Nhiều địa phương đề nghị áp thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hoạt động kinh doanh, chế tác vàng bạc theo doanh thu, thay vì tính trực tiếp trên giá trị gia tăng, để tránh thất thu ngân sách nhà nước.

Bộ Tài chính cho biết đang xây dựng dự thảo Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi. Theo Điều 12 của dự thảo, thuế VAT phải nộp của hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý theo phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng. Giá trị gia tăng của hoạt động mua, bán chế tác vàng, bạc, đá quý được xác định bằng giá bán ra trừ đi giá mua vào tương ứng.

Góp ý đối với quy định này, tỉnh Quảng Nam đề xuất Ban soạn thảo quy định mức tỷ lệ (%) trên doanh thu riêng đối với hoạt động kinh doanh mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý (không áp dụng tỷ lệ của các hoạt động kinh doanh thương mại, dịch vụ).

Tỉnh Quảng Nam cho rằng vàng, bạc, đá quý là hàng hóa đặc biệt, vừa là hàng hóa, vừa là phương tiện thanh toán, rất khó kiểm soát giá. Các giao dịch mua bán vàng bạc, đá quý thường là các giao dịch nhỏ lẻ, không có đủ hóa đơn, chứng từ đầu vào.

Giá trị gia tăng của vàng, bạc, đá quý giữa giá thanh toán bán ra với giá thanh toán mua vào tại một thời điểm mức chênh lệch không cao. Vì vậy, áp dụng phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng thì khó quản lý, dẫn đến thất thu ngân sách nhà nước.

Tương tự, TP Cần Thơ cũng kiến nghị nên quy định tính thuế đối với lĩnh vực này theo phương pháp trực tiếp theo doanh thu hoặc theo phương pháp khoán thuế quy định tại Luật Quản lý thuế.

Lý do, TP Cần Thơ cho biết, thực tế trong quản lý thuế đối với doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc, đá quý, cơ quan thuế chưa có biện pháp quản lý giá vốn mua vào, vì người dân đến bán vàng thường không có hóa đơn, doanh nghiệp tự lập bảng kê theo giá thị trường để tính giá vốn mua vào tương ứng.

“Giá mua này thường tiệm cận giá bán, dẫn đến giá trị tăng thêm thấp, thuế giá trị gia tăng phải nộp trong trường hợp này không đúng thực tế, dẫn đến thất thu thuế và sai quy định về hóa đơn chứng từ để làm căn cứ ghi vào sổ sách kế toán theo quy định”, TP Cần Thơ nêu thực trạng.

Tuy nhiên, về phía cơ quan soạn thảo, Bộ Tài chính lại cho rằng những đề xuất trên là không phù hợp. Theo Bộ Tài chính, không có cơ sở để đưa ra mức tỷ lệ đối với hoạt động kinh doanh mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý. Bên cạnh đó, doanh thu của hoạt động này rất lớn, nên Bộ này đề nghị giữ như dự thảo, không thay đổi.

Trước diễn biến giá vàng tăng "nóng" từ cuối năm 2023 đến nay, liên quan tới công tác quản lý thuế đối với hoạt động mua - bán vàng, bạc, đá quý, Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có công văn gửi cục thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo tăng cường quản lý.

Theo đó, Tổng cục Thuế yêu cầu cục thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục rà soát toàn bộ các doanh nghiệp, các hộ, cá nhân kinh doanh, gia công vàng bạc, đá quý trên địa bàn quản lý, đặc biệt là các hoạt động kinh doanh mua - bán vàng nguyên liệu và vàng miếng.

Thanh Hoa