Theo số liệu của Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, từ năm 2021 đến nay, tổng giá trị phát hành trái phiếu xanh tuân thủ nghiêm ngặt định nghĩa và tiêu chuẩn quốc tế đã đạt khoảng 1,4 - 1,7 tỷ USD. Dù con số này còn khiêm tốn so với các nền kinh tế lớn, nhưng nó phản ánh nỗ lực rõ rệt của cả bên phát hành lẫn cơ quan quản lý trong việc hình thành và phát triển một thị trường mới, đồng thời từng bước tiệm cận các chuẩn mực toàn cầu.

Một trong những điển hình thành công là trái phiếu xanh do Công ty TNHH Truyền dẫn Nước sạch Xuân Mai, Hà Nội (thuộc AquaOne) phát hành tháng 4/2025. Giá trị hơn 317,2 tỷ đồng, kỳ hạn 20 năm, đây là một trong số ít đợt phát hành của doanh nghiệp phi tài chính có kỳ hạn dài nhất trong 10 năm qua.

Ông Nguyễn Tùng Anh (Giám đốc Dịch vụ Tài chính Bền vững, FiinRatings) nhận định: “Kỳ hạn dài đến 20 năm cho thấy thị trường đã có đủ niềm tin và nguồn lực để tài trợ cho các dự án hạ tầng xanh vốn cần thời gian thu hồi dài.”

Trước đó, một công ty con khác của AquaOne cũng kêu gọi thành công 875 tỷ đồng trái phiếu xanh với cùng kỳ hạn 20 năm. Năm 2024, Công ty CP Điện Gia Lai (GEC), công ty niêm yết đầu tiên có khung trái phiếu xanh được chứng nhận theo tiêu chuẩn Trái phiếu Khí hậu và Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đa quốc gia I.D.I (IDI) cũng ghi dấu ấn.

Đầu tháng 6/2025, HDBank đã hoàn thiện hồ sơ chào bán tối đa 100 triệu USD trái phiếu xanh ra thị trường quốc tế, chia làm hai đợt mỗi đợt 50 triệu USD, hướng tới các nhà đầu tư tổ chức tại Mỹ và Hà Lan.

Đây là bước đi chiến lược nhằm huy động vốn cho các dự án xanh, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững, trong bối cảnh Việt Nam cần đến 20 tỷ USD mỗi năm để thực hiện các mục tiêu Net Zero.

Việt Nam sẽ cần khoảng 20 tỷ USD mỗi năm để thực hiện các dự án xanh, các dự án ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững, từ đó hướng tới mục tiêu Net Zero.

Ông Đỗ Ngọc Quỳnh, Tổng Thư ký Hiệp hội Trái phiếu Việt Nam, phân tích tại tọa đàm “Phát triển thị trường trái phiếu xanh”: “Trái phiếu xanh là kênh huy động vốn phù hợp cho dự án hạ tầng có chu kỳ thu hồi dài. Chính phủ và địa phương cũng có thể phát hành để tài trợ cho công trình công ích chiến lược.”

Cùng quan điểm, ông Vũ Chí Dũng (Trưởng Ban Pháp chế & Đối ngoại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) cho biết: “Hàng loạt hướng dẫn về công bố thông tin và tiêu chuẩn như ICMA, CBI, ASEAN Green Bond đã được ban hành, đảm bảo tính minh bạch cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý.”

Ông Dũng nhấn mạnh thêm: “Để thị trường phát triển bền vững, cần xây dựng hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ, tư vấn, đánh giá, kiểm toán độc lập nhằm bảo đảm các đợt phát hành thực sự tuân thủ chuẩn mực xanh.”

Thanh Hoa