân trong quý I năm nay cao hơn 1,2 điểm phần trăm so với quý I/2025, đồng thời giá trị giải ngân tăng khoảng 30 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, để giải quyết triệt để điểm nghẽn ở khâu thực thi, Bộ sẽ áp dụng các chỉ số KPI trong đánh giá cán bộ. Theo đó, việc không đảm bảo tiến độ giải ngân tại các công trình trọng điểm sẽ là căn cứ trực tiếp để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cá nhân và đơn vị chịu trách nhiệm.

Không chỉ dừng lại ở các giải pháp truyền thống, nền kinh tế sẽ được bổ sung xung lực từ các công cụ tài chính hiện đại. Bộ Tài chính dự kiến triển khai thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa và phát triển thị trường chứng chỉ carbon để huy động thêm các nguồn vốn mới.

Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ hoàn thiện cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp FDI sử dụng lợi nhuận tái đầu tư tại Việt Nam, thay vì chuyển vốn về nước, nhằm gắn kết dòng vốn ngoại với quá trình chuyển giao công nghệ.

Về phía điều hành chi tiêu, chính sách thắt chặt chi thường xuyên 10% sẽ được áp dụng triệt để nhằm dành nguồn lực tối đa cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội. Ngoài ra, giải pháp ứng ngân sách cho quỹ bình ổn giá xăng dầu cũng đang được xem xét kỹ lưỡng.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, đây là bước đi cần thiết để ngăn chặn các cú sốc chi phí đẩy, giảm thiểu tác động tiêu cực đến đời sống người dân và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô – nền tảng quan trọng nhất để đạt được mục tiêu tăng trưởng từ 10,5% trong các quý còn lại.

Thanh Hoa