Bộ Tài chính vừa có công văn chấn chỉnh gửi lãnh đạo các doanh nghiệp thẩm định giá sau khi hoàn tất kiểm tra định kỳ tại 23 đơn vị. Dù đa số tuân thủ tốt, cơ quan quản lý vẫn phát hiện hàng loạt tồn tại và đã lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính.

Các sai phạm phổ biến bị "điểm danh" bao gồm: lưu trữ hồ sơ thiếu hụt, không thực hiện đúng quy trình, bỏ qua việc mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp và không trích lập quỹ dự phòng rủi ro.

Đặc biệt, về chuyên môn, nhiều thẩm định viên bị đánh giá là thiếu biện luận, phân tích sơ sài khiến kết quả định giá thiếu thuyết phục. Cụ thể, nhiều hồ sơ phân tích thị trường rất qua loa, thiếu thông tin cơ bản trong Báo cáo và Chứng thư thẩm định giá. Phiếu khảo sát sơ sài, các tỷ lệ điều chỉnh được đưa ra nhưng thiếu chứng cứ thị trường đi kèm. Việc xác định mức giá thiếu phân tích về chất lượng thông tin và các yếu tố điều chỉnh (số lần, giá trị gộp/thuần). Số liệu tính toán chi phí thay thế/tái tạo thiếu biện luận chi tiết; đánh giá giá trị hao mòn, tuổi đời kinh tế còn chung chung, thiếu bằng chứng.

Nguyên nhân chính được chỉ ra là do doanh nghiệp buông lỏng kiểm soát nội bộ và chậm cập nhật các quy định pháp luật mới.

Trước thực trạng trên, Bộ Tài chính yêu cầu các doanh nghiệp phải chấn chỉnh ngay lập tức. Các đơn vị cần cập nhật thường xuyên hệ thống pháp luật, đặc biệt là Luật Giá 2023 (có hiệu lực từ 01/7/2024).

Đồng thời, Bộ Tài chính yêu cầu thông tin thu thập phải rõ nguồn gốc, đảm bảo tính trung thực, khách quan. Phải lập đầy đủ biên bản khảo sát hiện trạng. Phát hành Báo cáo và Chứng thư thẩm định giá phải đầy đủ nội dung theo Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam (Thông tư 30/2024/TT-BTC).

Bên cạnh đó, lãnh đạo doanh nghiệp phải kiểm soát chất lượng báo cáo trước khi phát hành, giám sát chặt chẽ thẩm định viên và đôn đốc việc cập nhật kiến thức hàng năm.

Song song với việc chấn chỉnh, Bộ Tài chính cũng thực hiện "thanh lọc" mạnh mẽ thị trường dịch vụ thẩm định giá. Theo đó, từ ngày 01/01/2026, sẽ có 277 doanh nghiệp đủ điều kiện tiếp tục kinh doanh dịch vụ này.

Thu hồi 39 giấy phép thẩm định giá, lần đầu công bố “bảng điểm” xếp hạng doanh nghiệp

Siết chặt điều kiện hành nghề của doanh nghiệp thẩm định giá

Tuy nhiên, Bộ cũng công khai danh sách 6 doanh nghiệp và chi nhánh không bảo đảm điều kiện kinh doanh trong năm 2026. Lý do chủ yếu là do bị đình chỉ hoạt động hoặc không đảm bảo số lượng thẩm định viên tối thiểu theo quy định.

Cụ thể: Công ty CP Thông tin và Thẩm định giá Tây Nam Bộ (SIAC), Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn APEC, Công ty TNHH Thẩm định giá và Đào tạo Song Pha, Công ty TNHH Kiểm toán và Định giá Hà Nội, Công ty TNHH Thẩm định giá Năm Thành Viên - Chi nhánh Miền Tây, Chi nhánh TP Hồ Chí Minh - Công ty CP Thẩm định giá Big Việt Nam.

Động thái này nằm trong lộ trình làm sạch thị trường mà Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) đang rốt ráo thực hiện. Theo báo cáo năm 2025, cơ quan này đã mạnh tay đình chỉ 10 doanh nghiệp và thu hồi 39 Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh.

Trong năm 2026, Cục Quản lý giá khẳng định sẽ tiếp tục siết chặt công tác kiểm tra, rà soát hồ sơ cấp phép và đánh giá hoạt động định kỳ để đảm bảo tính minh bạch, chuyên nghiệp cho thị trường thẩm định giá.

Thanh Hoa