Hiện, cả nước có hàng nghìn cơ sở sản xuất, hàng trăm nghìn cơ sở kinh doanh mặt hàng nước đóng bình, nhưng chủ yếu là cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ, hình thức phân phối là qua đại lý và bán lẻ tại gia đình. Điều này đã làm nảy sinh vấn đề về chất lượng vệ sinh an toàn đối với các sản phẩm nước uống đóng chai, đóng bình.

Giá rẻ, tiện lợi

Nước đóng bình là sản phẩm được rất nhiều gia đình, cơ quan, trường học ưa chuộng. Với giá thành bán lẻ chỉ từ 12.000 - 20.000 đồng, NTD đã có thể mua được 1 bình “nước sạch” 19 hoặc 20lít, được quảng cáo sản xuất theo công nghệ màng lọc ozone thẩm thấu ngược của Australia, USA… và được nhân viên giao hàng đến tận nơi. Chính vì vậy, hầu hết khách hàng chẳng còn bận tâm đến chất lượng thực sự, cũng như bất cứ thông tin nào trên sản phẩm.

Mới đây, cơ quan chức năng đã phát hiện cơ sở sản xuất nước đóng bình tại đường Nguyễn Khang (Cầu Giấy, Hà Nội), chỉ xử lý nước giếng khoan thông qua hệ thống lọc rất sơ sài. Sau đó, nước được đóng thẳng vào các bình cũ, rồi dán nhãn mác đem đi tiêu thụ. Cơ sở sản xuất nước đóng bình này đã phải dừng hoạt động, vì không bảo đảm tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn theo quy định của Bộ Y tế.

Hiện nay, nhiều chủ cơ sở sản xuất nước đóng bình, nước tinh khiết cũng không nắm được các quy định, tiêu chuẩn của quy trình sản xuất. Nhưng để giữ khách, mỗi bình nước khi giao cho các đại lý với giá chỉ từ 8.000 - 12.000 đồng/bình, còn khi giao cho các cửa hàng bán lẻ thì giá từ 10.000 - 15.000 đồng/bình.

Chị Đặng Thị Tươi (Xuân Đỉnh, Bắc Từ Liêm, Hà Nội) cho biết: “Nhà tôi ở gần một cơ sở sản xuất nước đóng bình, khi mua chỉ hết 10.000 đồng/bình. Đấy là do mình mua trực tiếp từ nơi sản xuất. Còn ra các đại lý thì 12.000 – 15.000/bình”.

Không những thế, các cửa hàng bán gas, bán đồ tạp hóa… cũng dễ dàng trở thành đại lý phân phối nước đóng bình với hàng loạt các nhãn hiệu nước khác nhau, như: Apolo, Ale, Bonawa, Nutina, V-Water… Và, rất nhiều cơ sở đã nhái nhãn hiệu của một số hãng nước đóng chai, đóng bình tinh khiết uy tín, để thu hút NTD.

Giá rẻ chính là yếu tố để các chủ cơ sở sản xuất thu hút khách hàng. Còn NTD thì vì tiện và “khuất mắt trông coi”, nên vẫn sử dụng và cho qua những nguy cơ mà những bình nước này có thể mang lại.

Nhiều cơ sơ sản xuất không bảo đảm vệ sinh an toàn

“Tiền nào của ấy”

Theo các chuyên gia, những bình nước có giá thấp luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa đến sức khỏe NTD. PGs.Ts. Phan Thị Sửu - Giám đốc Trung tâm kỹ thuật An toàn vệ sinh thực phẩm (Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam), cho biết quy trình sản xuất nước đóng bình để bảo đảm chất lượng phải trải qua nhiều bước. Nước thô phải được lọc qua than hoạt tính để khử mùi, sau đó, trao đổi ion để khử các loại khoáng, rồi lọc ngược để khử các vi sinh vật.

Hệ thống đóng chai phải là một môi trường vô trùng, có tia cực tím để chống vi sinh vật. Vì vậy, nếu làm đúng các quy trình trên, nước đóng bình đến tay NTD không thể có giá rẻ đến thế.

“NTD nên hiểu rằng chất lượng nước với giá thành rẻ như thế không thể bảo đảm cho sức khỏe. Khi uống trực tiếp những loại nước này, có thể vẫn còn tồn dư các kim loại nặng, vi sinh vật, thậm chí là có cả những sinh vật mủ xanh (loại vi khuẩn gây nhiều biến chứng nguy hiểm, như viêm màng tim, viêm đường hô hấp, viêm phổi, nhiễm trùng máu... )”, PGs.Ts. Phan Thị Sửu cho biết.

Để bảo đảm chất lượng nước đóng bình, Nhà nước đã ban hành Thông tư liên tịch 13/2014 LTLB - BYT - BNNPTNT - BCT, quy định cụ thể về yêu cầu an toàn vệ sinh đối với các cơ sở sản xuất nước đóng bình. Nếu các cơ sở sản xuất không đáp ứng đúng các tiêu chuẩn về quy trình sản xuất, sẽ không được cấp giấy phép và bị dừng hoạt động.

Để bảo vệ sức khỏe, NTD nên lựa chọn những loại nước uống đóng bình có tên tuổi, có nhãn mác và chỉ số rõ ràng. Theo các chuyên gia, thay vì dùng các loại nước đóng bình rẻ tiền, không bảo đảm chất lượng, NTD nên dùng nước máy đạt tiêu chuẩn rồi đun sôi. Cách làm này vừa an toàn đối với sức khỏe lại tiết kiệm chi phí.

Như Yến