Mô hình dưa lưới công nghệ cao của HTX Quyết Tiến (Sóc Sơn, Hà Nội) cho thấy những người nông dân thời đại 4.0 làm nông nhàn tênh, bởi họ biết áp dụng khoa học kỹ thuật, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ sản xuất hiệu quả.

Ước mơ nông nghiệp thông minh

Đau đáu với nông nghiệp sạch, anh Phan Văn Bình quyết định thành lập HTX Quyết Tiến với 8 thành viên, sản xuất theo hướng công nghệ cao và cung cấp thực phẩm sạch cho người dân Thủ đô. Anh Bình cho rằng, nông sản sạch mang đến cho người Việt sức khỏe và trí tuệ để xây dựng đất nước, do đó làm nông nghiệp phải bắt nguồn từ sự tử tế, cái “tâm” trong sáng.

Với vốn kiến thức và kinh nghiệm tích lũy từ trước đó, anh Bình cùng những người đồng hành xây dựng mô hình trồng dưa lưới công nghệ cao, trang trại rau hữu cơ để hiện thực hóa xu hướng ăn sạch, sống xanh của người Việt.

Tham quan vườn dưa lưới rộng 3ha, ai cũng phải trầm trồ về quy mô của những nhà màng hiện đại, quả sai lúc lỉu, ngào ngạt hương thơm. Theo anh Bình, chi phí đầu tư cho hệ thống nhà màng và công nghệ khá lớn nhưng đem lại hiệu quả cao, năng suất và chất lượng sản phẩm tăng đáng kể. Hiện nay, các khâu chăm sóc dưa lưới được tự động hóa 70 - 80%.

Cụ thể, nhà vườn lắp đặt hệ thống cảm biến nhiệt độ, độ ẩm không khí, độ ẩm đất để theo dõi, cập nhật các thông số và nắm bắt kịp thời những thay đổi thời tiết, khí hậu để có phương án chăm sóc kịp thời. Ngoài ra, nhà màng cũng được trang bị thêm hệ thống quạt thông gió, phun sương nhằm duy trì nhiệt độ lý tưởng trồng dưa ở mức 22 - 35 độ C.

Đặc biệt, anh Bình lắp đặt hệ thống tưới thông minh “3 trong 1” với các chức năng phun thuốc, tưới nước và bón phân bằng công nghệ tưới nhỏ giọt của Israel. Phân bón được hòa vào nước thành dung dịch dinh dưỡng tưới cây.

Bên cạnh đó, nước tưới thông thường sẽ được lọc qua nhiều bể lọc, độ pH ổn định từ 6-7, không mặn, không phèn, đảm bảo các tiêu chuẩn Global GAP.

Giám đốc HTX chia sẻ, phương pháp canh tác trong nhà kính có nhiều ưu điểm vượt trội bởi mật độ cây trồng cao hơn 2 - 3 lần, giảm thiểu tác động bất lợi từ tự nhiên, sâu bệnh. Đồng thời, hạn chế tối đa sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tiết kiệm chi phí sản xuất.

Những quả dưa lưới sau khi thu hoạch đều được gắn mã truy xuất nguồn gốc, khách hàng chỉ cần dùng điện thoại thông minh quét mã QR code, mọi thông tin về nguồn gốc, quy trình, thời gian trồng đều hiện lên đầy đủ. Đó cũng là sự tử tế, minh bạch của người nông dân dám nghĩ, dám làm, dám khẳng định với người tiêu dùng về sản phẩm sạch và chất lượng.

Những người nông dân hạnh phúc

Khởi nghiệp ở độ tuổi ngoài 50 nhưng anh Bình luôn hài lòng với những gì mình đang làm. Bởi chính anh và các thành viên HTX luôn cảm thấy mình là người nông dân hạnh phúc khi có thể mang đến cho người tiêu dùng những sản phẩm sạch và lan tỏa ước mơ làm nông nghiệp công nghệ cao ở vùng nông thôn.

Điều đặc biệt ở HTX Quyết Tiến không chỉ ở tầm vóc của trang trại công nghệ cao mà còn ở “nghệ thuật dùng người” của vị giám đốc. Nhân sự trong HTX gồm khoảng 15 người, trong đó có 3 kỹ sư trẻ tốt nghiệp Học viện Nông nghiệp, người dân địa phương và cán bộ HTX. Đây là mối liên kết chặt chẽ giữa người trẻ nhiệt huyết, có kiến thức chuyên môn, người nông dân giàu kinh nghiệm thực tiễn và những người quản lý, định hướng phát triển cho HTX.

Đặc biệt, HTX chiêu mộ những “hiền tài” trẻ, trao cho họ cơ hội... được sai, bởi những sai lầm sẽ giúp các kỹ sư trẻ tích lũy kinh nghiệm và đưa ra những ý tưởng đột phá.

Tiêu biểu như việc các kỹ sư trẻ sáng tạo ra bí kíp "vàng" giúp dưa có mùi thơm dịu nhẹ, vị ngọt mát. “Trước khi thu hoạch khoảng một tháng, chúng tôi cho dưa “uống” sữa tươi ủ với rỉ mật, nên quả dưa có mùi thơm đặc biệt, vị ngọt thanh khác biệt so với các nhà vườn khác”, chị Nguyễn Thị Trang, kỹ sư nông nghiệp tiết lộ.

Nhờ đầu tư hệ thống nhà lưới kết hợp với sản xuất theo hướng hữu cơ, hoạt động sản xuất của HTX thuận lợi hơn rất nhiều do không còn quá phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, sản phẩm nông sản sạch bán “đắt như tôm tươi”.

Mỗi năm nông trại sản xuất 3 vụ dưa, mỗi vụ cho sản lượng trung bình 15-20 tấn, giá bán khoảng 50.000 đồng/kg. Như vậy, người nông dân "gieo quả ngọt và hái tiền tỷ", chỉ 2-3 năm có thể bù lại chi phí đầu tư ban đầu.

Chia sẻ về những dự định trong tương lai, Giám đốc Phan Văn Bình cho biết, HTX sẽ tiếp tục đầu tư nhiều công nghệ hiện đại, như phần mềm quản lý quy trình trồng, quản lý nông trại, camera…

Hiện nay, các kỹ sư vẫn nhập số liệu thủ công nhưng với phần mềm điều khiển tự động bởi app trên điện thoại di động, ngày giờ, lưu lượng tưới phân, nước sẽ được lập trình sẵn, cứ đến giờ hệ thống sẽ tự động cho cây “ăn”. Với cách làm này, dù ở nhà hay đi bất cứ đâu, các kỹ sư vẫn có thể theo dõi, chăm sóc vườn dưa chu đáo, đúng giờ theo lịch đã cài đặt sẵn.

“Mô hình dưa lưới công nghệ cao tại Sóc Sơn của HTX chỉ là mô hình điểm để nhân rộng thêm 10-15 trang trại khi hoạt động của HTX đi vào quỹ đạo. Bởi, khi chọn vùng đất Sóc Sơn ngay sát sân bay Nội Bài, chúng tôi đã nhem nhóm ý tưởng xuất khẩu.

Tuy nhiên, đầu tư vào công nghệ cao cần nguồn lực khá lớn, HTX mong muốn nhận được sự hỗ trợ của Liên minh HTX các cấp trong việc đầu tư cơ sở vật chất và vay vốn ưu đãi để tiếp tục nhân rộng mô hình”, anh Bình chia sẻ.

Xuân Mai