Nửa đầu năm 2023 sắp đi qua, thị trường bất động sản vẫn đang mắc kẹt và có vẻ vẫn chưa thể "nhấc chân ra khỏi vũng bùn lầy". 

“Người trong nghề” loay hoay bám trụ

Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho biết trong 5 tháng đầu năm 2023, có tới 554 doanh nghiệp địa ốc giải thể, tăng 30,4% so với cùng kỳ năm 2022. Trong khi đó, số lượng doanh nghiệp thành lập mới trong ngành giảm tới 61,4% so với cùng kỳ năm trước (1.744 doanh nghiệp).

Quý I/2023 ghi nhận doanh thu của các doanh nghiệp giảm 6,46% và lợi nhuận sau thuế giảm 38,6% so với cùng kỳ năm 2022. Ban Nghiên cứu thị trường và Tư vấn Xúc tiến Đầu tư Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) đánh giá, số lượng hàng tồn kho lớn và chủ yếu đến từ các dự án xây dựng dở dang, buộc phải tạm dừng do doanh nghiệp không còn đủ nguồn lực để tiếp tục triển khai.

Theo đó, nhiều doanh nghiệp đã buộc phải điều chỉnh lại quy mô nhân sự do nguồn tài chính đang dần kiệt quệ, nhiều “ông lớn” phải cắt giảm nhân sự tới cả… nghìn người. Đơn cử như chỉ trong quý I, Công ty Cổ phần Tập đoàn Đất Xanh cắt giảm thêm 1.384 người so với đầu năm; Công ty Cổ phần Dịch Vụ Bất động sản Đất Xanh cắt giảm thêm 1.245 người so với đầu năm; Vinhomes cắt giảm 1.527 nhân sự.

Phát biểu tại Ngày hội Môi giới Bất động sản Việt Nam 2023 diễn ra tại Hà Nội mới đây, TS. Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch VARS cho biết từ năm 2022 đến nay, đây được coi là giai đoạn cực kỳ khó khăn của thị trường bất động sản.

“Không ít doanh nghiệp địa ốc lâm cảnh lao đao, phải cắt giảm hoạt động sản xuất kinh doanh, sa thải nhân viên hay ít nhất là giảm tiền lương và thu nhập của nhân viên. Thậm chí, không ít doanh nghiệp rơi vào cảnh thua lỗ, giải thể hay phá sản. Trong đó, sàn giao dịch và môi giới bất động sản không những không phải ngoại lệ mà còn là nhóm bị ảnh hưởng nặng nề nhất”, ông Đính nhấn mạnh.

Chia sẻ với VnBusiness, chị Nguyễn Minh Hằng, môi giới chuyên mảng đất nền khu vực huyện Thường Tín (TP. Hà Nội) cho biết, bản thân đang phải kiêm thêm cùng lúc nhiều nghề tay trái để có thể bám trụ với thị trường trong giai đoạn này.

“Giờ này năm ngoái, tôi còn được công ty tuyên dương vào thưởng nóng 50 triệu đồng với thành tích best seller trong 6 tháng đầu năm 2022, vậy mà chỉ sau 1 năm, tình thế đảo ngược chóng mặt. Mấy tháng nay không chốt được giao dịch nào, giờ tôi phải tranh thủ bán quần áo online và mở thêm xe đẩy nhỏ bán đồ ăn vặt trước nhà để duy trì cuộc sống trong lúc tìm kiếm khách hàng”, môi giới này cho hay.

Theo chị Hằng, những trường hợp phải kiêm thêm nghề tay trái vì cơm áo gạo tiền như chị không hề hiếm. Thậm chí, môi giới này cho biết nhiều đồng nghiệp đã phải bỏ hẳn nghề chuyển sang làm công việc khác toàn thời gian.

Dưới lăng kính chuyên gia, ông Nguyễn Anh Quê, Ủy viên Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn G6 đánh giá, hiện tượng môi giới nghỉ việc hẳn chiếm đến khoảng 60%; môi giới làm song song việc bán bất động sản và công việc khác chiếm khoảng 15 - 20% và chỉ còn khoảng 20% môi giới đang làm việc trên thị trường.

Bên cạnh thực trạng môi giới phải đương đầu với “cơn bão” sa thải thì mặt khác, ở phía doanh nghiệp, không ít đơn vị cũng đang cố gắng tung ra những chính sách ưu đãi nhằm thu hút khách mua.

Đơn cử như tại dự án chung cư Imperia Smart City (Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội), chủ đầu tư cam kết hỗ trợ người mua được hưởng gói vay lãi suất 0% trong thời gian lên tới 2 năm. Chưa kể còn miễn phí 5 năm phí quản lý dịch vụ hay giảm 1,3 tỷ/căn nếu trả bằng vốn tự có.

Hay một cái tên khác là dự án Grand Sunlake của Thăng Long Group cũng tung ra chính sách hấp dẫn với mức chiết khấu 6 - 15% đối với khách mua thanh toán trước, cùng với đó là cam kết cho thuê lại sau khi nhận nhà.

Theo giới chuyên gia, trong bối cảnh thị trường ảm đạm, việc nhiều chủ đầu tư chủ động tung ra chính sách ưu đãi, khuyến mại, thanh toán linh hoạt nhằm kích cầu là việc làm cần thiết. Một mặt, doanh nghiệp tiếp tục đợi những chính sách gỡ khó đã được Chính phủ đưa ra “ngấm” vào thị trường. Một mặt, họ đã chủ động tìm kiếm các giải pháp trong khả năng để tự cứu lấy mình.

4 yếu tố điều tiết thị trường bất động sản

Có thể thấy, mọi nguồn lực trong ngành địa ốc đều đang phải tích cực thay đổi để thích nghi với biến động của thị trường. Song, đó vẫn chỉ là những giải pháp tình thế ứng biến trong lúc khó khăn.

Xét về đường dài, vẫn cần hướng đến mục tiêu đưa thị trường bất động sản hồi phục và phát triển một cách lành mạnh, bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cần phải xóa bỏ tư duy đầu cơ ngắn hạn, xóa bỏ ham muốn thu lời nhanh từ việc buôn bán bất động sản.

Tham gia góp ý về dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV, mới đây đại biểu Quốc hội Trần Văn Khải (đoàn Hà Nam) đã thẳng thắn đánh giá, thị trường bất động sản nhiều năm trở lại đây thường xuyên có những chu kỳ sốt nóng hoặc đóng băng, ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế.

“Cử tri mong muốn sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản lần này phải làm sao để xóa bỏ được tư duy không buôn gì lãi bằng buôn đất. Bên cạnh đó, còn phải làm sao để cho người nghèo không nghèo hơn vì bất động sản, làm sao để cho thế hệ sau của chúng ta không vô vọng với ước mơ có được căn nhà của chính mình”, ông Khải nhấn mạnh.

Để làm được điều đó, đại biểu đoàn Hà Nam kiến nghị, cần phải có chính sách cụ thể điều tiết thị trường bất động sản cùng với các luật khác liên quan. Cụ thể, chính sách của Nhà nước đối với thị trường này phải đảm bảo 4 yếu tố:

“Thứ nhất là tính ổn định. Thứ hai là tạo được sự thuận lợi, thông thoáng để người dân có động lực đầu tư vào lĩnh vực. Thứ ba là phải cơ cấu lại thị trường nhà ở. Lý do là bởi phân khúc này đang bị mất cân đối khi nhà ở cao cấp quá nhiều, trong khi nhà ở giá rẻ, nhà ở cho công nhân còn chưa được đầu tư đúng mức. Cuối cùng là quản lý chặt chẽ để ứng phó một cách chủ động, kịp thời với tình trạng nóng lạnh của thị trường địa ốc”, ông Khải cho hay.

Hà Trang