Thị trường chứng khoán mở cửa phiên giao dịch đầu tuần kém tích cực khi sự hưng phấn không được duy trì. Đóng cửa phiên 19/10, VN-Index đảo chiều giảm xuống 1.690 điểm. Giá trị khớp lệnh trên HoSE đạt vỏn vẹn 11.400 tỷ đồng. Giao dịch khối ngoại tiếp tục là điểm trừ khi bán ròng 850 tỷ đồng.

Áp lực dòng tiền vẫn hiện hữu

Trước đó, thị trường vừa bước qua tuần giao dịch (12 - 16/10) đầy sóng gió và thử thách đối với tâm lý nhà đầu tư. Chốt tuần, VN-Index dừng ở mức 1.705,91 điểm. Trong tuần, chỉ số có thời điểm rơi xuống vùng giá thấp nhất kể từ cuối tháng 7.

Thanh khoản thị trường cũng cho thấy sự hụt hơi rõ rệt. Khối lượng giao dịch bình quân trên sàn HoSE tuần qua chỉ đạt 583,6 triệu cổ phiếu/phiên, sụt giảm tới 16,5% so với mức trung bình của tuần liền kề trước đó, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư khi các yếu tố hỗ trợ và rủi ro đan xen.

Theo giới chuyên môn, lãi suất neo cao, áp lực tỷ giá và hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài đang hạn chế khả năng phục hồi của chỉ số. Điểm nghẽn không chỉ nằm ở áp lực bán, mà còn ở việc dòng tiền trong nước chưa đủ mạnh để hấp thụ lượng cung trên thị trường.

Áp lực từ khối ngoại thể hiện rõ trong giai đoạn sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Thống kê, từ ngày 21/9, khối ngoại bán ròng với tổng giá trị khoảng 24.800 tỷ đồng, tương đương gần 1 tỷ USD. Tính từ đầu năm 2026, giá trị bán ròng lũy kế đã vượt 116.000 tỷ đồng.

Diễn biến này cho thấy kỳ vọng nâng hạng chưa chuyển hóa ngay thành dòng vốn mua ròng. Các quỹ ETF ngoại cũng chưa tạo được lực đỡ rõ rệt, trong khi dòng vốn thụ động gắn với quá trình nâng hạng được kỳ vọng giải ngân theo lộ trình đến cuối năm 2027. Vì vậy, không thể kỳ vọng sự thay đổi về phân loại thị trường sẽ lập tức kéo theo một chu kỳ tăng giá trên diện rộng.

Trong nước, mặt bằng lãi suất và chi phí vốn cũng là biến số cần theo dõi. Ông Nguyễn Đức Anh, chuyên gia phân tích Chứng khoán Pinetree, cho rằng lãi suất huy động và cho vay sẽ ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến thị trường trong quý IV/2026.

Ở chiều tích cực, mặt bằng định giá đang trở thành yếu tố hỗ trợ cho chiến lược đầu tư trung và dài hạn. Ông Bùi Văn Huy, Tổng giám đốc FIDT, nhận định VN-Index đang trong quá trình tích lũy và có khả năng tạo đáy quanh vùng 1.700 điểm. Theo ông, P/E thị trường ở mức khoảng 13 lần lợi nhuận dự phóng năm 2027; nếu loại trừ 5 cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup, mức định giá của phần còn lại chỉ khoảng 10 lần.

Dù vậy, chuyên gia này nghiêng về kịch bản tạo đáy chậm, kéo dài nhiều tháng, thay vì phục hồi nhanh theo hình chữ V. Thanh khoản thấp có thể phản ánh áp lực bán suy yếu, nhưng cũng đồng thời cho thấy lực cầu chưa sẵn sàng nhập cuộc. Rủi ro từ lãi suất trong nước và quốc tế vẫn có thể khiến thị trường kiểm định lại vùng hỗ trợ.

Cổ phiếu nào hút tiền khi thị trường phân hóa?

Trong bối cảnh chỉ số chưa xác lập xu hướng rõ ràng, cơ hội đầu tư có thể đến từ sự phân hóa giữa các doanh nghiệp, thay vì một nhịp tăng đồng loạt. Kết quả kinh doanh quý III/2026, triển vọng lợi nhuận những tháng cuối năm và khả năng kiểm soát chi phí vốn sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định sức hấp dẫn của từng nhóm cổ phiếu.

Theo giới phân tích, nhóm cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, định giá hợp lý và triển vọng lợi nhuận rõ ràng có thể được ưu tiên khi dòng tiền quay lại. Tuy nhiên, mức định giá thấp chưa đủ để bảo đảm cổ phiếu sẽ tăng giá nếu thanh khoản tiếp tục suy yếu hoặc lợi nhuận không đạt kỳ vọng.

Với nhóm ngân hàng, diễn biến lãi suất và chất lượng tài sản sẽ là hai yếu tố cần theo dõi. Chi phí huy động vốn tăng có thể tạo sức ép lên biên lãi ròng, trong khi triển vọng tăng trưởng tín dụng và khả năng kiểm soát nợ xấu sẽ quyết định mức độ phân hóa giữa các ngân hàng. Những doanh nghiệp duy trì được chất lượng tài sản và tăng trưởng lợi nhuận ổn định có cơ sở tốt hơn để thu hút dòng tiền dài hạn.

VN-Index mất mốc 1.700 điểm, dòng tiền chờ chiết khấu sâu hơn?

Ở nhóm đầu tư công, xây dựng và vật liệu, tiến độ giải ngân cùng khả năng chuyển hóa khối lượng công việc thành doanh thu, lợi nhuận là những tiêu chí quan trọng. Kỳ vọng đầu tư công có thể hỗ trợ triển vọng ngành, nhưng hiệu quả đầu tư còn phụ thuộc vào tiến độ triển khai dự án, giá nguyên liệu và biên lợi nhuận của từng doanh nghiệp. Nhà đầu tư cần phân biệt giữa kỳ vọng chính sách và kết quả kinh doanh thực tế.

Với nhóm bán lẻ và tiêu dùng, sức mua trong nước, tăng trưởng doanh thu và khả năng cải thiện biên lợi nhuận sẽ quyết định triển vọng. Những doanh nghiệp có hệ thống phân phối hiệu quả, kiểm soát hàng tồn kho tốt và duy trì được tăng trưởng lợi nhuận có thể tạo sức hút khi thị trường chuyển từ giao dịch theo xu hướng chỉ số sang lựa chọn cổ phiếu dựa trên nền tảng cơ bản.

Nhóm công nghệ và một số doanh nghiệp xuất khẩu cũng cần được theo dõi, nhưng không nên đánh đồng triển vọng dài hạn với diễn biến giá ngắn hạn. Áp lực bán từ khối ngoại, biến động tỷ giá và tình hình nhu cầu tại các thị trường quốc tế vẫn có thể khiến giá cổ phiếu đi ngược kết quả kinh doanh trong từng giai đoạn.

Theo ông Bùi Văn Huy, vùng định giá hiện tại bắt đầu mở ra cơ hội tích lũy, song nhà đầu tư chưa nên gia tăng mạnh tỷ trọng cổ phiếu khi thanh khoản chưa phục hồi rõ rệt. Cách tiếp cận phù hợp là giải ngân từng phần vào doanh nghiệp có triển vọng lợi nhuận được kiểm chứng, đồng thời duy trì tỷ trọng tiền mặt để ứng phó với những nhịp điều chỉnh.

Về phía thị trường chung, các công ty chứng khoán vẫn lưu ý khả năng xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật sau đợt giảm kéo dài, nhưng chưa đủ cơ sở xác nhận một xu hướng tăng bền vững. Nếu thanh khoản không cải thiện, lực cầu có thể chỉ tập trung ở một số cổ phiếu riêng lẻ, khiến cơ hội sinh lời phân hóa mạnh.

Nhìn chung, trong bối cảnh hiện nay, khi dòng tiền chưa trở lại trên diện rộng, việc chọn đúng doanh nghiệp, kiểm soát giá mua và phân bổ vốn theo từng giai đoạn có thể quan trọng hơn việc cố gắng dự đoán chính xác đáy của thị trường.

Hải Giang