Sự kiện này là một dấu mốc quan trọng, thể hiện sự ghi nhận mạnh mẽ, nhất quán và lâu dài của cộng đồng quốc tế đối với mô hình HTX, một cấu phần không thể thiếu trong tiến trình phát triển kinh tế xã hội bền vững, bao trùm và nhân văn.

Khẳng định vai trò của HTX

Nghị quyết A/RES/80/182 được thông qua trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức đan xen, như tăng trưởng kinh tế thiếu bền vững, bất bình đẳng gia tăng, biến đổi khí hậu, đứt gãy chuỗi cung ứng, cũng như những tác động kéo dài của xung đột và khủng hoảng toàn cầu.

Vì vậy, Liên hợp quốc một lần nữa khẳng định HTX không chỉ là một mô hình kinh tế, mà còn là một giải pháp phát triển xã hội hiệu quả, góp phần cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng và công bằng, giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm cộng đồng.

Việc quyết định tổ chức Năm Quốc tế về Hợp tác xã theo chu kỳ 10 năm/lần mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Nếu như Năm Quốc tế về Hợp tác xã lần đầu tiên được tổ chức vào năm 2012 và lần thứ hai vào năm 2025 với chủ đề “Hợp tác xã xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn”, thì quyết định mới của Đại hội đồng Liên hợp quốc đã nâng tầm sự kiện này từ một sáng kiến mang tính thời điểm trở thành một cơ chế vận động chính sách dài hạn ở cấp độ toàn cầu.

Điều đó cho thấy mô hình HTX không còn được nhìn nhận như một thành phần bổ trợ, mà đã được đặt vào vị trí trung tâm trong các chiến lược phát triển bền vững của Liên hợp quốc và các quốc gia thành viên.

Nghị quyết A/RES/80/182 nhấn mạnh vai trò của HTX trong thúc đẩy phát triển kinh tế bao trùm, xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm bền vững và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng trước các cú sốc kinh tế xã hội.

Với bản chất dựa trên sở hữu chung, quản trị dân chủ và phân phối lợi ích công bằng, HTX được đánh giá là mô hình phù hợp để hỗ trợ các nhóm yếu thế như phụ nữ, thanh niên, người khuyết tật, nông dân nhỏ lẻ và cộng đồng bản địa, những đối tượng thường bị bỏ lại phía sau trong các mô hình tăng trưởng thuần túy theo cơ chế thị trường.

Xây dựng chiến lược phát triển HTX

Đáng chú ý, Nghị quyết cũng kêu gọi các quốc gia thành viên tăng cường hoàn thiện khung pháp lý và chính sách đối với HTX, bảo đảm môi trường hoạt động thuận lợi, minh bạch và bình đẳng.

Các nội dung trọng tâm bao gồm cải thiện khả năng tiếp cận vốn và dịch vụ tài chính, xây dựng chính sách thuế công bằng, thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường năng lực quản trị, cũng như lồng ghép bình đẳng giới và phát triển bền vững vào chiến lược phát triển HTX.

Cùng với đó, Nghị quyết A/RES/80/182 tiếp tục kêu gọi các chính phủ, tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ và phong trào HTX toàn cầu tích cực hưởng ứng Ngày Quốc tế Hợp tác xã (CoopsDay), được tổ chức vào thứ Bảy đầu tiên của tháng 7 hằng năm.

Việc duy trì và nâng cao tầm vóc của CoopsDay không chỉ có ý nghĩa tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội, mà còn góp phần kết nối các sáng kiến, chia sẻ kinh nghiệm và lan tỏa các mô hình HTX hiệu quả trên phạm vi toàn cầu.

Quyết định của Đại hội đồng Liên hợp quốc được đưa ra ngay sau thành công của Năm Quốc tế về Hợp tác xã 2025. Trong suốt năm 2025, hàng loạt hoạt động, diễn đàn, hội nghị và chiến dịch truyền thông đã được triển khai ở cấp toàn cầu, khu vực và quốc gia, qua đó làm nổi bật những đóng góp thiết thực của HTX trong các lĩnh vực như nông nghiệp bền vững, tài chính vi mô, bảo hiểm cộng đồng, nhà ở xã hội, năng lượng tái tạo và kinh tế xanh.

Thực tiễn đó đã cung cấp những bằng chứng thuyết phục, củng cố thêm niềm tin của cộng đồng quốc tế vào khả năng thích ứng và đóng góp lâu dài của mô hình HTX trong bối cảnh mới.

Ở tầm nhìn dài hạn, việc tổ chức Năm Quốc tế về Hợp tác xã theo chu kỳ 10 năm/lần còn cho thấy sự chuyển biến quan trọng trong tư duy phát triển toàn cầu, từ tăng trưởng đơn chiều sang phát triển hài hòa, từ cạnh tranh thuần túy sang hợp tác và chia sẻ giá trị.

Trong bối cảnh Chương trình nghị sự 2030 về các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) đang bước vào giai đoạn nước rút, HTX được xem là một trong những “đòn bẩy mềm” nhưng bền chắc, giúp kết nối chính sách vĩ mô với hành động cụ thể ở cấp cộng đồng.

Có thể khẳng định, Nghị quyết A/RES/80/182 không chỉ là một văn kiện mang tính tuyên bố, mà còn là một thông điệp chính trị – phát triển mạnh mẽ của Liên hợp quốc gửi tới các quốc gia thành viên: Muốn xây dựng một nền kinh tế bền vững, bao trùm và có khả năng chống chịu cao, không thể thiếu vai trò của khu vực kinh tế hợp tác, HTX.

Việc định kỳ tổ chức Năm Quốc tế về Hợp tác xã chính là lời cam kết lâu dài của cộng đồng quốc tế trong việc đồng hành, thúc đẩy và phát huy giá trị của mô hình kinh tế mang đậm tính nhân văn trong thế kỷ XXI.

An Chi