Để đạt được mục tiêu đề ra, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Nguyễn Ngọc Bảo cho biết, ngay từ đầu năm 2020, Đảng đoàn, Thường trực Liên minh HTX Việt Nam đã đề nghị Liên minh HTX các tỉnh, thành phố tiếp tục định hướng phát triển HTX gắn với chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực của địa phương, trên cơ sở liên kết hộ sản xuất với doanh nghiệp, cơ sở chế biến, tiêu thụ hàng hóa. Khuyến khích và hỗ trợ thành lập các liên hiệp HTX làm đầu kéo cho HTX thành viên tăng quy mô, phát triển sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị.

Tích cực hỗ trợ phát triển các mô hình

Để hiện thực hoá việc xây dựng mới 200 mô hình HTX gắn với chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực quốc gia, vùng, địa phương trong năm 2020 này, dưới sự chỉ đạo tích cực của Đảng đoàn, Thường trực Liên minh HTX Việt Nam, từ trung tuần tháng 5 đến nay, Trung tâm Các chương trình Kinh tế xã hội, Trung tâm xúc tiến Thương mại và Đầu tư, Trung tâm Khoa học Công nghệ và Môi trường, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX-Liên minh HTX Việt Nam đã khảo sát các mô hình HTX tại Hòa Bình, Phú Thọ, Hà Tĩnh và Điện Biên, Đồng Tháp, Hà Nam, Thanh Hóa, thành phố Hải Phòng... để từng bước triển khai hỗ trợ các địa phương thực hiện chương trình xây dựng mô hình.

Qua khảo sát, Tổ công tác nhận thấy các HTX đã hoạt động theo đúng Luật HTX năm 2012, chủ động tổ chức sản xuất, cung ứng dịch vụ đầu vào và đầu ra cho thành viên, cơ bản các HTX hoạt động hiệu quả và có lợi nhuận. Đặc biệt, những năm gần đây, các HTX đã coi trọng ứng dụng máy móc thiết bị vào sản xuất, bước đầu xây dựng thương hiệu, truy suất nguồn gốc sản phẩm, áp dụng quy trình sản xuất VietGap, an toàn vệ sinh thực phẩm,… Ngoài ra, các HTX còn làm tốt công tác tham mưu cho chính quyền địa phương trong việc xây dựng phương án sản xuất kinh doanh từng mùa vụ, từng sản phẩm, thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn nông dân các biện pháp chăm sóc, thu hoạch, bảo quản sản phẩm nông sản kịp thời, đạt hiệu quả cao.

Ông Nguyễn Đình Long, Tổng Giám đốc Trung tâm Các chương trình Kinh tế xã hội-Liên minh HTX Việt Nam cho biết: “Sau khi tiến hành khảo sát, Tổ công tác sẽ đánh giá hồ sơ năng lực và phương án sản xuất kinh doanh của các HTX, sau đó sẽ tiến hành thực hiện các bước tiếp theo để hỗ trợ xây dựng các mô hình HTX phát triển sản xuất kinh doanh gắn với chuỗi giá trị theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thường trực Liên minh HTX Việt Nam. Đây được xem là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững các HTX, qua đó tạo việc làm, góp phần tích cực vào công tác xoá nghèo tại các địa phương".

Các điểm sáng cần nhân rộng

Theo ông Vũ Quang Phong, Tổng Giám đốc Trung tâm xúc tiến Thương mại và Đầu tư-Liên minh HTX Việt Nam, đến thời điểm này, cả nước có khoảng 1.580 HTX sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị. Hầu hết các HTX này đã áp dụng công nghệ cao, tiêu chuẩn sản xuất an toàn, ký kết tiêu thụ sản phẩm dài hạn với tổ chức, doanh nghiệp.

"Nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả đang ngày càng được nhân rộng. Điển hình như HTX Bò sữa Evergrowth (Sóc Trăng) đã xây dựng thành công và đưa vào hoạt động nhà máy trộn thức ăn tinh cho bò sữa; HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Anh Đào (Lâm Đồng) tổ chức sản xuất, liên kết với các siêu thị tiêu thụ rau an toàn trên 52 tỉnh, TP trong nước và xuất khẩu sang Hàn Quốc…", ông Phong chia sẻ.

Các mô hình đã góp phần mở rộng số lượng và quy mô HTX gắn với chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX, cải thiện năng lực quản trị, điều hành HTX, đặc biệt là gia tăng năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.

Điều đáng mừng là khi tham gia chuỗi giá trị, chi phí sản xuất, kinh doanh của HTX giảm từ 5 - 7%, doanh thu tăng thêm 15 - 20%, lợi nhuận cao hơn từ 10 - 12%, mang lại nhiều lợi ích cho các thành viên trong HTX. Từ đó, đóng góp thiết thực vào mục tiêu giảm nghèo, từng bước nâng cao đời sống cho người nông dân trong xây dựng nông thôn mới tại các địa phương. Những mô hình tiêu biểu, tích cực này cần được triển khai nhận rộng để lan toả ra các địa phương trong cả nước.

Nhằm thúc đẩy các mô hình liên kết sản xuất, kinh doanh theo chuỗi giá trị sản phẩm, Liên minh HTX Việt Nam đã thực hiện hỗ trợ gần 31 tỷ đồng để xây dựng 63 mô hình tại 62 tỉnh, thành phố. 8 mô hình HTX được nhận chuyển giao công nghệ từ đề tài khoa học công nghệ. Ngoài ra, còn có hơn 600 mô hình chuỗi giá trị do Liên minh HTX các tỉnh, thành phố phối hợp triển khai xây dựng.

Bên cạnh đó, từ nay đến cuối năm, Liên minh HTX Việt Nam sẽ tiếp tục tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực phát triển kinh tế hợp tác, HTX. Đặc biệt là Đề án xây dựng và nhân rộng các mô hình hợp tác, liên kết, phát triển sản xuất, kinh doanh theo chuỗi giá trị, coi đây là khâu đột phá phát triển sản xuất và củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động cho các HTX.

Phạm Duy