Không khó để bắt gặp hình ảnh những làng nghề trăm năm tuổi tại Bắc Ninh vẫn ngày đêm "đỏ lửa", tấp nập người ra vào như làng gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ (TP. Từ Sơn), làng tranh Đông Hồ (thị xã Thuận Thành), làng đúc đồng Đại Bái (huyện Gia Bình), hay làng mộc Phù Khê (TP. Từ Sơn)...

“Thắp lửa” làng nghề

Tuy nhiên, sự phát triển chóng mặt của công nghiệp và xu hướng tiêu dùng hiện đại từng khiến các làng nghề đối mặt với nguy cơ mai một. Trước thực trạng đó, nhiều HTX đã ra đời, đóng vai trò là “nhạc trưởng” trong công cuộc tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, đưa kỹ thuật mới, thiết kế hiện đại, ứng dụng thương mại điện tử để giúp sản phẩm làng nghề không chỉ sống khỏe mà còn vươn xa.

HTX Gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ là một ví dụ điển hình cho sự chuyển mình của các làng nghề Bắc Ninh. Thành lập từ năm 2015, đến nay HTX có hơn 60 thành viên chính thức và tạo việc làm thường xuyên cho gần 200 lao động tại địa phương với thu nhập trung bình từ 8 - 12 triệu đồng/người/tháng.

Để có được thành công như hiện tại, ngay từ khi thành lập, HTX đã xác định, muốn giữ nghề thì phải đổi mới. HTX đầu tư vào máy móc hiện đại như máy CNC, máy cắt lazer, kết hợp với đào tạo tay nghề và thiết kế mẫu mã mới.

Đồng thời, HTX xây dựng website, sàn thương mại điện tử để quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, HTX ưu tiên nhận lao động có hoàn cảnh khó khăn, người chưa có tay nghề để đào tạo và tạo việc làm bền vững.

Nhờ định hướng đúng đắn, doanh thu của HTX năm 2024 đạt gần 25 tỷ đồng, trong đó khoảng 60% từ thị trường trong nước và 40% xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan... Điều đặc biệt, HTX cũng là “bệ đỡ” cho nhiều hộ gia đình trong vùng chuyển từ làm ăn nhỏ lẻ sang sản xuất bài bản, có thương hiệu.

Từ hồi sinh đến phát triển bền vững

Tương tự, HTX Gỗ mỹ nghệ Hiệp Thắng (phường Châu Khê, TP Từ Sơn) cũng nổi bật qua những hoạt động tích cực và hiệu quả trong việc bảo tồn, phát huy nghề truyền thống, đóng góp quan trọng vào thành tựu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Năm 2014, dưới sự tư vấn, hỗ trợ vốn của Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh, HTX Gỗ mỹ nghệ Hiệp Thắng chính thức được thành lập. Từ đó đến nay, HTX vẫn hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực chế tác và kinh doanh các sản phẩm từ gỗ - nghề truyền thống tại quê hương.