Vừa qua, hơn 18.000 chai tương ớt Chin-su tại Nhật bị thu hồi do chứa phụ gia thực phẩm (axit benzoic, axit sorbic…) chưa được kiểm định sử dụng tại Nhật, vi phạm điều 11 khoản 2 Luật Vệ sinh thực phẩm. Tuy nhiên ở thị trường trong nước, sản phẩm này vẫn thoả mãn điều kiện quy định. Từ sự việc này, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp (DN) trong nước xuất hàng sang Nhật Bản có thể rút ra bài học kinh nghiệm.

Đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe

Dưới góc độ là một DN có nhiều sản phẩm xuất khẩu (XK) sang thị trường Nhật Bản, ông Lê Văn Cường, Giám đốc công ty TNHH Đà Lạt, chia sẻ hàng hoá XK sang Nhật Bản có giá cao, nhưng cũng phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe. Nếu có nguồn hàng bảo đảm về chất lượng và số lượng, DN cũng như người sản xuất sẽ có nguồn lợi nhuận khá lớn từ thị trường này.

"Tuy nhiên, theo tôi, các DN cần trực tiếp đến thăm dò thị trường, tìm hiểu về những tiêu chuẩn, đặc điểm của thị trường. Ở Nhật, ngoài các quy định nhập khẩu sản phẩm áp dụng theo chuẩn mực chung của châu Âu còn có những quy định rất khắt khe về vệ sinh chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, đối với mỗi loại hàng hóa lại có tiêu chuẩn khác nhau", ông Cường cho hay.

Chia sẻ với Thời báo Kinh Doanh, bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Giám đốc Điều hành Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro), cho rằng thị hiếu người tiêu dùng trong nước ngày càng đòi hỏi khắt khe với hàng hóa và sản phẩm dịch vụ, nên với thị trường XK chắc chắn còn yêu cầu cao hơn rất nhiều.

Bình luận về vụ việc tương ớt của DN Việt bị Nhật Bản "tuýt còi", bà Hiền cho rằng DN nắm rõ việc lưu thông hàng hóa của mình tại một thị trường XK nào đó là việc làm cần thiết. Đơn cử như tại thị trường Nhật Bản, những yêu cầu về tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm… là việc mà các DN Việt Nam phải "để mắt" nhằm bảo vệ sản phẩm của mình.

"Việc kiểm soát chất lượng sản phẩm từ vùng nguyên liệu đến quy trình sản xuất, mẫu mã sản phẩm, thậm chí trực tiếp bán hàng ra thị trường nước ngoài là một chu trình đòi hỏi nhiều nỗ lực và hết sức nghiêm ngặt", bà Hiền cho hay.

Bên cạnh đó, lựa chọn đối tác tại thị trường nước ngoài cũng rất quan trọng. Thông thường, các đối tác phải có bề dày trong mối quan hệ, đồng thời cam kết cùng nhau hướng đến mục tiêu bảo vệ đến cùng thương hiệu và đưa sản phẩm chất lượng tốt nhất đến người tiêu dùng tại thị trường XK.

Giữ thương hiệu và uy tín

Chia sẻ kinh nghiệm của Hapro khi XK sản phẩm ra thị trường khó tính như Ả Rập Saudi hay Mỹ, bà Hiền khẳng định: "Điều không thể thiếu với một DN XK là phải luôn đặt mục tiêu chất lượng, thương hiệu và uy tín lên hàng đầu".

Hiện có rất nhiều thương hiệu của Việt Nam đã chiếm được tình cảm và uy tín với người tiêu dùng nước ngoài. Tuy nhiên, để làm được điều này, các DN phải rất "quyết liệt" bảo vệ uy tín cũng như thương hiệu.

Theo vị giám đốc này, đăng ký sở hữu trí tuệ, nhãn mác hàng hóa tại thị trường nước ngoài là việc làm có yếu tố quyết định đến sự thành công của DN. "Đăng ký sở hữu trí tuệ sẽ bảo vệ được thương hiệu của DN Việt tại thị trường nước ngoài khi xảy ra tranh chấp hay sản phẩm bị làm giả, làm nhái", bà Hiền khẳng định.

Ngoài ra, việc lựa chọn đối tác, bạn hàng và phân phối các sản phẩm có thương hiệu tại thị trường nước ngoài cũng cần chuẩn bị rất kỹ lưỡng.

Từ vụ việc tương ớt của DN Việt Nam bị Nhật Bản thu hồi do không đảm bảo tiêu chuẩn của nước sở tại dù vẫn thỏa mãn điều kiện của nước sản xuất, nhiều DN cho rằng điều quan trọng nhất là sự phù hợp với nước sở tại và thị hiếu người tiêu dùng.

Đơn cử, để XK được sản phẩm vào thị trường Mỹ là phải trải qua quá trình kiểm tra rất khắt khe của Cơ quan Quản lý thực phẩm và thuốc (FDA) của nước này. Nghĩa là nước sở tại có những quy định như thế nào thì DN XK phải cùng đối tác của mình đáp ứng được đúng yêu cầu đó.

"Nếu DN không đáp ứng được thì sẽ bị loại ra khỏi cuộc chơi, chứ không phải hàng tốt thì đưa đi XK", giám đốc một DN khẳng định

Thực tế, trong thời gian qua, câu chuyện sản phẩm XK Việt bị "tuýt còi" ở thị trường nước ngoài không phải là hiếm. Từ những vụ việc đó, một số chuyên gia cho rằng để hoạt động XK không còn khó khăn trên thị trường quốc tế trong thời gian tới, các cơ quan quản lý cũng như DN cần có một chiến lược với tầm nhìn sâu rộng thông qua nghiên cứu thị trường một cách kỹ lưỡng, cũng như các tiêu chuẩn về sản phẩm, nhất là về an toàn vệ sinh thực phẩm để tạo được hình ảnh tin cậy cho sản phẩm.

Thanh Hoa