Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc chậm trễ này, tại họp báo thường kỳ quý III/2017, đại diện Bộ Tài chính cho biết, việc tính toán thuế NK bình quân gia quyền xăng dầu không có gì vướng mắc, khó khăn. Ở đây chỉ liên quan vấn đề kỹ thuật.

Chậm tính thuế, giá chỉ giảm nhẹ

Trong kỳ điều chỉnh giá chiều 5/10, dư luận mong chờ giá xăng sẽ giảm mạnh sau 5 kỳ liên tiếp tăng do giá xăng thế giới giảm nhẹ (từ 67,55 USD/thùng của chu kỳ trước đó về 67,04 USD/thùng của chu kỳ vừa qua) và sản lượng xăng dầu của Nhà máy lọc dầu Dung Quất tăng, thì cơ hội để giá xăng giảm hơn mức đã công bố là khá rõ rệt.

Tuy nhiên, kỳ vọng về một đợt giảm giá xăng sâu đã không xảy ra. Mức giá mới được công bố chỉ giảm 120 đồng/lít RON 92, điều này gây thất vọng cho dư luận.

Ngay bản thân cơ quan điều hành là Bộ Công Thương cũng thú nhận rằng, trước đó, bộ này hy vọng không phải dùng đến biện pháp tăng xả quỹ bình ổn thêm 20 đồng/lít xăng.

Bộ Công Thương cho rằng nguyên nhân do Bộ Tài chính chậm trễ công bố cách tính thuế NK bình quân gia quyền trong công thức tính giá cơ sở quý IV/2017. “Sát “giờ G”, Bộ Tài chính mới phát đi công văn điều hành vì phải chờ văn bản cách tính thuế áp dụng cho quý IV/2017, khiến Bộ Công Thương không kịp “trở tay”, đại diện Bộ Công Thương nói.

Rất có thể giá xăng đã giảm sâu, nếu Bộ Tài chính làm tròn trách nhiệm

Nhìn lại những lần điều chỉnh thuế bình quân gia quyền của Bộ Tài chính từ đầu năm đến nay để áp dụng vào tính giá cơ sở có thể thấy trong quý I/2017, thuế NK bình quân gia quyền với mặt hàng xăng là 10,56%. Khi ấy, tỷ trọng xăng từ nguồn NK và nguồn sản xuất trong nước (Nhà máy lọc dầu Dung Quất) để tính thuế tiêu thụ đặc biệt trong giá cơ sở lần lượt là 49,35% và 50,65%.

Trong quý II/2017, Bộ Tài chính hướng dẫn mức thuế bình quân gia quyền áp dụng với mặt hàng xăng trong tính thuế cơ sở giảm nhẹ xuống còn 10,21%. Cùng thời gian này, sản lượng xăng trong nước đã tăng lên mức 52,59% và nguồn NK giảm xuống còn 47,41%.

Đang chờ ý kiến Chính phủ

Tại họp báo, trả lời câu hỏi của phóng viên liên quan đến sự chậm trễ ban hành văn bản hướng dẫn thuế cho kỳ điều hành này, khiến giá xăng mất cơ hội giảm sâu hơn, bà Vũ Thị Mai - Thứ trưởng Bộ Tài chính, cho biết tại Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu trong công thức tính giá cơ sở để giám sát giá bán lẻ quy định giá NK là một yếu tố trong cơ cấu hình thành giá bán lẻ.

Đại diện Bộ Tài chính cho biết, mức thuế NK bình quân gia quyền được Thủ tướng quy định cách tính vì xăng dầu có các nguồn NK khác nhau. Trong suốt quý III, với quá trình rà soát có phát sinh một số vấn đề mà Bộ Tài chính cần lấy ý kiến xin Chính phủ. Sau khi có chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính mới công bố cho việc áp dụng thuế NK bình quân gia quyền trong quý IV này.

Tuy nhiên, bà Mai cũng cho biết đến kỳ điều hành giá xăng dầu ngày 5/10 vừa qua, mức giá xăng dầu trên thế giới giảm, nên không chờ cách tính thuế NK mới nữa mà áp dụng với cách thuế cũ. Đó là cách tạm thời chấp nhận được. Tức là giảm giá là giảm giá ngay luôn cho người tiêu dùng.

Thông tin thêm, bà Mai cho biết: “Hiện, Bộ Tài chính đang chờ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về thuế NK bình quân gia quyền và sẽ thông tin khi quyết định của Chính phủ”.

Liên quan đến vấn đề này, PGs.Ts. Ngô Trí Long cho rằng Bộ Tài chính nắm trong tay cả cơ quan hải quan để kiểm soát số liệu, sản lượng NK từ các thị trường lẫn cơ quan thuế, song Bộ lại không kịp tính ra mức thuế bình quân gia quyền quý III để áp dụng cho quý IV là chưa làm tròn trách nhiệm, khiến quyền lợi của người dân bị bỏ qua.

Thanh Hoa