Cùng dự có ông Võ Thành Thống - Thứ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư, ông Trần Thanh Nam - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, ông Bùi Phạm Khánh - Thứ trưởng Bộ Xây dựng, ông Cao Quốc Hưng - Thứ trưởng Bộ Công Thương; đại diện Hội Nông dân Việt Nam, Bộ Giao thông Vận tải cùng một số bộ, ngành trung ương; lãnh đạo các Ban, đơn vị trực thuộc Liên minh HTX Việt Nam, Liên minh HTX các tỉnh, thành phố và đại diện nhiều HTX, Liên hiệp HTX tiêu biểu trong cả nước.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Nguyễn Ngọc Bảo trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Đảng đoàn Quốc hội, Chính phủ, Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam và lãnh đạo các bộ, ban ngành trong những năm qua đã quan tâm sâu sát, tạo điều kiện hỗ trợ cho Liên minh HTX Việt Nam hoàn thành tốt nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, Chính phủ giao, đồng thời khẳng định trong năm 2020 sẽ tiếp tục phấn đấu để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã giao phó.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Nguyễn Ngọc Bảo cũng kiến nghị một số nội dung như: Đảng, Nhàn nước, Chính phủ, Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các bộ ngành tạo điều kiện cho hệ thống Liên minh HTX Việt Nam tổ chức thành công Đại hội khoá VI thống nhất nhiệm kỳ 2020 – 2025 theo hệ thống toàn quốc. Liên minh HTX Việt Nam phấn đấu đầu tháng 2 sẽ trình Ban Bí thư để tiến hành Đại hội trong năm 2020. Đề nghị trong chương trình giám sát của MTTQ Việt Nam năm 2020 có chương trình giám sát về chính sách phát triển kinh tế tập thể (KTTT), HTX, Liên minh HTX Việt Nam tình nguyện làm thư ký cho đoàn về nội dung chương trình giám sát này. Đề nghị cho Liên minh HTX Việt Nam được tham gia các hoạt động của MTTQ Việt Nam, nhất là hoạt động đối ngoại để có nhiều cơ hội tiếp cận về vốn, về khoa học công nghệ để tạo cơ hội giúp cho KTTT, HTX phát triển bền vững.

Báo cáo tổng kết công tác năm 2019, triển khai nhiệm vụ năm 2020, Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Nguyễn Mạnh Cường cho biết, năm 2019, thực hiện chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phát triển KTTT, HTX, Nghị quyết số 09/NQ-LMHTXVN ngày 20/01/2019 của Ban Chấp hành Liên minh HTX Việt Nam, Chương trình công tác năm 2019 số 198/LMHTXVN-VP ngày 22/3/2019, Văn bản số 63/LMHTXVN-CSPT ngày 25/01/2019 của Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, Phó Trưởng ban Chỉ đạo Đổi mới và phát triển KTTT về tập trung triển khai một số giải pháp phát triển KTTT và nâng cao hiệu lực hoạt động của hệ thống Liên minh HTX Việt Nam. Với phương châm “Đoàn kết - Kỷ cương - Bứt phá - Sáng tạo - Hiệu quả”, Đảng đoàn, Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Thường trực đã tập trung chỉ đạo toàn hệ thống Liên minh HTX Việt Nam chủ động, tích cực thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ công tác năm 2019.

Về tình hình phát triển KTTT, HTX năm 2019, cả nước thành lập mới 9.500 tổ hợp tác (THT), nâng tổng số THT lên 110.000, tăng 11% so với năm 2019, đạt 136% kế hoạch Nghị quyết. 2.640 HTX mới thành lập, nâng tổng số HTX hiện nay là 24.618, tăng 12% so với năm 2018, vượt 6% kế hoạch năm 2019. Các HTX chia theo lĩnh vực hoạt động gồm: 15.495 HTX nông nghiệp; 2.435 HTX công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp; 2.041 HTX thương mại dịch vụ; 1.478 HTX vận tải; 995 HTX xây dựng; 1.183 Quỹ tín dụng nhân dân; 512 HTX môi trường. Cả nước cũng thành lập mới 16 Liên hiệp HTX, nâng tổng số Liên hiệp HTX lên 85, tăng 9 Liên hiệp HTX so với năm 2018, trong đó phần lớn là các Liên hiệp HTX nông nghiệp ở các tỉnh, thành phố.

Quy mô và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các HTX, Liên hiệp HTX, THT tiếp tục được cải thiện theo hướng mở rộng quy mô, diện tích, số lượng thành viên. Số HTX hoạt động hiệu quả tăng, năng lực quản trị được nâng lên, quy mô và hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục được cải thiện. Số lượng và chất lượng hoạt động cung ứng dịch vụ đầu vào, đầu ra cho các thành viên tăng so với năm 2018, củng cố, tạo niềm tin và tăng mối liên kết, gắn bó thành viên. KTTT, HTX tiếp tục phát triển đều khắp trên các vùng miền. Nhiều địa phương nhận thức đúng vai trò, vị trí của mô hình HTX, dẫn đầu phong trào thành lập mới, phát triển HTX gắn với nhu cầu thị trường và định hướng phát triển bền vững. HTX kiểu mới gắn với sản xuất kinh doanh theo chuỗi giá trị ngày càng được mở rộng cả về số lượng và quy mô, trở thành xu thế chuyển đổi phương thức tổ chức sản xuất của các HTX để nâng cao hiệu quả.

Hội nghị cũng đánh giá những hạn chế, tồn tại đó là: Công tác tư vấn hỗ trợ HTX, nhất là về xúc tiến thương mại, chuyển giao khoa học công nghệ... còn hạn chế. Công tác tuyên truyền chưa thực sự bám sát các hoạt động của hệ thống Liên minh HTX Việt Nam, nhất là HTX, Liên minh HTX cấp tỉnh. Công tác chỉ đạo, điều hành của một số lãnh đạo ban, đơn vị chưa bám sát vào chức năng, nhiệm vụ và các công việc phát sinh được Thường trực giao; công tác phối hợp giữa các ban, đơn vị chưa chặt chẽ, hiệu quả, còn có hiện tượng né tránh, đùn đẩy công việc; một số cán bộ còn chưa tâm huyết, làm việc chưa hiệu quả. Một số nhiệm vụ theo Nghị quyết số 09/NQ-LMHTXVN và Nghị quyết số 292/NQ-LMHTXVN chưa hoàn thành như: triển khai một số Đề án theo chỉ đạo của Chính phủ; chỉ tiêu về thành lập Quỹ Hỗ trợ Phát triển HTX; chế độ thông tin báo cáo; công tác đào tạo, đào tại lại đội ngũ cán bộ của hệ thống. Hiệu lực, hiệu quả trong thực hiện một số nhiệm vụ theo Nghị quyết số 09/NQ-LMHXVN còn hạn chế, nhất là công tác thông tin báo cáo.

Để khắc phục những hạn chế, khó khăn, các đại biểu cho rằng, thời gian tới, cán bộ, chuyên viên của Liên minh các cấp phải chủ động, tích cực nghiên cứu, đề xuất, triển khai thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước để thúc đẩy KTTT, HTX phát triển nhanh, bền vững. Thực hiện thành công chương trình kế hoạch tổ chức Đại hội hệ thống Liên minh HTX Việt Nam nhiệm kỳ 2020 – 2025. Đẩy mạnh và nâng cao năng lực đối ngoại và hội nhập của toàn hệ thống, phát triển HTX và khai thác có hiệu quả các nguồn lực từ các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức khác phục vụ cho phát triển KTTT, HTX. Chủ trì và phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức Diễn đàn Kinh tế hợp tác, HTX năm 2020 kết hợp tổ chức Hội nghị Lễ tôn vinh HTX tiêu biểu toàn quốc, trao giải thưởng “Ngôi sao HTX Việt Nam – Vietnam Co.op Star Awards”...

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thanh Mẫn cho biết, năm 2019 đất nước ta đối mặt với những khó khăn như thiên tai, dịch bệnh và biến đổi khí hậu, nhưng chúng ta có 12/12 chỉ tiêu đạt và vượt, thu nhập bình quân đầu người đạt 2.800 USD, tổng sản phẩm của nền kinh tế đạt hơn 266 tỷ USD. Kinh tế tăng trưởng ổn định, kiềm chế lạm phát, quốc phòng an ninh đảm bảo, hoạt động đối ngoại được triển khai sâu rộng, hệ thống chính trị vững mạnh... Người dân tin vào Đảng, Nhà nước, chế độ, trong đó có sự đóng góp quan trọng của hệ thống Liên minh HTX từ Trung ương tới địa phương, bởi KTTT đã đóng góp 10% vào GDP quốc gia.

Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thanh Mẫn cho biết, lần nào họp Quốc hội, ông cũng có kiến nghị Đảng, Nhà nước cần quan tâm tới KTTT, HTX. Ông đánh giá cao 12 hoạt động của Liên minh HTX Việt Nam và 11 hoạt động của Liên minh HTX các tỉnh, thành phố trong năm qua, bởi qua đó đã tăng trưởng THT, HTX, Liên hiệp HTX và quan trọng nhất là giải quyết được 2,5 triệu việc làm thường xuyên cho người lao động để ổn định cuộc sống. Đặc biệt là có khoảng 1.500 HTX gắn sản xuất với chuỗi giá trị, nâng cao giá trị sản phẩm, tăng cường tiêu thụ trong và ngoài nước. Hoạt động của Liên minh HTX từ trung ương tới địa phương đã và đang góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, đảm bảo an ninh trật tự, tạo công ăn việc làm, xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Tuy nhiên, qua đánh giá thì một số HTX còn khó khăn, công tác liên kết tiêu thụ, phát triển sản xuất còn hạn chế, việc phổ biến nhân rộng mô hình HTX điển hình còn hạn chế, chất lượng cán bộ còn thấp. Một số chính sách chưa thực sự đi vào cuộc sống, nhất là chính sách về vốn vay, đất đai, khoa học công nghệ... Chúng ta đã tập trung tháo gỡ nhưng mà chưa tháo gỡ hết. Do vậy phải làm sao để có chuyển biến đối với cấp uỷ, chính quyền địa phương, có cơ chế tháo gỡ về chính sách. Cơ chế tài chính phải minh bạch, những gì chưa hợp lý thì phải sửa, chính sách phải thực sự đi vào cuộc sống. Cấp uỷ đảng phải quan tâm, chính quyền chỉ đạo phối hợp, hỗ trợ thì hoạt động của HTX mới mạnh. Đừng đưa về HTX những cán bộ không có năng lực, trình độ. Những đồng chí có vấn đề này, vấn đề nọ mà đưa sang Liên minh HTX thì có tâm tư, khó hoàn thành nhiệm vụ. Do vậy, phải nâng cao chất lượng cán bộ của Liên minh và HTX. Làm sao có sự gắn kết, thúc đẩy phát triển KTTT, HTX phát triển bền vững. Phải chú ý đến chất lượng, phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, quản lý THT, HTX. Người đứng đầu của HTX phải tâm huyết, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm để thúc đẩy phát triển HTX kiểu mới.

Phạm Duy