Quyết định đầu tiên của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trên cương vị Thủ tướng là buổi hội nghị gặp gỡ doanh nghiệp vào ngày 29/4/2016 và chỉ đạo ngừng hình sự hóa vụ việc của quán điểm tâm Xin chào trong Tp Hồ Chí Minh đang gây xôn xao dư luận thời gian gần đây.

Thông điệp phát ra từ Thủ tướng là một thông điệp lớn về sự an toàn của môi trường kinh doanh.

Bên lề cuộc họp báo thông tin sáng ngày 22/4 về Hội nghị Thủ tướng với doanh nghiệp chuẩn bị diễn ra vào ngày 29/4/2016, văn phòng Chính phủ và các nhà báo đã có nhiều trao đổi rất thú vị, thiết thực từ những vấn đề thời sự như hình sự hóa vụ việc kinh doanh của quán điểm tâm Xin chào đến những vấn đề kinh tế vĩ mô như làm thế nào để tạo điều kiện kinh doanh tốt nhất cho doanh nghiệp...

Chính phủ sẽ bảo vệ doanh nghiệp

Ông Lê Mạnh Hà chia sẻ trong bối cảnh mà Chính phủ, doanh nghiệp và người dân đang rất quan tâm đến vấn đề tạo thuận lợi kinh doanh cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể thì một vụ việc như quán điểm tâm Xin chào khi xảy ra sẽ gây hoang mang và bức xúc dư luận.

“Thủ tướng Chính phủ rất quan tâm đến trường hợp này. Ngay sáng hôm đó, ông đã cho chúng tôi đọc bài báo và yêu cầu văn phòng chính phủ tham mưu giải quyết. Văn phòng chưa kịp tham mưu thì Thủ tướng đã nhanh chóng ra chỉ đạo, kịp thời tháo ngòi nổ dư luận và được đánh giá rất cao. Nếu người bán Phở trong trường hợp này mà “thua” thì sẽ phát ra thông điệp rất xấu. Tuy cơ quan xử lý cũng có cơ sở pháp luật nhưng phải thực sự xem động cơ của cơ quan chức năng trong trường hợp này là gì để vụ việc đến mức phải như vậy”, ông Hà cho biết.

Chia sẻ với ý kiến của ông Hà, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI cho rằng hiện nay môi trường kinh doanh của ta không chỉ chưa thuận lợi, kém thân thiện mà còn mà còn thiếu an toàn. Trong đó, yếu tố an toàn là đặc biệt quan trọng đối với các nhà đầu tư, doanh nhân, các hộ kinh doanh cá thể, người dân...Ông khẳng định niềm tin của doanh nhân phải được đảm bảo bởi tính an toàn của môi trường kinh doanh.

Bà Bùi Thu Thủy, Cục Phó cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ kế hoạch và đầu tư cho biết doanh nghiệp Việt Nam còn rất nhiều khó khăn. Những khó khăn không chỉ đến từ giấy phép con mà còn đến từ nhiều nguyên nhân chủ quan khách quan khác như: thị trường, cải cách hành chính, chính sách nhiều nhưng còn phân tán, không minh bạch... Theo bà, hàng năm, Việt Nam có khoảng gần 100 nghìn doanh nghiệp ra đời và đến 60% trong số đó đóng cửa sau một thời gian hoạt động.

Hiện nay, Bộ Kế hoạch và Đầu tư được Chính phủ giao việc chủ trì, rà soát các giấy phép con. Bộ đã tổ chức rất nhiều họp, rà soát hàng nghìn các luật liên quan đến doanh nghiệp, kinh doanh...Chỉ giữ lại những điều kiện liên quan trực tiếp đến trật tự xã hội, để bảo vệ cộng đồng quốc gia, còn lại những điều kiện khác sẽ kiên quyết cắt bỏ để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp theo tinh thần: Tự do kinh doanh những gì pháp luật không cấm. Tuy nhiên, nhiều khó khăn cũng đến từ các bộ chuyên ngành khác khi nhiều bộ ngành chưa quan tâm và phối hợp chặt chẽ, bà Thu Thủy cho biết.

“Rừng giấy phép con” không còn cơ sở pháp lý

Ông Vũ Tiến Lộc cho biết hiện nay Việt Nam còn khoảng 7000 giấy phép con, mà trong số đó, hơn một nửa không còn căn cứ pháp lý để tồn tại bởi chúng được xây dựng trên những thông tư.

Từ 1/7/2016, những điều kiện kinh doanh được quy định theo các thông tư sẽ không còn giá trị. Quy định nào có hiêu lực sẽ phải được quy định ít nhất từ tầm Nghị quyết của Chính phủ. Ông Lộc nhấn mạnh rất nhiều điều kiện đã không còn hợp lý nên phải rà soát thường xuyên. Trọng tâm của Chính phủ là phải chỉ đạo nghiêm túc thực hiện Luật Doanh nghiệp và Đầu tư.

Tuy vậy, một tình trạng bức xúc vẫn đang ngang nhiên diễn ra là ngoài những giấy phép được quy định trước khi có Luật Doanh nghiệp và Đầu tư, vẫn còn các bộ ngành thản nhiên phớt lờ Luật mà vẫn ban hành các điều kiện theo giấy phép con trong khi cấp thông tư không được phép duy trì các điều kiện, giấy phép như vậy nữa.

Đến ngày 1/7 tới đây, nếu chúng ta không kịp ban hành các Nghị định thì sẽ xảy ra tình trạng các quy định pháp luật sẽ đan chéo nhau và chưa rõ ràng, gây khó cho cả các doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Liên quan đến việc Thủ tướng yêu cầu tất cả các bộ ngành địa phương tổ chức hiệp hội sẽ phải nộp lại báo cáo trình Chính phủ về những khó khăn vướng mắc của các doanh nghiệp trên địa bàn trong quá trình kinh doanh trước ngày 20/4 thì đến bây giờ cũng mới chỉ có 6 địa phương và tổ chức nộp lại báo cáo đầy đủ. Ông Lê Mạnh Hà thẳng thắn cho biết nếu còn tình trạng chậm trễ, vô kỷ luật, “im thin thít và lặn mất tăm” trong việc thực hiện, các Bộ không phối hợp đầy đủ và làm đúng theo yêu cầu của Thủ tướng thì sắp tới sẽ bị “bêu tên” và chắc chắn “sẽ gặp nhiều khó khăn trở ngại” trong việc bầu cử giữ chức Bộ trưởng thời gian tới. Đã đến lúc, Quốc hội và nhân dân vào cuộc để giám sát Chương trình hành động của Nhà nước, Chính phủ, giám sát các cam kết và quá trình thực hiện để thực sự tạo ra môi trường minh bạch, an toàn, thân thiện cho doanh nghiệp.

Một vấn đề khác nữa gây khó khăn cho doanh nghiệp, theo ông Vũ Tiến Lộc là thời gian qua, nhiều doanh nghiệp gặp phát sinh chi phí mới, nỗi lo mới trong giải quyết những sự cố về mặt truyền thông, và quan hệ với báo chí. Đây là vấn đề mới được đặt ra, nên sắp tới, để tìm những hướng giải quyết, cộng đồng doanh nghiệp cần phối hợp với Hội nhà báo Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông.

Tuy vẫn chưa có nghiên cứu hay khảo sát chính thức nào để định lượng những vướng mắc khó khăn mà báo chí- truyền thông gây ra cho doanh nghiệp, tác động như thế nào về mặt hình ảnh thương hiệu, quá trình kinh doanh sản xuất nhưng ông Lộc khẳng định tác động từ báo chí truyền thông đến doanh nghiệp là vẫn rất tích cực.

Phương Nguyên