Thực tế cho thấy, để sở hữu một chiếc xe ôtô, ngoại trừ tiền mua xe, người mua còn phải chịu các loại thuế, phí như: Thuế nhập khẩu (NK) cho linh kiện, thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), thuế giá trị gia tăng (GTGT); phí kiểm định, lệ phí trước bạ và biển số.

Khi vận hành, người mua lại phải chịu phí bảo trì đường bộ, thuế môi trường trong giá bán xăng (đang đề xuất tăng), phí cầu đường, phí bảo hiểm trách nhiệm dân sự, phí quỹ bình ổn xăng dầu… Và sau tất cả là Thuế Tài sản mà Bộ Tài chính đang đề xuất.

Một ôtô chịu hơn 10 loại thuế, phí

Thông thường, dòng ôtô sang, xe NK nằm trong diện phải nộp thuế tài sản chủ yếu là các thương hiệu Audi, BMW, Mercedes và Lexus... có giá từ 3 tỷ đồng đến hàng chục tỷ đồng.

Ngoài ra, dòng xe cao cấp của hãng Ford, như: Everest Titanium 3.2AT 4WD với giá 1,9 tỷ đồng bán ra và 2,2 tỷ đồng (giá lăn bánh); dòng xe Explorer mức giá bán khoảng 2,1 tỷ đồng, giá lăn bánh vào khoảng 2,5 tỷ đồng… cũng nằm trong nhóm chịu thuế tài sản.

Một đơn vị NK ôtô sang cho biết giá bán một chiếc xe ôtô BMW 760Li tại Mỹ là khoảng 140.000 USD, nhưng khi về Việt Nam phải chịu 47% giá trị thuế NK, 10% thuế GTGT, 110% thuế TTĐB, nên giá bán đến tay người tiêu dùng (NTD) là khoảng 318.000 USD.

Hay chiếc xe BMW X2 2018 phiên bản mới nhất, đã bắt đầu xuất hiện tại các đại lý ở Mỹ, có giá bán dưới 40.000 USD (tương đương 908 triệu đồng) đang được NTD trong nước chờ đợi. Tuy nhiên, khi NK về Việt Nam, NTD sẽ phải bỏ ra số tiền đắt gấp 3 lần, mới có cơ hội được sở hữu.

Chưa dừng lại ở đó, để xe lưu thông trên đường, mỗi năm NTD mất thêm hàng chục triệu đồng cho các khoản phí, như: Phí BOT ngày càng tăng, phí bảo trì đường bộ (180.000 đồng/tháng)…

Việc phải “cõng” hàng chục loại thuế, phí với mỗi chiếc ôtô vẫn chưa đủ, khi mới đây, Bộ Tài chính tiếp tục đưa ra hai phương án tính thuế suất cho xe ôtô NK có giá từ 1,5 tỷ đồng trở lên, đó là tính theo mức 0,3% và 0,4%. Và, kiến nghị áp dụng mức 0,4%.

Xe sang nhập không có “đất sống”

Theo tính toán của đơn vị này, một chiếc Mercedes GLC bán ra thị trường là 2 tỷ đồng. Giả sử UBND tỉnh quy định giá trị xe bằng giá bán của hãng, thì giá tính thuế sẽ là 2.000 x 0,4% = 8 triệu đồng. Như vậy, chi phí người sở hữu chiếc xe này phải trả hàng năm là 8 triệu đồng.

Với những dòng siêu xe, mức thuế phải đóng có thể tăng lên hàng trăm triệu. Ví dụ Rolls - Royce Phantom giá 40 tỷ, thì tiền thuế sẽ là 160 triệu đồng.

Theo các chuyên gia, hiện nay nhu cầu của người dân mua xe từ 1,5 tỷ đồng trở lên không nhiều, mà đa phần là các dòng xe bình dân, tầm trung từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng. Do đó, nếu vì mục đích tăng thu ngân sách, số tiền thu về chẳng được là bao. Trong khi đó, chính sách này có thể “bóp chết” đầu tư và điều chỉnh thị trường tiêu dùng theo hướng giảm chi tiêu.

Ngoài ra, cũng có ý kiến cho rằng chính sách này mục đích là nhắm đến việc siết mạnh xe NK và tạo hàng rào “phi thuế quan” để bảo hộ sản xuất trong nước.

Thực tế, từ đầu năm đến nay, nhiều DN NK ôtô đã lao đao do những quy định tại Nghị định 116, theo hướng siết chặt điều kiện NK ôtô. Khó khăn trong việc NK khiến nhiều DN “đứng ngồi không yên”, vì không có hàng để bán.

Anh Nguyễn Minh Tuấn - quản lý showroom ôtô NK trên đường Phạm Hùng (Hà Nội), cho biết từ đầu năm đến nay, DN này chưa nhập thêm được một chiếc ôtô nào. Để cầm cự, DN chuyển hướng sang mua - bán lại các ôtô cũ. “Sắp tới, nếu việc đánh thuế ôtô được chính thức áp dụng, người giàu phải chịu thêm thuế sẽ làm cho việc NK xe càng khó khăn hơn”, anh Tuấn nói.

Nhìn từ góc độ thị trường, hiện nay NTD vẫn trông đợi giá ôtô sẽ giảm, khi thuế suất thuế NK về 0% kể từ ngày 1/1/2018 đối với ôtô NK từ các nước ASEAN. Thế nhưng, hiện thực không như mơ! Các loại xe ASEAN NK đã phải dừng bước ngay trước thềm năm 2018.

Chưa bàn đến những quy định siết chặt của Nghị định 116, mà Thông tư 03 của Bộ GTVT quy định mới về kiểm định đối với mỗi lô xe sẽ khiến giá bán lẻ đến tay NTD sẽ tăng thêm chi phí tương đương khoảng 10.000 USD. Điều này sẽ khiến thuế suất 0% chưa chắc đã giúp giá bán lẻ của ôtô ASEAN NK giảm xuống như thị trường đã từng mong chờ suốt thời gian qua.

Thanh Hoa