Gạo ruộng rươi là sản phẩm từ mô hình sản xuất dựa trên môi trường cộng sinh đặc biệt của con rươi và cây lúa. Đây là đặc sản được lựa chọn làm sản phẩm OCOP (chương trình mỗi xã một sản phẩm) của huyện Kiến Thụy.

Đề cử vào TOP đặc sản Việt Nam

Bà Nguyễn Thị Hà –GĐ HTX Nông nghiệp Thụy Hương cho biết, Hải Phòng có diện tích đất ngoài đê thích hợp với sản xuất lúa – rươi khoảng 2.000 ha, tập trung chủ yếu tại 4 huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Lão, Kiến Thụy. Tiềm năng để trồng lúa trên ruộng rươi ở Hải Phòng rất lớn, nhưng chưa triển khai hết. Để bà con quan tâm sản xuất lúa rươi thì sản phẩm này phải được người dân cảm nhận rõ là đặc sản, giá trị kinh tế mang lại phải thật sự khác biệt so với các sản phẩm nông nghiệp khác.

Do đặc tính diện tích đất nông nghiệp thuộc vùng trũng khó canh tác nên người dân thường bỏ cấy để “săn rươi” (đặc sản của một số tỉnh thuộc Đồng bằng sông Hồng). Đối với những phần diện tích này, HTX đã vận động nông dân cấy lúa hữu cơ vụ chiêm và “săn rươi” (khoảng 54 ha) vào vụ mùa vừa nâng cao thu nhập, cải tạo ruộng đất góp phần tăng sản lượng rươi.

Rươi là loài hết sức nhạy cảm với môi trường, thường sống ở các vùng cửa sông, bãi nước lợ ven biển, những nơi có vùng đất và nước sạch không bị ô nhiễm bởi phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật. Để giảm tác dụng của ánh sáng mặt trời đến loài rươi, đồng thời tận dụng quỹ đất, HTX vận động nông dân trồng lúa trên ruộng rươi.

Vì canh tác hoàn toàn tự nhiên nên sản phẩm gạo năng suất thấp, chỉ bằng 1/3 so với ruộng được canh tác theo phương pháp thông thường.Tuy nhiên, loại gạo này có giá trị dinh dưỡng cao và tuyệt đối an toàn. Lúa gạo thu hoạch được từ ruộng có rươi thực sự là gạo sạch, gạo ruộng rươi chứa nhiều dưỡng chất như vitamin A, B1, B6, B12, Omega 3-6-9… Loại gạo này đặc biệt phù hợp và tốt hơn cho bệnh nhân tiểu đường, người ăn chay, trẻ em phụ nữ mang thai, người cao tuổi.

Mặc dù, lúa trồng trên ruộng rươi có năng suất không cao, chỉ đạt đạt khoảng 2,7 tấn/ha, nhưng bù lại thu nhập từ rươi gấp 20 lần thu nhập từ lúa. Ngoài lúa, trung bình 1ha ruộng rươi, lúa thu được 300 -500kg rươi.

Vừa qua, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng - ông Lê Khắc Nam đã có ý kiến chỉ đạo giao Sở Du lịch Hải Phòng liên hệ, làm việc cụ thể với Viện Kỷ lục Việt Nam để thực hiện việc đề cử Gạo ruộng rươi Kiến Thụy là đặc sản Hải Phòng tham gia hành trình tìm kiếm và quảng bá TOP đặc sản Việt Nam 2020.

Mở rộng vùng trồng lúa hữu cơ

Không chỉ đẩy mạnh việc vận động liên kết với nông dân trong trồng lúa gạo ruộng rươi, HTX nông nghiệp Thụy Hương còn trực tiếp canh tác và hướng dẫn nông dân cách trồng lúa hữu cơ (không sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu…). Tổng số diện tích lúa hữu cơ được HTX liên kết với nông dân trồng và bao tiêu là 130 ha (chủ yếu thuộc hai xã Ngũ Phúc và Kiến Quốc, huyện Kiến Thụy). Toàn bộ số thóc tươi được HTX thu mua tại bờ cho bà con.

Bên cạnh diện tích liên kết với nông dân, năm 2019, HTX còn ký hợp đồng thuê lại phần diện tích bỏ hoang không canh tác của người dân (gần 25 ha) để trồng lúa hữu cơ.

Lúa tươi hữu cơ sau khi thu hoạch được HTX đem sấy chậm theo phương pháp công nghiệp đạt đến độ ẩm tiêu chuẩn để đảm bảo hạt lúa giữ được chất lượng tốt nhất mà không phụ thuộc vào thời tiết. Hạt gạo thành phẩm không bị nứt vỡ như phơi nắng quá to, cũng không bị lên mầm, hay có màu thâm đen như khi lúa phơi không được nắng. Sau đó lúa được xay xát tạo ra sản phẩm gạo an toàn, bán ra thị trường.

Một phần gạo an toàn được HTX liên kết với các đơn vị khác ở Bắc Ninh, Phú Thọ làm ra các sản phẩm sạch như bún, bánh chưng, chè lam gạo nếp ruộng rươi, dấm gạo nếp ruộng rươi… Những sản phẩm này có truy xuất nguồn gốc hàng hóa rõ ràng, được thị trường ưa chuộng.

Thanh Vân