Cụ thể, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, xuất khẩu hạt điều của Việt Nam trong tháng 9/2023 ước đạt 60 nghìn tấn, trị giá 328 triệu USD, giảm 1,0% về lượng và giảm 1,6% về trị giá so với tháng 8/2023, nhưng so với tháng 9/2022 tăng 56% về lượng và tăng 39,6% về trị giá.

Ước tính giá xuất khẩu bình quân hạt điều của Việt Nam trong tháng 9/2023 đạt mức 5.474 USD/tấn, giảm 0,7% so với tháng 8/2023 và giảm 10,5% so với tháng 9/2022. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2023, giá xuất khẩu bình quân hạt điều của Việt Nam đạt mức 5.722 USD/tấn, giảm 4,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

"9 tháng đầu năm 2023, xuất khẩu hạt điều ghi nhận mức tăng trưởng 2 con số so với cùng kỳ năm ngoái. Theo yếu tố chu kỳ, hoạt động xuất khẩu hạt điều của Việt Nam sẽ diễn ra sôi động trong các tháng cuối năm", Cục Xuất nhập khẩu đánh giá. 

Nhu cầu tiêu thụ hạt điều phục vụ cho các dịp lễ, tết sẽ tăng mạnh. Ngay từ tháng 8/2023, xuất khẩu hạt điều của Việt Nam sang Hoa Kỳ đã tăng mạnh trở lại. Ngành điều Việt Nam đặt kỳ vọng lớn sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Joe Biden đến Việt Nam trong 2 ngày 10 – 11/9. Bên cạnh đó, xuất khẩu hạt điều sang thị trường Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng cao sẽ đóng góp vào tốc độ tăng trưởng xuất khẩu chung.

Tuy nhiên, trong lúc thị trường khả quan, Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) ghi nhận số vụ việc, lô hàng bị nhà nhập khẩu phản ánh nhiễm sâu, dư lượng thuốc khử trùng vượt mức cho phép ngày càng tăng.

Theo ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch Thường trực Vinacas, thời tiết mưa nhiều, độ ẩm cao dễ khiến hạt điều nhiễm sâu, côn trùng, ẩm mốc. Để xử lý tình trạng này, nhiều doanh nghiệp sử dụng thuốc khử trùng không đúng liều lượng và thời gian cách ly dẫn đến dư lượng thuốc, không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm ở nước nhập khẩu.

Đến nay, Vinacas đã nhận được văn bản chính thức từ 2 hiệp hội ở châu Âu, Mỹ và một số khách hàng khác cảnh báo về việc chất lượng hạt điều Việt Nam đi xuống. Trong số đó, những chỉ tiêu bị cảnh báo là côn trùng sống, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tạp chất.

Ông Nhựt cho biết, khi đơn đặt hàng tăng nhanh, các doanh nghiệp cũng tích cực chạy đua doanh số những tháng cuối năm bằng cách cho công nhân tăng ca, đẩy nhanh tiến độ chế biến. Vì thế, việc kiểm soát chất lượng nguyên liệu và cả thành phẩm ở một số nơi chưa được chặt chẽ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu của riêng doanh nghiệp đó mà còn làm sụt giảm uy tín của cả ngành điều Việt Nam. Đây cũng là lý do khiến giá điều xuất khẩu của Việt Nam đang thấp hơn điều Ấn Độ.

Thy Lê