Tháng 8/2019, HTX Gia Tân được thành lập và đi vào hoạt động với 15 thành viên, vốn điều lệ 900 triệu đồng. HTX đã đầu tư mua sắm 2 xe ép rác chuyên dụng phục vụ việc thu gom rác thải tại tất cả các thôn trong xã, đồng thời nhận hợp đồng thu gom rác ở một số xã lân cận.

Tìm cách giải bài toán khó

Xã Gia Tân có 2.946 hộ với 9.478 khẩu. Những năm qua, cùng với tốc độ phát triển kinh tế cao và sự tăng nhanh dân số tự nhiên bởi Gia Tân là một trong 4 xã gần khu công nghiệp Gián Khẩu đã phát sinh lượng rác thải sinh hoạt của người dân ngày càng nhiều. Bên cạnh đó, thói quen xây dựng chuồng trại chăn nuôi tùy tiện, chăn thả gia súc, gia cầm tự do nên chất thải trong chăn nuôi cũng là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường trong xã. Việc xử lý thuốc bảo vệ thực vật thải ra một lượng đáng kể vỏ bao bì gồm túi ni-lông, chai lọ thủy tinh...

Ngoài ra, phần lớn các hộ kinh doanh hoạt động ở quy mô nhỏ lẻ, công nghệ sản xuất còn lạc hậu, vấn đề xử lý ô nhiễm môi trường, khối lượng chất thải thu gom đạt tỷ lệ thấp, gây nên tình trạng rác thải chất đống bừa bãi ven các trục đường giao thông, kênh mương, ao hồ…

Ông Nguyễn Cát Đằng, Chủ tịch UBND xã Gia Tân cho biết, tình trạng ô nhiễm môi trường nông thôn diễn ra rất nghiêm trọng, nhất là rác thải sinh hoạt tại bãi rác ở xứ đồng thôn Vân Thị. Đây là vấn đề nhức nhối trong dư luận, ảnh hưởng không nhỏ đến việc xét tiêu chí môi trường trong chương trình xây dựng nông thôn mới ở địa phương.

Trước thực trạng đó, tháng 8/2019, các sáng lập viên đã đứng ra thành lập HTX Môi trường Gia Tân với hình thức tổ chức kinh tế tập thể đồng sở hữu, gồm 15 thành viên tham gia. HTX có vốn điều lệ 900 triệu đồng, hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm, hoạt động ở các lĩnh vực như: sản xuất phương tiện vận tải, xe có động cơ, tái chế phế liệu và rác thải.

Để đi vào hoạt động, HTX đã xây dựng quy chế hoạt động phân công nhiệm vụ cho các thành viên, xây dựng kế hoạch triển khai tới các ban, ngành, đoàn thể, các thôn, xóm trên địa bàn xã. Các thôn xóm, các tổ chức đoàn thể tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch thực hiện đề án thu gom, vận chuyển rác thải của UBND xã đến toàn thể cán bộ, hội viên và nhân dân trong toàn xã. Rà soát số hộ, số khẩu thường trú thực tế ở địa phương, khảo sát, lựa chọn các điểm tập kết, trung chuyển rác thải và lựa chọn tổ thu gom rác thải của các thôn xóm. Bố trí nhân lực, phương tiện chở rác theo định kỳ, tránh ùn tắc, quá tải…

Thành công từ đầu tư đúng hướng

Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Lê Thanh Ngọc chia sẻ, HTX đã xây dựng phương án thu chi, cơ chế tài chính và nhu cầu đầu tư trang thiết bị đảm bảo công tác thu gom, vận chuyển rác tại các thôn, xóm và vận chuyển rác đến nơi xử lý tập trung ở TP Tam Điệp. Ngay sau khi thành lập, Ban quản trị HTX tiếp quản 52 xe đẩy của xã bàn giao, khảo sát, bố trí chọn các điểm đặt xe tập kết thu gom, giảm đáng kể công thu gom rác tại các khu dân cư.

Ban quản trị HTX đầu tư mua sắm xe chở rác chuyên dụng có tải trọng 5 tấn, có khả năng ép được khối lượng 10m3 - bằng lượng rác của 30 xe gom đẩy rác. Nhờ có sự phân công lao động rõ ràng, chi tiết, bố trí nhịp nhàng về địa điểm và thời gian thu gom, vận chuyển rác nên tình trạng rác thải gây ô nhiễm môi trường đã được giải quyết triệt để.

“Để nâng cao chất lượng hoạt động dịch vụ, tới đây HTX sẽ nghiên cứu để đầu tư hệ thống xử lý rác thải tại chỗ theo hình thức lò đốt nhằm thuận tiện trong việc thu gom, vận chuyển rác thải, giảm công sức cho người lao động và tăng thu nhập cho thành viên, đồng thời có thể hợp đồng thêm các dịch vụ thu gom, xử lý với các xã khác trong khu vực huyện Gia Viễn”, ông Lê Thanh Ngọc chia sẻ.

Nhờ thực hiện tốt nhiệm vụ, HTX cũng đã tạo việc làm ổn định cho 15 lao động thu gom rác, thời gian làm việc từ 4 - 8 giờ sáng hàng ngày để đảm bảo mùi hôi của rác không ảnh hưởng đến môi trường cộng đồng. Mức thu nhập bình quân người lao động đạt từ 2,5 - 3 triệu đồng/tháng, mỗi thành viên sáng lập và góp vốn được HTX chi trả từ 5 - 6 triệu đồng/tháng.

Đáng chú ý, kể từ khi thành lập HTX Môi trường xã Gia Tân, ý thức của người dân đã được nâng lên rõ rệt, thói quen vứt rác bừa bãi không còn. Cảnh quan môi trường được tôn tạo, góp phần tạo được môi trường dân cư ngày càng xanh, sạch, đẹp hơn.

Hà Nam