Cục Xuất nhập khẩu nhận định, năm 2023, ngành hạt tiêu Việt Nam đối mặt với nhiều khó khăn do nhu cầu tiêu thụ thấp, lạm phát tăng cao ảnh hưởng tới giá trị. Tuy vậy, xét trong bối cảnh khó khăn chung của thị trường, Việt Nam là quốc gia duy nhất ghi nhận khối lượng xuất khẩu tăng trong khi các nước sản xuất hàng đầu khác như Brazil, Indonesia, Ấn Độ, Campuchia... đều sụt giảm.

Ước tính, năm 2023, Việt Nam xuất khẩu 267 nghìn tấn hồ tiêu, trị giá 912 triệu USD, tăng 16,6% về lượng, nhưng giảm 6,0% về trị giá so với năm 2022. Giá xuất khẩu bình quân hồ tiêu của Việt Nam trong năm vừa qua đã giảm 19,4% so với cùng kỳ năm 2022, chỉ đạt khoảng 3.420 USD/tấn.

Về thị trường, Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất của Việt Nam, trong 11 tháng đầu năm 2023 xuất khẩu sang nước này đạt 48.783 tấn, đạt 196,3 triệu USD, chiếm 19% về lượng và 23% về trị giá trong tổng xuất khẩu hạt tiêu của Việt Nam. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, lượng và trị giá xuất khẩu hồ tiêu sang thị trường này giảm lần lượt 5,3% và 23%. Tương tự, kim ngạch xuất khẩu hạt tiêu sang hầu hết thị trường Ấn Độ, UAE, Đức,... cũng đều giảm so với cùng kỳ năm 2022.

Đáng chú ý, với tình hình không mấy tích cực tại các thị trường truyền thống và được cho là giàu tiềm năng, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc tăng vọt tới 188,2%, đạt 117 triệu USD sản lượng đạt 59.041 tấn, tăng 3,2 lần so với cùng kỳ.

Dự báo năm 2024, giá hồ tiêu thế giới nhìn chung sẽ cao hơn so với năm 2023, do sự suy giảm về sản lượng của các nhà sản xuất lớn trong niên vụ 2023/2024. Theo đó, ước tính sản lượng hồ tiêu năm 2024 của Việt Nam sẽ giảm khoảng 10 - 15% xuống còn 160.000 - 165.000 tấn; Ấn Độ giảm 20%, Indonesia giảm 20 - 30% và Brazil giảm 15%.

Tại thị trường trong nước, mức giá cũng đã tăng dần trong nửa cuối năm do sản lượng thu hoạch thấp. Trong nửa đầu tháng 12 giá tiêu đen nhân xô tại các tỉnh Tây Nguyên đã tăng 12-14% (8.500 – 10.000 đồng/kg) so với cuối tháng trước lên 79.500 – 82.000 đồng/kg, mức cao nhất ghi nhận được kể từ tháng 3/2022. Còn nếu tính từ đầu tháng 11 đến nay, giá tiêu đen trong nước đã tăng khoảng 20 – 22%.

Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) dự báo, sản lượng Hồ tiêu Việt Nam năm 2024 sẽ tiếp tục giảm so với năm 2023 do người dân có xu hướng chuyển sang trồng các loại cây ăn quả khác có hiệu quả kinh tế hơn. Dù vậy, Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục duy trì vị thế là nước xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất thế giới khi chiếm khoảng 60% thị phần. Bỏ xa quốc gia ở vị trí thứ 2 là Brazil 73.300 tấn, trị giá 227,7 triệu USD.

Trong bối cảnh nhu cầu từ các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu đang có dấu hiệu phục hồi, giá tiêu trong nước và xuất khẩu liên tục tăng cao trở lại. Ngành hàng xuất khẩu hồ tiêu được kỳ vọng sẽ quay trở lại mốc tỷ đô trong năm 2024.

Bích Tâm