Từ mức khoảng 13 USD/bitcoin năm 2013, hiện giá Bitcoin đã vượt mức 4.000 USD. Sau khi chia tách thành Bitcoin Cash và Bitcoin từ ngày 01/8/2017, giá tiền ảo liên tiếp lập kỷ lục mới.

Theo dữ liệu của Coindesk, sau khi tăng lên mức giá 4.000 USD vào trung tuần tháng 8/2017 và vượt 4.500 USD vào ngày 18/8, giá Bitcoin trong ngày 29/8/2017 chạm mốc 4.693,24 USD.

Bitcoin gây “sốt”, hải quan lúng túng

Tổng giá trị vốn hóa của thị trường tiền ảo hiện đạt khoảng 180 tỷ USD, riêng Bitcoin chiếm gần 80 tỷ USD và giá đã tăng hơn 200% trong năm 2017. Từ đầu tháng 9, sau những động thái “siết” chặt các sàn giao dịch tiền điện tử của Trung Quốc, đồng Bitcoin dù có xu hướng giảm nhưng hiện vẫn giữ ở mức trên 4.300 USD. Giới chơi tiền ảo kỳ vọng giá Bitcoin có thể đạt 10.000 USD.

Tại Việt Nam, các đồng tiền ảo (nhất là Bitcoin) vốn đang gây “sốt” lại càng được chú ý sau khi Thủ tướng phê duyệt Đề án hoàn thiện khung pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo, đẩy trào lưu nhập khẩu “trâu cày” Bitcoin gia tăng chóng mặt.

Thông tin từ Ngân hàng Nhà nước cho biết một tuần sau quyết định của Thủ tướng, hàng loạt doanh nghiệp Việt Nam làm thủ tục xin cấp phép nhập khẩu các loại thiết bị xử lý dữ liệu bitmain (máy “đào” Bitcoin), đã đẩy cơ quan hải quan vào thế khó do những loại máy này không nằm trong danh mục cấm nhập khẩu, trong khi đó, đồng Bitcoin chưa được pháp luật Việt Nam công nhận.

Bitcoin bị “thả nổi” vì lỗ hổng quản lý

Giữa lúc các cơ quan chức năng vẫn còn “lúng đồng Bitcoin lại đang tạo ra ảnh hưởng ngày càng lớn tại Việt Nam. Khảo sát trên thị trường Hà Nội và Tp.HCM, các loại “trâu cày” tiền ảo đang được chào bán công khai, rầm rộ. Hiện đang có hai dòng máy “hot” là máy chuyên dụng và máy PC được gắn thêm VGA.

Theo các chủ đại lý, một bộ máy đào Bitcoin có giá khoảng 60 – 70 triệu đồng, và muốn mua, khách hàng phải đặt trước 3 – 5 ngày. Từ đầu năm, khách tìm mua máy tăng lên đáng kể. Ngoài các loại máy chuyên dụng, còn có nhiều phụ kiện đi kèm như mainboard, card, nguồn… để lắp ráp, nâng cấp máy.

Hoàn thiện nhanh khung pháp lý

Anh Trần Hoàng Hà (quận 1, Tp.HCM), chủ một đại lý cung cấp máy “đào coin”, thừa nhận: “Thị trường tiền ảo Việt Nam hiện đang rất nóng. Số người đổ tiền đầu tư mạo hiểm gia tăng rất nhanh, nếu thống kê có thể lên tới cả triệu người. Có nhiều người dù chưa hiểu rõ nhưng vẫn bỏ ra cả tỷ đồng để đầu tư…”.

Trước những diễn biến phức tạp của tiền ảo, các chuyên gia cảnh báo, giá trị của các loại tiền ảo, nhất là Bitcoin, đang bị “thổi phồng” và có thể gây ra những hệ lụy khôn lường. Đặc biệt, tại Việt Nam, những biến tướng “đa cấp” của tiền ảo càng khiến cơ quan chức năng phải nhanh chóng vào cuộc.

Ts. Bùi Quang Tín, chuyên gia tài chính, cảnh báo: “Thị trường coin đang lộng hành và gây ảnh hưởng rất lớn, phải nhanh chóng rút ngắn thời gian ban hành khung pháp lý. Nếu không, mỗi cơ quan, ban ngành có cách hiểu và xử lý khác nhau sẽ tạo “kẽ hở” cho các đối tượng lợi dụng. Thời gian hoàn thành đề án mà Chính phủ giao các bộ, ngành đến năm 2019 là quá lâu”.

Lời cảnh báo của vị chuyên gia này hoàn toàn có lý bởi vì chi phí đầu tư cho việc “săn” tiền ảo rất tốn kém, trong khi rủi ro vô cùng lớn. Anh Nguyễn Thế Anh, một kỹ sư về công nghệ thông tin, cho biết: “Ngoài số tiền 60 – 70 triệu mua máy đào, người chơi còn mất thêm chi phí mua phần mềm, tiền điện (có thể lên đến hàng chục triệu đồng mỗi tháng), thuê người đào coin… Tổng chi phí để “đào coin” có thể từ vài chục triệu tới hàng tỷ đồng”.

Ngoài ra, anh Thế Anh cũng nhấn mạnh: “Việc “đào” Bitcoin khó như chơi xổ số. Trung bình cứ khoảng 10 phút một sẽ có một thợ “đào” (hoặc một nhóm hợp lại) khắp thế giới giải được và được thưởng một số Bitcoin.

Thực tế, những người đang hưởng lợi nhuận từ đợt tăng giá “bong bóng” của Bitcoin thời gian qua là đã sở hữu Bitcoin từ trước. Những người đi sau như “trâu chậm uống nước đục”, rủi ro là cực lớn”.

Luật sư Nguyễn Đình Thái, đoàn Luật sư Tp.HCM, nhận định: “Với đà này, tiền ảo sẽ có chỗ đứng tại Việt Nam, vấn đề là thời gian sớm hay muộn. Vì vậy, rất cần công cụ quản lý của Nhà nước. Chúng ta có thể cho thí điểm ở một số lĩnh vực, sau đó dần dần mở rộng ra sẽ hợp lý hơn. Còn nếu chúng ta cứ chạy theo nó, hệ lụy sẽ khó lường”.

Đồng quan điểm, Ts. Nguyễn Trí Hiếu cũng cho rằng: “Chúng ta cần phải có biện pháp để quản lý theo hướng chấp nhận như một loại hàng hóa mang tính chất tiền tệ. Nghĩa là chấp nhận việc người chơi Bitcoin giao dịch, trao đổi với nhau và chỉ có giá trị trong phạm vi đó mà không cho phép thanh toán mua bán hàng hóa như tiền mặt”.

Hiến Nguyễn