Xuất phát từ nhu cầu thực tế, nhiều HTX trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã được thành lập mới, với định hướng nông nghiệp công nghệ cao, tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Những HTX đã và đang hoạt động tích cực chuyển đổi mô hình hoạt động theo Luật HTX năm 2012 và tập trung phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa an toàn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

"Điểm tựa" cho thành viên

HTX nông nghiệp Đồng Xuân Tiến, xã Khánh Thành, huyện Yên Khánh là một trong những HTX sớm chuyển đổi theo Luật HTX 2012 thành công, chủ động kế hoạch sản xuất kinh doanh, hỗ trợ tích cực cho thành viên nâng cao thu nhập, yên tâm sản xuất.

Bà Nguyễn Thị Hòa, thành viên HTX Đồng Xuân Tiến cho biết, trước đây, gia đình tự sản xuất 3 ha rau theo mùa vụ và tiêu thụ tự do theo thị trường. Vì không liên kết sản xuất, đầu ra không ổn định nên tình trạng nông sản "được mùa mất giá", bị thương lái ép giá, thu nhập bấp bênh thường xuyên xảy ra.

Năm 2012, gia đình bà Hoà đã tham gia liên kết sản xuất với HTX Đồng Xuân Tiến. Bà Hoà được hỗ trợ hướng dẫn kỹ thuật sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP và được HTX bao tiêu toàn bộ sản phẩm với giá bán ổn định, mang lại nguồn thu nhập cao hơn từ 1-1,5 triệu đồng/sào/vụ so với trước.

“Kể từ khi tham gia vào HTX, gia đình tôi được hỗ trợ kỹ thuật trồng, chăm sóc rau theo tiêu chuẩn VietGAP, được HTX thu mua, bao tiêu đầu ra nên không phải lo lắng chuyện được mùa mất giá, được giá mất mùa như trước đây. Sản phẩm làm ra có thị trường tiêu thụ ổn định, người dân chúng tôi rất tích cực tham gia đóng góp công sức và kinh phí để cùng với địa phương hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới”, bà Hoà cho biết.

HTX Đồng Xuân Tiến hiện có khoảng 250 ha đất sản xuất lúa. Để giúp nâng cao giá trị sản xuất trên diện tích đồng ruộng, HTX đã thực hiện quy hoạch cánh đồng mẫu lớn, đưa các giống lúa năng suất, chất lượng cao vào gieo trồng và vận động người dân đẩy mạnh liên kết sản xuất, thực hiện canh tác lúa theo hướng an toàn. Đến nay, HTX có trên 70 ha lúa được chứng nhận VietGAP, 100 ha được doanh nghiệp ký kết bao tiêu sản phẩm.

Đối với diện tích đất thổ canh, đất 2 lúa kém hiệu quả, HTX vận động bà con tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các giống có giá trị kinh tế cao vào sản xuất như ổi lê Đài Loan, dưa bao tử, ngô ngọt, cà chua, ớt, cây dược liệu, mướp đắng, bí xanh, mướp Nhật, rau cải các loại…

Ông Nguyễn Hoàng Kim, Giám đốc HTX nông nghiệp Đồng Xuân Tiến cho biết: “HTX mạnh dạn đầu tư xây dựng khu vực nhà sơ chế, kho lạnh để bảo quản nông sản và trở thành "cầu nối" trong việc thu mua, giới thiệu, phân phối sản phẩm cho thành viên. Điều này đã góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, cũng như tạo điều kiện để xã hoàn thành các tiêu chí NTM, trong đó có tiêu chí số 13 về hình thức tổ chức sản xuất, đưa xã Khánh Thành trở thành một trong 3 xã đầu tiên của tỉnh đạt chuẩn NTM vào năm 2013 và hướng tới đạt chuẩn NTM kiểu mẫu vào cuối năm 2020”.

"Trụ cột" trong xây dựng nông thôn mới

Thực hiện tiêu chí số 13, những năm qua, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo các cấp, ngành đẩy mạnh thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển 15.000 HTX, liên hiệp HTX nông nghiệp hoạt động có hiệu quả và Quyết định 2261/QĐ-TTg ngày 15/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hỗ trợ phát triển HTX giai đoạn 2015-2020.

Theo đó, tỉnh Ninh Bình đã tập trung hỗ trợ các HTX chuyển đổi mô hình hoạt động theo Luật HTX năm 2012. Công tác tổ chức lại HTX gắn với chuyển đổi mô hình hoạt động kiểu mới được thực hiện tốt, nhất là đối với các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp.

Bên cạnh đó, Ninh Bình cũng quan tâm hỗ trợ thành lập mới nhiều HTX chuyên ngành theo hướng liên kết sản xuất, ứng dụng công nghệ cao và sản xuất nông nghiệp hữu cơ với một số sản phẩm cây, con chủ lực theo vùng, miền có lợi thế cạnh tranh, tham gia sâu vào chuỗi giá trị sản xuất. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2020, toàn tỉnh đã thành lập mới 16 HTX và 15 tổ hợp tác (THT), nâng tổng số HTX trên địa bàn tỉnh lên 406, trong đó 310 HTX lĩnh vực nông nghiệp.

Ninh Bình cũng tích cực hỗ trợ kinh phí xây dựng, mua sắm nhiều hạng mục cho HTX nông nghiệp như: xây dựng trụ sở HTX, cửa hàng vật tư nông nghiệp, lắp đặt lò sấy, xây dựng kho lạnh bảo quản nông sản, mua máy bơm vô ống, hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng trình độ cho cán bộ quản lý HTX...

Công tác dồn điền đổi thửa gắn với quy hoạch và chỉnh trang đồng ruộng, tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung tạo ra cánh đồng mẫu lớn để thực hiện cơ giới hóa được các địa phương quan tâm thực hiện. Ninh Bình cũng đã tập trung được trên 500 ha đất canh tác có quy mô lớn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, HTX thuê để tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Sau 10 năm thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, Ninh Bình đã đạt được kết quả đáng ghi nhận, làm thay đổi toàn diện bộ mặt nông nghiệp nông thôn. Toàn tỉnh đã có 101/118 xã đạt tiêu chí số 13 về hình thức tổ chức sản xuất, góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, giải quyết đầu ra cho nông sản, nâng cao thu nhập cho nông dân.

Phương Nam