Tập đoàn Năng lượng Enel hiện là doanh nghiệp nhà nước có giá trị vốn hóa lớn nhất châu Âu, một trong những nhà đầu tư lớn nhất thế giới vào năng lượng tái tạo, đã công bố kế hoạch lắp đặt 6 gigawatt (GW) công suất năng lượng tái tạo tại Việt Nam, theo thông báo vào năm 2022.

Theo trang web của công ty, Enel Green Power, đơn vị năng lượng tái tạo của Enel, quản lý hơn 1.300 nhà máy và có khoảng 64 GW công suất năng lượng tái tạo được lắp đặt trên toàn thế giới.

Tuy nhiên, giờ đây, các nguồn tin cho biết công ty này đang chuẩn bị rời bỏ Việt Nam, một phần trong kế hoạch tái cấu trúc toàn cầu.

Động thái này của Enel tiếp nối sau quyết định tương tự của các công ty châu Âu khác như Equinor và Orsted, nhấn mạnh thêm về khó khăn trong việc phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam.

Việt Nam đã đặt mục tiêu tăng gấp đôi công suất điện lắp đặt, từ khoảng 80 GW hiện tại lên gần 160 GW vào năm 2030, với hy vọng điện gió chiếm gần 20% trong tổng số công suất. Điều này phản ánh cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với sự phát triển bền vững và phi carbon hóa. Tuy nhiên, dù nỗ lực, Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc tích hợp năng lượng tái tạo vào lưới điện quốc gia.

Các rào cản về quy định và thiếu hụt cơ chế hỗ trợ đã khiến việc phát triển các dự án điện mặt trời và gió gặp khó khăn, đặc biệt là các dự án ngoài khơi. Ví dụ, việc thiếu quy định cụ thể cho phát triển điện gió ngoài khơi và các cuộc đàm phán kéo dài về mức giá điện đã cản trở tiến trình phát triển năng lượng tái tạo. Những trở ngại này không chỉ gây trì hoãn các dự án mà còn làm gia tăng lo ngại về việc Việt Nam không thể đáp ứng được nhu cầu năng lượng ngày càng tăng trong khi đảm bảo các mục tiêu môi trường.

Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của việc này là sự phụ thuộc ngày càng tăng vào than đá. Việt Nam đã tăng cường sử dụng than để đáp ứng nhu cầu năng lượng trong ngắn hạn, ảnh hưởng tới mục tiêu giảm phát thải carbon trong dài hạn. Điều này không chỉ làm gia tăng lượng khí thải nhà kính mà còn ảnh hưởng tới cam kết quốc tế của Việt Nam trong việc giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

Thực tế, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu, với các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão Yagi gây ra lũ lụt và lở đất trong những ngày vừa qua, làm thiệt hại nghiêm trọng đến người và tài sản. Những thảm họa này không chỉ gây thiệt hại kinh tế trực tiếp mà còn làm gián đoạn hoạt động sản xuất và cuộc sống hàng ngày của người dân.

Trong bối cảnh này, việc rút lui của các nhà đầu tư lớn như Enel có thể coi là một bước lùi trong nỗ lực phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng mở ra cơ hội cho Việt Nam tự xem xét lại chiến lược năng lượng của mình, đặc biệt là trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Để tiến tới một tương lai bền vững, Việt Nam cần một kế hoạch hành động rõ ràng hơn, với sự hỗ trợ về chính sách và tài chính từ cả trong và ngoài nước, đặc biệt là trong việc phát triển các công nghệ năng lượng sạch và hiệu quả hơn.

Thùy Linh