Theo số liệu của UBND huyện Đô Lương, toàn huyện hiện có 38 HTX. Trong đó, có 34 HTX dịch vụ nông nghiệp (DVNN), chiếm 89%, 2 HTX sản xuất cây trồng và con giống, 1 HTX thủy sản và 1 HTX môi trường.

Trăn trở ở HTX dịch vụ nông nghiệp

Trong tổng số các HTX DVNN, có 11 HTX hoạt động có hiệu quả cao, chiếm 28,9 %, với các HTX tiêu biểu như HTX dịch vụ và tổng hợp Văn Sơn, HTX DVNN Yên Sơn, HTX Thượng Sơn…

HTX sản xuất và dịch vụ tổng hợp Văn Sơn là một HTX DVNN đơn thuần, chuyên cung cấp các dịch vụ đầu vào cho nông nghiệp, như thủy nông, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Sau khi chuyển đổi theo Luật HTX 2012, HTX đã mở rộng kinh doanh thêm 2 lĩnh vực quan trọng, là sản xuất giống cây con cung cấp cho các vùng trên địa bàn tỉnh Nghệ An và khu vực duyên hải Bắc Trung bộ và phát triển tín dụng nội bộ cho các thành viên trong HTX.

Trong những năm qua, Yên Sơn là một trong những HTX điển hình tiên tiến, mô hình điểm để nhân rộng của huyện Đô Lương và tỉnh Nghệ An. Tuy nhiên, theo ông Hoàng Văn Tuất - Chủ nhiệm HTX Yên Sơn, đa phần các HTX dịch vụ nông nghiệp trên địa bàn toàn huyện đang hoạt động chưa thật sự hiệu quả (với 23/34 HTX). Cụ thể, ông Tuất đã chỉ ra một số hạn chế, bất cập còn kìm hãm sự phát triển của các HTX DVNN trên địa bàn huyện, là do thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, cơ sở vật chất, hạ tầng, vốn hoạt động…

Ông Lê Anh Sơn - Phó phòng Nông nghiệp huyện, đánh giá sự yếu kém của đại đa số HTX DVNN trên địa bàn một phần cũng do nguyên nhân từ những người quản lý HTX chưa đủ năng lực. “Việc thiếu những người có đủ tâm, tầm, trí, đang là rào cản không nhỏ cho sự phát triển của các HTX DVNN. Nhiều HTX hiện nay tổ chức đại hội không tìm ra được người thích hợp điều hành HTX”, ông Sơn nói.

Vốn là điểm quan trọng tiếp theo trong sản xuất kinh doanh dịch vụ. Đa số các HTX nông nghiệp đều thiếu vốn, thiếu cơ sở vật chất, mặt bằng… để tổ chức sản xuất kinh doanh dịch vụ. Huy động vốn như thế nào để kinh doanh dịch vụ phục vụ xã viên có hiệu quả là bài toán mà Ban quản trị các HTX nông nghiệp luôn tính đến.

Phát triển HTX DVNN đang là bài toán khó ở Đô Lương

Thay đổi để phát triển

Ông Nguyễn Công Châu - Phó Chủ tịch UBND huyện Đô Lương, cho biết để tháo gỡ những khó khăn và thúc đẩy sự phát triển của các HTX trên địa bàn, nhất là HTX DVNN, UBND huyện Đô Lương đã ban hành Quyết định số 17/QĐ-UBND, về phê duyệt Đề án Đổi mới và phát triển HTX huyện Đô Lương giai đoạn 2015 - 2020.

Cụ thể, huyện sẽ tập trung giải quyết những khó khăn hiện nay của các HTX như đất làm trụ sở, đất kinh doanh, vốn vay để hoạt động một cách cụ thể; chỉ đạo và rà soát, hoàn thành việc giao đất và trình cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận, quyền sử dụng đất theo quy định cho các HTX đã có đất làm trụ sở, đất kinh doanh, nhà kho. Các HTX phải hoàn thành hồ sơ thủ tục theo đúng quy định, những HTX chưa có đất làm trụ sở, đất làm nơi SX-KD thì UBND các xã phải rà soát, chỉ đạo bộ phận chuyên môn tiến hành việc quy hoạch, bố trí đất cho các HTX nhất là nơ SX-KD phải thuận lợi để tạo điều kiện cho HTX giao dịch, hoạt động.

Trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, ông Nguyễn Tất Thành - Chủ tịch UBND huyện Đô Lương, cho biết sẽ chỉ đạo các ngân hàng trên toàn huyện tạo điều kiện cho các HTX vay vốn để hoạt động SX-KD theo đúng quy định về cơ chế bảo đảm tiền vay, khuyến khích và tạo điều kiện cho các HTX có đủ điều kiện và năng lực mở dịch vụ tín dụng nội bộ để thu hút vốn trong xã viên, để vừa hoạt động SX-KD vừa giúp xã viên giải quyết khó khăn về vốn trong hoạt động của mình.

Về phía mình, các HTX cần khẩn trương tiến hành củng cố hoạt động theo Luật HTX 2012 để phát huy vai trò của HTX trong việc thực hiện nhiệm vụ phát triển KT-XH và thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.

“UBND huyện sẽ chỉ đạo việc phát triển HTX mới hoạt động theo Luật 2012 và có cơ chế riêng, ngoài cơ chế hỗ trợ của tỉnh và tiến hành giải thể các HTX yếu kém trong thời gian tới”, ông Thành khẳng định.

Nguyễn Hiếu