Cụ thể, tổng giá trị 5 container hạt điều là 466.900 USD (~11 tỷ VND). Hiện tại, 5 container hạt điều đã bị Hải quan cảng Mostaganem, Algeria bán đấu giá và không thể kéo hàng về, doanh nghiệp đang phải đối mặt với nguy cơ mất trắng lô hàng.

Theo hãng tàu, 2 container đã bị rút hàng và 3 container còn lại vẫn ở trong kho Hải quan. Doanh nghiệp vẫn đang cố gắng làm việc với cơ quan bộ ngành Việt Nam và chính quyền Algeria để yêu cầu giải quyết, bồi hoàn lô hàng cho công ty.

Về sự việc, Hiệp hội Điều Việt Nam cho rằng Hải quan cảng Mostaganem, Algeria làm sai thông lệ quốc tế khi tự ý đấu giá lô hàng mà không thông báo với chủ sở hữu lô hàng. "Chúng tôi chỉ nhận được thông tin về sự vụ sau khi hải quan đấu giá công khai hạn chế lô hàng", Hiệp hội cho biết. 

Được biết, nhận định về lô hàng có nguy cơ mất nên công ty trong cuộc đã gửi công văn để cầu cứu hỗ trợ tới các cơ quan liên quan, đồng thời đã bay sang Algeria làm việc trực tiếp với Hải quan Cảng Mostaganem từ ngày 28/3/2023.

Cùng với việc bay khẩn sang Algeria để làm việc, công ty trên đã gửi công văn đề nghị gặp và làm việc với các cơ quan chính quyền của Algeria thông qua: Tổng cục Hải quan, Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, Bộ Thương mại, Đại sứ quán Việt Nam và Thương vụ Việt Nam tại Algeria, Đại sứ quan Algeria tại Việt Nam, yêu cầu phía Algeria gửi văn bản chính thức làm rõ về quy trình đấu giá của hải quan, nguyên tắc xử lý và luật áp dụng.

Cho đến thời điểm hiện tại, công ty trên chưa nhận được phản hồi từ chính quyền Algeria và toàn bộ số hàng đã bị Hải quan Cảng Mostaganem bán đấu giá, đồng thời người mua hàng đã di dời 2/5 containner hàng ra khỏi cảng.

Ngoài ra, theo thông tin công ty trong cuộc nhận được, sắp tới sẽ có kỳ họp Ủy ban Liên Chính phủ giữa Việt Nam và Algeria, công ty trong cuộc nhờ các cơ quan chính quyền Việt Nam (Bộ Ngoại giao và Bộ Công Thương) đặt vấn đề với Chính phủ Algeria về trường hợp của vụ việc trên để bảo vệ quyền lợi cho công ty cũng như cần làm rõ các vấn đề về nguyên tắc xử lý và luật áp dụng để các doanh nghiệp khác tránh được các rủi ro tương tự.

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam, Algeria là một thị trường khá lạ lẫm với doanh nghiệp Việt Nam và được đánh giá không phải là thị trường có nhu cầu tiêu thụ hạt điều ổn định, thường xuyên. Doanh nghiệp cần thận trọng với các yêu cầu giao dịch và hồ sơ điện tử mà đối tác gửi; nếu không có điều kiện tìm hiểu trực tiếp thì phải tham khảo, đối chiếu thông tin qua các cơ quan như Thương vụ Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại nước sở tại để tránh các rủi ro lừa đảo.

Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên ngành điều vướng phải lừa đảo. Năm 2022, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đã "kêu cứu" vì nguy cơ bị mất 100 container hạt điều giá trị hơn 20 triệu USD khi xuất khẩu sang thị trường Ý do bị mất bộ chứng từ gốc. Rất may sau đó nhờ sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng nên doanh nghiệp đã nhận được số container hạt điều trên, nhưng thiệt hại về thời gian và vật chất chắc chắn cũng không hề nhỏ. 

Thy Lê