Cuộc đua nâng vốn điều lệ lên mốc 100.000 tỷ đồng đang diễn ra tại nhiều ngân hàng lớn, đưa quy mô phát hành cổ phiếu của nhóm này trở thành một biến số đáng chú ý đối với thị trường chứng khoán.

Hàng tỷ cổ phiếu mới tạo thêm áp lực cung

Ngày 9/10, VPBank (VPB) công bố đã hoàn tất phát hành hơn 2,06 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức, nâng vốn điều lệ từ 79.339 tỷ đồng lên 100.000 tỷ đồng. Sau đợt phát hành, số lượng cổ phiếu đang lưu hành của ngân hàng tăng từ khoảng 7,93 tỷ lên 10 tỷ đơn vị. Đây là bước đầu tiên trong kế hoạch tăng vốn gồm 2 đợt. Ở giai đoạn tiếp theo, VPBank dự kiến chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài.

Trước đó, MB (MBB) cũng đã nâng vốn điều lệ lên 100.687,5 tỷ đồng sau khi hoàn tất chào bán hơn 805 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Techcombank và một số ngân hàng lớn khác cũng đang triển khai hoặc xây dựng kế hoạch tăng vốn, cho thấy nhu cầu củng cố năng lực tài chính của hệ thống ngân hàng tiếp tục gia tăng.

Nhóm ngân hàng có vị thế đặc biệt trên thị trường chứng khoán bởi quy mô vốn hóa lớn và mức độ hiện diện rộng trong các chỉ số. Do đó, diễn biến của nhóm này không chỉ ảnh hưởng đến tài sản của nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu ngân hàng, mà còn có thể tác động đáng kể đến VN-Index và tâm lý giao dịch chung.

Khi các ngân hàng tăng vốn bằng cổ phiếu, số lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên, làm thay đổi quy mô cổ phiếu của doanh nghiệp trên thị trường. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa lượng cổ phiếu phát hành thêm và nguồn cung thực tế có thể được giao dịch ngay lập tức. Cổ phiếu trả cổ tức được phân phối cho cổ đông hiện hữu không đồng nghĩa toàn bộ lượng cổ phiếu đó lập tức trở thành áp lực bán. Tác động đến cung – cầu còn tùy thuộc vào nhu cầu nắm giữ, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, thời điểm cổ phiếu được giao dịch và phản ứng của nhà đầu tư.

Dù vậy, quy mô phát hành của riêng ngành ngân hàng cần được đặt trong bức tranh chung của thị trường.

Theo thống kê của FiinTrade, tính đến ngày 25/5/2026, tổng giá trị phát hành cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết, đăng ký giao dịch đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm 2025. Khối lượng cổ phiếu mới dự kiến, bao gồm phát hành vốn cổ phần và chia tách, lên tới khoảng 48,2 tỷ đơn vị, tương đương 17,1% tổng số cổ phiếu lưu hành tại cuối năm 2025.

FiinTrade lưu ý rằng trong bối cảnh thanh khoản thị trường chưa phục hồi mạnh, khối ngoại tiếp tục bán ròng và tăng trưởng lợi nhuận phân hóa giữa các ngành, nguồn cung cổ phiếu lớn có thể làm gia tăng rủi ro pha loãng và áp lực lên mặt bằng định giá.

Nhận định này cho thấy áp lực nguồn cung không chỉ đến từ các ngân hàng, mà là vấn đề chung của thị trường khi nhiều doanh nghiệp cùng tìm cách huy động vốn qua kênh cổ phiếu.

Trong bối cảnh ấy, việc nhóm ngân hàng tiếp tục tăng vốn càng đáng chú ý, bởi đây là nhóm có ảnh hưởng lớn đến chỉ số và chiếm phần đáng kể trong danh mục của nhiều nhà đầu tư.

Hai yếu tố quyết định mức độ tác động

Lượng cổ phiếu lưu hành tăng không đồng nghĩa VN-Index tất yếu giảm. Chỉ số chịu tác động từ biến động giá của các cổ phiếu thành phần theo tỷ trọng tương ứng, chứ không đơn thuần dựa trên tổng số cổ phiếu đang lưu hành. Vì vậy, tác động của các đợt tăng vốn cần được nhìn qua diễn biến giá, thanh khoản và sự lan tỏa của dòng tiền trên toàn thị trường.

Tuy nhiên, khi nhóm ngân hàng chiếm tỷ trọng lớn trong vốn hóa, những biến động của nhóm này có thể khuyếch đại tác động lên chỉ số chung.

Nếu dòng tiền đủ mạnh để hấp thụ nguồn cung và nhà đầu tư tiếp tục kỳ vọng vào triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp, thị trường có thể tiếp nhận lượng cổ phiếu tăng thêm mà không tạo ra sức ép đáng kể.

Ngược lại, nếu nguồn cung tăng nhanh hơn sức mua, dòng tiền có thể bị phân tán, khiến thanh khoản giữa các nhóm ngành trở nên chênh lệch và đà tăng của thị trường thiếu sự lan tỏa.

Một vấn đề khác là sự khác biệt giữa diễn biến VN-Index và sức khỏe của phần còn lại của thị trường. Khi một số cổ phiếu vốn hóa lớn tăng mạnh, chỉ số có thể được nâng đỡ ngay cả khi nhiều mã khác đi ngang hoặc giảm giá.

Ông Nguyễn Thanh Lâm, Giám đốc Phòng Nghiên cứu khách hàng cá nhân của Chứng khoán Maybank, từng lưu ý về hiện tượng thị trường tăng điểm nhưng phần lớn cổ phiếu không tăng tương ứng, cho thấy dòng tiền có thể tập trung vào một số mã dẫn dắt thay vì lan tỏa rộng.

Trong bối cảnh nguồn cung cổ phiếu tiếp tục gia tăng, hiện tượng này càng cần được theo dõi. Nếu dòng tiền tập trung vào một số cổ phiếu ngân hàng vốn hóa lớn, VN-Index có thể giữ được sắc xanh trong khi nhiều nhóm ngành khác không được hưởng lợi tương ứng.

Còn khi các mã ngân hàng có tỷ trọng cao chịu áp lực bán, chỉ số chung có thể suy yếu mạnh hơn so với cảm nhận của nhà đầu tư dựa trên diễn biến riêng lẻ của từng nhóm cổ phiếu.

PVcomBank tăng vốn sau 13 năm, chào bán cổ phiếu cao hơn 62% thị giá trên sàn

Bài toán hấp thụ nguồn cung cũng liên quan trực tiếp đến khả năng huy động vốn của doanh nghiệp. Nếu nhà đầu tư phải phân bổ nguồn tiền cho nhiều đợt phát hành cùng lúc, lượng tiền dành cho giao dịch cổ phiếu trên thị trường thứ cấp có thể chịu cạnh tranh. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào quy mô từng đợt phát hành, thời điểm triển khai, sức mua mới và việc nguồn vốn huy động có thu hút được nhà đầu tư dài hạn hay không.

Trong khi đó, tăng vốn không chỉ làm tăng số lượng cổ phiếu. Đối với ngân hàng, vốn chủ sở hữu lớn hơn có thể giúp cải thiện năng lực tài chính, củng cố bộ đệm an toàn và mở rộng khả năng đáp ứng nhu cầu tín dụng. Nếu vốn được sử dụng hiệu quả và tạo ra tăng trưởng kinh doanh bền vững, quá trình này có thể hỗ trợ sự phát triển dài hạn của doanh nghiệp cũng như thị trường vốn.

Vấn đề là cần phân biệt tác động ngắn hạn từ cung – cầu với lợi ích dài hạn từ việc tăng năng lực tài chính. Trong ngắn hạn, thị trường phải hấp thụ lượng cổ phiếu phát hành và điều chỉnh kỳ vọng về định giá. Về dài hạn, hiệu quả sử dụng vốn, chất lượng tài sản và khả năng tạo lợi nhuận mới quyết định liệu quy mô vốn tăng thêm có tạo ra giá trị tương xứng hay không.

Vì vậy, để đánh giá tác động của làn sóng tăng vốn của ngân hàng tới toàn thị trường, ngoài số lượng cổ phiếu phát hành, nhà đầu tư cần theo dõi thanh khoản giao dịch, diễn biến mua bán của khối ngoại, mức độ tập trung dòng tiền và độ rộng tăng – giảm của thị trường. Đây là những chỉ báo giúp nhận diện liệu sức mua có theo kịp nguồn cung mới và đà tăng của VN-Index có được củng cố bởi sự lan tỏa giữa các nhóm ngành hay không.

Hải Giang